Στη διάσκεψη για την ανάκαμψη της Ουκρανίας, η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την εκταμίευση 3,2 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία ως πρώτη δόση της νέας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ). Η ΜΧΣ αποτελεί τμήμα του δανείου στήριξης της Ουκρανίας, στο πλαίσιο του οποίου αναμένεται να διατεθούν 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία το 2026 και το 2027, για την κάλυψη τόσο της δημοσιονομικής στήριξης όσο και των αναγκών που σχετίζονται με την άμυνα. Ως εμπόλεμη χώρα, η ικανότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί το έδαφός της εξαρτάται από την ταχεία διαθεσιμότητα κρίσιμων προϊόντων στις απαιτούμενες ποσότητες και εντός πολύ σύντομων χρονικών πλαισίων. Η πρώτη δόση της δέσμης αμυντικών μέτρων ύψους 6 δισ. ευρώ για τη στήριξη της προμήθειας δρόνων θα εκταμιευθεί τις προσεχείς ημέρες.

Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Η ευημερούσα Ουκρανία του αύριο απαιτεί μαζικές επενδύσεις σήμερα. Από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει οικονομική, χρηματοπιστωτική και στρατιωτική στήριξη ύψους άνω των 200 δισ. ευρώ. Και με το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας, θα παράσχουμε επιπλέον 90 δισ. ευρώ κατά τα επόμενα δύο έτη. Σήμερα, μεταβιβάζουμε την πρώτη δόση στο πλαίσιο αυτού του δανείου, ύψους 3,2 δισ. ευρώ σε μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Και θα αρχίσουμε να πληρώνουμε τα πρώτα χρήματα των 6 δισ. ευρώ για την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών τις επόμενες ημέρες. Πρόκειται για αλληλεγγύη στην πράξη.»

Δέσμη μέτρων ΜΧΣ

Η εκταμίευση αποτελεί την πρώτη από τις τρεις πληρωμές που προβλέπονται φέτος στο πλαίσιο της ΜΧΣ, συνολικού ύψους 8,35 δισ. ευρώ το 2026. Η ΜΧΣ υποστηρίζεται από ειδικό μνημόνιο συμφωνίας που υπεγράφη από την ΕΕ και την Ουκρανία τον Μάιο του 2026, το οποίο καθορίζει τις προϋποθέσεις, τις μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα πολιτικής που συνδέονται με την πράξη ΜΧΣ. Οι πληρωμές αποδεσμεύονται σε δόσεις, με την επιφύλαξη της ικανοποιητικής εκπλήρωσης των σχετικών μεταρρυθμίσεων και όρων από την Ουκρανία. Τα μέτρα αυτά έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν την Ουκρανία να κινητοποιήσει εγχώρια έσοδα, να βελτιώσει τη βιωσιμότητα και την ποιότητα των δημόσιων δαπανών και να ενισχύσει τα συστήματα διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών.

Για την πρώτη δόση, η Ουκρανία πληρούσε επτά όρους πολιτικής. Σε αυτά περιλαμβάνονταν μέτρα για την ενίσχυση της κινητοποίησης εγχώριων εσόδων, ιδίως η επέκταση της στρατιωτικής εισφοράς, η υποβολή σχεδίου νομοθεσίας στο ουκρανικό κοινοβούλιο σχετικά με τη φορολόγηση του εισοδήματος που αποκτάται μέσω ψηφιακών πλατφορμών και την κατάργηση των απαλλαγών από τον ΦΠΑ για εισαγόμενα δέματα χαμηλής αξίας. Η Ουκρανία προώθησε επίσης μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων επενδύσεων, τη στενότερη ευθυγράμμιση της τελωνειακής νομοθεσίας με το κεκτημένο της ΕΕ, την ενίσχυση της τελωνειακής διακυβέρνησης και την ενίσχυση του προγράμματος μεσοπρόθεσμης μεταρρύθμισης της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών.

Η ΜΧΣ παρέχει στην Ουκρανία προβλέψιμη και ευέλικτη χρηματοδοτική στήριξη για την αντιμετώπιση των επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών της. Ο συνεχιζόμενος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας εξακολουθεί να επιβάλλει πολύ μεγάλο κόστος στην οικονομία και τα δημόσια οικονομικά της Ουκρανίας. Η χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ βοηθά την Ουκρανία να διατηρήσει τη μακροοικονομική σταθερότητα, να διατηρήσει βασικές κρατικές λειτουργίες και να συνεχίσει να χρηματοδοτεί δαπάνες προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων των αναγκών ανάκαμψης και ανασυγκρότησης.

Ιστορικό

Τον Φεβρουάριο του 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2026/467 σχετικά με τη θέσπιση του δανείου στήριξης της Ουκρανίας (USL). Ο κανονισμός προβλέπει έως και 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας. Η στήριξη διαρθρώνεται γύρω από δύο συμπληρωματικές συνιστώσες: συνδρομή για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων και των ικανοτήτων της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας, και στήριξη για τη διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας του κράτους, τη διατήρηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών και την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας.

Μετά την υποβολή της χρηματοδοτικής στρατηγικής της Ουκρανίας τον Μάρτιο του 2026, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 23 Απριλίου 2026, εκτελεστική απόφαση για τον καθορισμό της συνδρομής που θα τεθεί στη διάθεση της Ουκρανίας το 2026. Η απόφαση προβλέπει στήριξη ύψους έως 45 δισ. ευρώ για το 2026, εκ των οποίων 16,7 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη και 28,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αμυντικών βιομηχανικών ικανοτήτων της Ουκρανίας. Η συνιστώσα της δημοσιονομικής στήριξης κατανέμεται ισομερώς μεταξύ μιας συμπληρωματικής ενίσχυσης στη διευκόλυνση για την Ουκρανία και μιας νέας πράξης ΜΧΣ, ύψους έως 8,35 δισ. ευρώ έκαστη.

Υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις και εξακολουθούν να πληρούνται οι ισχύουσες προϋποθέσεις και διασφαλίσεις, τον Σεπτέμβριο του 2026 αναμένεται δεύτερη δόση στο πλαίσιο της πράξης ΜΧΣ ενδεικτικής χρηματοδότησης ύψους 3,7 δισ. ευρώ και τρίτη δόση ενδεικτικής χρηματοδότησης ύψους 1,45 δισ. ευρώ πριν από το τέλος του έτους.

Περαιτέρω πληρωμές αναμένονται επίσης στο πλαίσιο των άλλων συνιστωσών του δανείου στήριξης της Ουκρανίας. Στο πλαίσιο του αμυντικού σκέλους, το 2026 θα διατεθούν 28,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αμυντικών βιομηχανικών ικανοτήτων της Ουκρανίας. Η πρώτη δόση της εκταμίευσης ύψους 6 δισ. ευρώ που σχετίζεται με την άμυνα, η οποία θα αποδεσμευτεί τις προσεχείς ημέρες, θα στηρίξει την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Ουκρανία για την Ουκρανία. Περαιτέρω πληρωμές για δημοσιονομική στήριξη αναμένονται μέσω συμπληρωματικής ενίσχυσης της διευκόλυνσης για την Ουκρανία (πυλώνας Ι), με την επιφύλαξη της έγκρισης από το Συμβούλιο της πρότασης της Επιτροπής για τροποποίηση του σχεδίου για την Ουκρανία ώστε να ενσωματωθούν τα νέα ποσά και της επακόλουθης εκπλήρωσης των σχετικών όρων πολιτικής στο πλαίσιο του σχεδίου για την Ουκρανία. Η επόμενη (8η) εκταμίευση της διευκόλυνσης για την Ουκρανία αναμένεται τον Σεπτέμβριο.

Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει συνολική στήριξη ύψους 211,3 δισ. ευρώ στην Ουκρανία και τους Ουκρανούς, συμπεριλαμβανομένων 3,8 δισ. ευρώ από τα έσοδα ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Diana Vyshniakova on Unsplash