Το Σώμα των Επιτρόπων ενέκρινε την ετήσια έκθεση για τη διαχείριση και τις επιδόσεις για το 2025 (ΕΕΔΕ). Η ετήσια έκθεση για τη διαχείριση και τις επιδόσεις επισημαίνει τον καίριο ρόλο που διαδραμάτισε ο προϋπολογισμός της ΕΕ στην αντιμετώπιση πολλαπλών κρίσεων κατά το εν λόγω έτος και δείχνει ότι συνέχισε να παράγει αποτελέσματα για τους Ευρωπαίους πολίτες. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ ενίσχυσε την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, μείωσε τις στρατηγικές εξαρτήσεις και βελτίωσε την ασφάλεια και την άμυνα, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Ο προϋπολογισμός συνέβαλε στην αταλάντευτη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία και συνέβαλε στη διασφάλιση της παγκόσμιας θέσης της ΕΕ.

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση των πολιτικών προτεραιοτήτων της ΕΕ

Η ΕΕΔΕ δείχνει ότι το 2025 ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνέχισε να στηρίζει τις πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ:

• Ο προϋπολογισμός της ΕΕ ενίσχυσε την ανταγωνιστικότητα χρηματοδοτώντας την έρευνα και την καινοτομία μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας.
• Αξιοποίησε επενδύσεις για βιώσιμη καινοτομία με εγγυήσεις του InvestEU, οι οποίες έως το τέλος του 2025 στήριξαν περισσότερες από 90 000 ΜΜΕ. Αναβάθμισε την καινοτομία με το Ταμείο Καινοτομίας και διοχέτευσε πόρους σε κρίσιμες καθαρές, ψηφιακές και βιοτεχνολογίες με την πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP).
• Το 2025 η ΕΕ ενίσχυσε επίσης την πολιτική ασφάλειας και άμυνας:
  • Το νέο πρόγραμμα «Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη» θα παράσχει έως 150 δισ. ευρώ σε δάνεια προς τα κράτη μέλη. Το 2025 διατέθηκαν περίπου 400 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της καινοτομίας στον τομέα της άμυνας.
  • Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας δρομολογήθηκαν 63 έργα με συνολικό προϋπολογισμό άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ η πράξη για τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (στήριξε 31 έργα, παρέχοντας πάνω από 500 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών ικανοτήτων αμυντικής παραγωγής.
  • Η STEP επεκτάθηκε ώστε να συμπεριλάβει τις αμυντικές τεχνολογίες και να ενισχύσει περαιτέρω την ευρωπαϊκή άμυνα.
• Η πολιτική συνοχής συνέχισε να βελτιώνει τα μέσα βιοπορισμού σε ολόκληρη την ΕΕ. Έως το τέλος του 2025, έχει παράσχει στήριξη με τη μορφή επιχορηγήσεων, ιδίων κεφαλαίων, εγγυήσεων, δανείων και συμβουλών σε περισσότερες από 130 000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, χρηματοδοτώντας επιπλέον 1 434 μεγαβάτ/ώρα δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, πρόσβαση σε ευρυζωνικές συνδέσεις πολύ υψηλής χωρητικότητας για περισσότερες από 335 000 κατοικίες και πάνω από 1 000 χιλιόμετρα νέων, αναβαθμισμένων ή εκσυγχρονισμένων οδών. Επιπλέον, πάνω από 15 δισ. ευρώ από τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής ανακατανεμήθηκαν στην ανταγωνιστικότητα το 2025.
• Η Κοινή Γεωργική Πολιτική συνέχισε να στηρίζει τα μέσα διαβίωσης και την παραγωγικότητα των γεωργών και να προωθεί δυναμικές αγροτικές οικονομίες, στηρίζοντας 5,5 εκατομμύρια γεωργούς συνολικά και 311.000 νέους γεωργούς. Δημιούργησε πάνω από 270.000 θέσεις εργασίας μόνο το 2025.
• Η στήριξη προς την Ουκρανία παρέμεινε ισχυρή, με 10,7 δισ. ευρώ να παρέχονται μέσω της διευκόλυνσης για την Ουκρανία στο πλαίσιο του σχεδίου για την Ουκρανία.

Στο πλαίσιο του NextGenerationEU, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκταμίευσε 87,3 δισ. ευρώ στα κράτη μέλη μέσω του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, συμβάλλοντας περαιτέρω στην καθαρή και ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ. Μεταξύ των κυριότερων σημείων για το 2025:

• Η ετήσια κατανάλωση ενέργειας μειώθηκε κατά 37,6 εκατομμύρια μεγαβάτ/ώρα, που είναι η μέση ετήσια κατανάλωση σχεδόν 2 εκατομμυρίων νοικοκυριών της ΕΕ·
• Περίπου 20 εκατομμύρια επιπλέον νοικοκυριά απέκτησαν πρόσβαση σε δίκτυα διαδικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας·
• Περίπου 60,2 εκατομμύρια άνθρωποι θα επωφεληθούν από νέες ή εκσυγχρονισμένες εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης·
• Περίπου 30,7 εκατομμύρια άτομα συμμετείχαν στην εκπαίδευση και την κατάρτιση και σχεδόν 3,5 εκατομμύρια άτομα απασχολούνταν ή συμμετείχαν σε δραστηριότητες αναζήτησης εργασίας·
• Περίπου 4,9 εκατομμύρια επιχειρήσεις έλαβαν στήριξη, είτε σε χρήμα είτε σε είδος.

Συνδυάζοντας τον προϋπολογισμό της ΕΕ με τη στήριξη των κρατών μελών και τα ιδιωτικά κεφάλαια, η Global Gateway διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη στήριξη των διεθνών εταιρικών σχέσεων της ΕΕ. Για παράδειγμα:

• Στη σύνοδο κορυφής της G20 στη Νότια Αφρική, η εκστρατεία «Scaling up Renewables in Africa Global Gateway» κινητοποίησε 15,5 δισ. ευρώ για καθαρή ενέργεια και πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια σε ολόκληρη την ήπειρο.
• Το 2025, μια δέσμη επενδυτικών μέτρων της Global Gateway της «Ομάδας Ευρώπη» κινητοποίησε 12 δισ. ευρώ για την Κεντρική Ασία και, στο πρώτο επιχειρηματικό φόρουμ ΕΕ-Ειρηνικού, η Επιτροπή ανακοίνωσε επενδύσεις της Global Gateway ύψους σχεδόν 300 εκατ. ευρώ που προορίζονται για ολόκληρη την περιοχή του Ειρηνικού.
• Το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη+ συνέβαλε στην επέκταση της Global Gateway με τον επιμερισμό των κινδύνων των εταίρων αναπτυξιακής χρηματοδότησης όταν κινητοποιούν τους δικούς τους πόρους. Το 2025, ο προϋπολογισμός της ΕΕ παρείχε κάλυψη για δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να μοχλεύσουν συνολικές επενδύσεις ύψους 14 δισ. ευρώ.

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνέχισε να χρηματοδοτεί στόχους για το κλίμα, τη βιοποικιλότητα, την ψηφιακή τεχνολογία και την ισότητα των φύλων:

• το 33 % του συνδυασμένου προϋπολογισμού της ΕΕ και της χρηματοδότησης NextGenerationEU στήριξε κλιματικούς στόχους·
• το 7,8 % υποστήριξε τη βιοποικιλότητα·
• το 10,1 % υποστήριξε την ψηφιακή μετάβαση·
• και το 19 % του προϋπολογισμού της ΕΕ συνέβαλε άμεσα ή έμμεσα στην προώθηση της ισότητας των φύλων.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα επιτεύγματα αυτά και τα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ παρουσιάζονται στις δηλώσεις επιδόσεων των προγραμμάτων.

Παρά τα επιτεύγματα αυτά, ο αριθμός και το μέγεθος των απροσδόκητων προκλήσεων από την αρχή της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού επηρέασαν αρνητικά την περιορισμένη ευελιξία του προϋπολογισμού της ΕΕ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή πρότεινε έναν πιο ευέλικτο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την περίοδο 2028-2034, ικανό να προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητες που εξελίσσονται, συνεχίζοντας παράλληλα να παρέχει την προβλεψιμότητα που απαιτείται για μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Η διαχείριση και η προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ εξακολουθούν να είναι ικανοποιητικές

Η Επιτροπή αποδίδει μεγάλη σημασία στην καλύτερη δυνατή χρήση των χρημάτων των φορολογουμένων. Η παρούσα έκθεση καταδεικνύει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ από σφάλματα, απάτη ή παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου.

Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή διαθέτει ισχυρά εργαλεία, μεταξύ των οποίων:

• τον κανονισμό για την αιρεσιμότητα σε περιπτώσεις παραβιάσεων του κράτους δικαίου σε συγκεκριμένο κράτος μέλος, οι οποίες απειλούν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ·
• ένα σταθερό πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου που έχει σχεδιαστεί για να παρέχει εύλογη βεβαιότητα σχετικά με την επίτευξη των στόχων της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των πράξεων, της αξιοπιστίας της υποβολής εκθέσεων, της διαφύλαξης των περιουσιακών στοιχείων, της πρόληψης, του εντοπισμού, της διόρθωσης και της παρακολούθησης των παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένης της απάτης, και της συμμόρφωσης με τους ισχύοντες κανόνες·
• έναν ενισχυμένο δημοσιονομικό κανονισμό, συμπεριλαμβανομένων βελτιώσεων για τους δικαιούχους χρηματοδότησης της ΕΕ, διασφαλίζοντας την ετοιμότητα αντίδρασης σε περίπτωση κρίσης, και έναν καλύτερα προστατευμένο και διαφανή προϋπολογισμό της ΕΕ.

Το 2025 η Επιτροπή δρομολόγησε επίσης την επανεξέταση της αρχιτεκτονικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της απάτης, συμπληρώνοντας τις εργασίες της σχετικά με τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Στόχος της είναι η διασφάλιση ενισχυμένης και αποτελεσματικότερης προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.

Ιστορικό

Η ΕΕΔΕ αποτελεί εργαλείο λογοδοσίας και επικοινωνίας. Μέσω του παρόντος εγγράφου, η Επιτροπή αναλαμβάνει τη συνολική πολιτική ευθύνη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν με αυτόν, συμπεριλαμβανομένης μιας επισκόπησης του εσωτερικού ελέγχου και της δημοσιονομικής διαχείρισης της Επιτροπής.

Η έκθεση δημοσιεύεται στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης δέσμης δημοσιονομικών εκθέσεων και εκθέσεων λογοδοσίας, η οποία περιλαμβάνει επίσης την ετήσια έκθεση σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στην απαλλαγή, την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τους εσωτερικούς ελέγχους που διενεργήθηκαν το 2025, τις προβλέψεις ταμειακών ροών και τους ενοποιημένους ετήσιους λογαριασμούς. Η έκθεση αποτελεί τη συμβολή της Επιτροπής στη διαδικασία απαλλαγής για το 2025, στο πλαίσιο της οποίας διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη ελέγχουν την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Στην περίπτωση αυτή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χορηγεί απαλλαγή λαμβάνοντας υπόψη σύσταση του Συμβουλίου. Εγκρίνοντας τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εκτέλεσε τον προϋπολογισμό της ΕΕ σε ένα δεδομένο έτος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κλείνει επίσημα το εν λόγω οικονομικό έτος.

Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη και άλλους εταίρους για να διασφαλίσει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δαπανάται αποτελεσματικά, απαλλαγμένος από απάτες και παρατυπίες, και σύμφωνα με τους στόχους πολιτικής της ΕΕ προς όφελος των πολιτών και για την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Dmitrii E. on Unsplash