Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για απλούστευση των κανόνων όσον αφορά την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των χημικών προϊόντων (CLP), των καλλυντικών προϊόντων και των προϊόντων λίπανσης. Οι εν λόγω διατάξεις αποτελούν το εναπομένον μέρος της λεγόμενης δέσμης «Omnibus VI», με τo οποίο απλουστεύονται οι κανόνες στον τομέα των χημικών προϊόντων, ενώ διατηρείται παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.

Η κυπριακή Προεδρία επιτυγχάνει ένα ακόμη απτό αποτέλεσμα στο πλαίσιο του χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά» και του θεματολογίου απλούστευσης, πριν από τον επικείμενο απολογισμό των ηγετών και των ηγέτιδων. Η συμφωνία μειώνει τον περιττό διοικητικό φόρτο, στηρίζει την καινοτομία και την κυκλικότητα, ενώ διατηρεί παράλληλα υψηλά πρότυπα προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, αποφέροντας απτά οφέλη τόσο για τη χημική βιομηχανία όσο και για τους πολίτες μας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η εν λόγω συμφωνία έπεται αυτής μεταξύ των συννομοθετών σχετικά με τον μηχανισμό για το «πάγωμα του χρόνου», με τον οποίο αναβλήθηκε για την 1η Ιανουαρίου 2028 η ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του αναθεωρημένου κανονισμού για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των χημικών προϊόντων (κανονισμός CLP). Η σημερινή προσωρινή συμφωνία παρατείνει την ημερομηνία αυτή έως την 1η Ιανουαρίου 2030, ώστε να ευθυγραμμιστεί η ημερομηνία εφαρμογής και στους τρεις κανονισμούς, οι οποίοι τροποποιούν τρεις νομοθετικές πράξεις της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα:

• τον κανονισμό CLP, ο οποίος αναθεωρήθηκε το 2024
• τον κανονισμό του 2009 για τα καλλυντικά προϊόντα και
• τον κανονισμό του 2019 για τα προϊόντα λίπανσης

Οι στοχευμένες τροποποιήσεις αποσκοπούν στην αντιμετώπιση ζητημάτων που εγείρουν συμφεροντούχοι και τα οποία επιφέρουν διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ιδίως με τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης που προκύπτει από αυτές τις τρεις σημαντικές νομοθετικές πράξεις της ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα το ίδιο επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Λόγω των σημαντικών επιπτώσεων για τους προμηθευτές και τις ευρωπαϊκές εταιρείες, οι συννομοθέτες χειρίστηκαν τις προτάσεις αυτές με ύψιστη προτεραιότητα, με στόχο να παράσχουν στις εταιρείες της ΕΕ την αναγκαία ασφάλεια δικαίου όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους.

Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγαν οι συννομοθέτες

Οι συννομοθέτες διατήρησαν το γενικό πεδίο εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής όσον αφορά τις τρεις νομοθετικές πράξεις που πρόκειται να τροποποιηθούν, προτείνοντας παράλληλα ορισμένες στοχευμένες τροποποιήσεις για την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών και της γενικής ασφάλειας κατά τη διαχείριση επικίνδυνων ουσιών.

Κανονισμός CLP

Οι τροποποιήσεις του κανονισμού CLP αφορούν κυρίως τις απαιτήσεις μορφοποίησης και τη συχνότητα επικαιροποίησης των πληροφοριών επισήμανσης.

Όσον αφορά την αναγνωσιμότητα των ετικετών, οι συννομοθέτες συμφώνησαν να έχουν απλώς γενικά κριτήρια αναγνωσιμότητας στο πλαίσιο μεταξύ επιχειρήσεων, αλλά να διατηρούν περισσότερες διασφαλίσεις για τα προϊόντα που απευθύνονται στο ευρύ κοινό, όπως τα ελάχιστα μεγέθη γραμματοσειράς.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ειδικές παρεκκλίσεις από τις απαιτήσεις επισήμανσης για τις μικρές συσκευασίες που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε κασέτες μελάνης, μεταξύ άλλων, με τη χρήση αποκλειστικά ψηφιακών ετικετών για τις μικρές εσωτερικές συσκευασίες, όταν παρέχονται εκτενείς πληροφορίες σε έντυπη μορφή στην εξωτερική συσκευασία.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο στον κανονισμό CLP αφορά τη μεταβατική περίοδο για τις υποχρεώσεις εκ νέου επισήμανσης όταν διαπιστώνεται ότι μία ή περισσότερες ουσίες ενός προϊόντος είναι πιο επικίνδυνη ή επικίνδυνες από ό,τι θεωρούνταν παλαιότερα. Οι φορείς της αγοράς διαμαρτυρήθηκαν ότι τα υφιστάμενα χρονοδιαγράμματα είναι υπερβολικά σύντομα και, ως εκ τούτου, η συμφωνία τούς παρέχει μερικούς επιπλέον μήνες για τις επικαιροποιήσεις της επισήμανσης.

Κανονισμός για τα καλλυντικά προϊόντα

Ένα από τα βασικά στοιχεία που τροποποιούνται στον κανονισμό για τα καλλυντικά προϊόντα περιλαμβάνει τις μεταβατικές περιόδους για τη σταδιακή κατάργηση των καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων ή τοξικών για την αναπαραγωγή ουσιών (ΚΜΤ), για τις οποίες συμφωνήθηκε διαφοροποιημένο σύστημα από τους συννομοθέτες, με τη διάρκεια της προθεσμίας να είναι ανάλογη προς τους υποκείμενους κινδύνους.

Επιπλέον, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί η σωστή ισορροπία για τις επιχειρήσεις καλλυντικών κατά την αναζήτηση εναλλακτικών ουσιών για την αντικατάσταση μιας ουσίας ΚΜΤ σε ένα προϊόν, η προσωρινή συμφωνία καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους ορισμούς και τη χρήση των εν λόγω εναλλακτικών ουσιών.

Τέλος, ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες όσον αφορά την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την εντολή του Συμβουλίου σχετικά με την εκτεταμένη κοινοποίηση για τα νανοϋλικά στα καλλυντικά προϊόντα, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται πριν από τη διάθεση του καλλυντικού προϊόντος στην αγορά.

Κανονισμός για τα προϊόντα λίπανσης

Οι τροποποιήσεις του κανονισμού για τα προϊόντα λίπανσης είναι πιο τεχνικού χαρακτήρα και αφορούν τη βελτίωση των ειδικών απαιτήσεων για την έγκριση συστατικών υλικών που μπορούν να εισαχθούν στα λιπάσματα προκειμένου να φέρουν σήμανση «CE».

Η συμφωνία των συννομοθετών αναθέτει στην Επιτροπή τον εκσυγχρονισμό των απαιτήσεων για την καταχώριση των συστατικών των λιπασμάτων, όπως οι μικροοργανισμοί, τα ζωικά υποπροϊόντα, τα πολυμερή και άλλες ουσίες ή υλικά που είναι δύσκολο να καταχωριστούν από τους φορείς, διότι δεν εντάσσονται ακριβώς σε υφιστάμενη κατηγορία συστατικών υλικών (ΚΣΥ).

Η προσωρινή συμφωνία διατηρεί επίσης την υποχρέωση καταχώρισης βάσει του κανονισμού REACH για ουσίες που υπόκεινται σε εναρμονισμένη ταξινόμηση για ορισμένες ιδιαίτερα επιβλαβείς ουσίες.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού υποβληθεί στους γλωσσομαθείς νομικούς για οριστική διατύπωση, με σκοπό την τυπική έκδοσή της από τους συννομοθέτες κατά τους προσεχείς μήνες. Οι συννομοθέτες θα καταβάλουν προσπάθειες για την τυπική έκδοση της παρούσας δέσμης Omnibus το συντομότερο δυνατόν, κατά τη διάρκεια του 2026.

Γενικές πληροφορίες

Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους συμφεροντούχους να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»).

Ακολούθως, με τη δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, ζητήθηκε «δρομολόγηση επανάστασης για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστεί σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και του φόρτου υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜΜΕ.

Μεταξύ 26ης Φεβρουαρίου και 9ης Ιουλίου 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών και των ηγέτιδων της ΕΕ, η Επιτροπή υπέβαλε έξι δέσμες «Omnibus», με στόχο την απλούστευση της υφιστάμενης νομοθεσίας για τη βιωσιμότητα, τις επενδύσεις, τη γεωργία, τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές, την αμυντική ετοιμότητα και τα χημικά προϊόντα.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Ivona Rož on Unsplash