Το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό για την αναθεώρηση του πλαισίου της ΕΕ για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ), ενισχύοντας την ικανότητα της ΕΕ να εντοπίζει, να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει τους κινδύνους για την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη που συνδέονται με ορισμένες ξένες επενδύσεις.

Με την έκδοση του κανονισμού, η ΕΕ ενισχύει την ικανότητά της να προστατεύει την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη, παραμένοντας παράλληλα ανοικτή σε ξένες επενδύσεις. Το επικαιροποιημένο πλαίσιο παρέχει μεγαλύτερη συνοχή σε ολόκληρη την Ένωση, καθώς θα εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καλύπτοντας ένα διευρυμένο κοινό ελάχιστο πεδίο εφαρμογής για τις εθνικές αρχές ελέγχου, το οποίο θα επικεντρώνεται στις πλέον ευαίσθητες τεχνολογίες και υποδομές, διασφαλίζοντας αποτελεσματική συνεργασία με τα κράτη μέλη. Σε μια εποχή αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, η προστασία των στρατηγικών περιουσιακών στοιχείων και των συμφερόντων οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ είναι σημαντικότερη από ποτέ.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Οι νέοι κανόνες αντικαθιστούν το υφιστάμενο πλαίσιο ελέγχου των ΑΞΕ, το οποίο ισχύει από το 2020, και αποσκοπούν στη διασφάλιση μιας πιο συντονισμένης και αποτελεσματικής προσέγγισης σε ολόκληρη την ΕΕ για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και της δημόσιας τάξης.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός επιβάλλει σε όλα τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μηχανισμούς ελέγχου που να καλύπτουν ένα κοινό ελάχιστο πεδίο εφαρμογής ευαίσθητων τομέων, τεχνολογιών και υποδομών (όπως τα είδη διπλής χρήσης και ο στρατιωτικός εξοπλισμός, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια, οι μεταφορές και οι ψηφιακές υποδομές), συμπεριλαμβανομένων των ξένων επενδύσεων που πραγματοποιούνται μέσω θυγατρικών με έδρα στην ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα την αποκλειστική ευθύνη των κρατών μελών για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τον έλεγχο.

Ο κανονισμός βελτιώνει επίσης τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αυξάνει τη διαφάνεια και τη συνέπεια μεταξύ των εθνικών συστημάτων ελέγχου και εξορθολογίζει τις διαδικασίες για τους επενδυτές και τις δημόσιες αρχές. Επιπλέον, εισάγει νέα εργαλεία για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και την πρόληψη της καταστρατήγησης των κανόνων.

Επόμενα βήματα

Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα και θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του. Οι νέοι κανόνες θα αρχίσουν να εφαρμόζονται 18 μήνες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

Γενικές πληροφορίες

Ο κανονισμός για τον έλεγχο των ΑΞΕ που εφαρμόζεται επί του παρόντος τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο του 2020 και δημιούργησε, για πρώτη φορά, ένα πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή να συνεργάζονται για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων που ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη.

Μετά τη θέσπισή του, όλα τα κράτη μέλη θέσπισαν εθνικούς μηχανισμούς ελέγχου. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν αποκλίσεις όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, τα κατώτατα όρια, τα χρονοδιαγράμματα και τις διαδικασίες, γεγονός που προκαλεί αβεβαιότητα για τους επενδυτές και δυνητικούς κινδύνους για την εσωτερική αγορά. Επιπλέον, οι εξελισσόμενες γεωπολιτικές και τεχνολογικές προκλήσεις, ιδίως οι απειλές για τις κρίσιμες υποδομές, οι εξαρτήσεις από εφοδιαστικές αλυσίδες και η ταχεία ανάπτυξη τεχνολογιών διπλής χρήσης και άλλων τεχνολογιών, κατέδειξαν την ανάγκη επικαιροποίησης της προσέγγισης της ΕΕ.

Η αναθεώρηση του κανονισμού ήταν μία από τις πρωτοβουλίες που ανακοινώθηκαν στη δέσμη μέτρων που υπέβαλε η Επιτροπή το 2024 για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Sean Pollock on Unsplash