Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τη βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική της ΕΕ, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του κλάδου της ναυτιλιακής παραγωγής και του ναυτιλιακού κλάδου της Ευρώπης για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα, την οικονομική ασφάλεια, την αμυντική ετοιμότητα, την ευημερία και τους στόχους απανθρακοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στα συμπεράσματα, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τον ναυτιλιακό κλάδο ως ακρογωνιαίο λίθο της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης και τονίζουν τον ουσιαστικό ρόλο του στη διασφάλιση των αλυσίδων εφοδιασμού, στη στήριξη της καθαρής μετάβασης και στην ενίσχυση της τεχνολογικής υπεροχής της ΕΕ. Αναγνωρίζουν επίσης τα διαφορετικά εθνικά, περιφερειακά και τοπικά χαρακτηριστικά του κλάδου της ναυτιλιακής παραγωγής και του ναυτιλιακού κλάδου σε ολόκληρη την Ένωση και τις διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών μελών.

Τα συμπεράσματα σχετικά με τη βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική αποτελούν σημαντικό βήμα προόδου για την αναγνώριση της στρατηγικής σημασίας και της παγκόσμιας αριστείας του ναυτιλιακού κλάδου της Ευρώπης. Καταδεικνύουν το κοινό μας όραμα και τη δέσμευσή μας για τη διατήρηση ενός ισχυρού, καινοτόμου και βιώσιμου ναυτιλιακού τομέα που προωθεί την οικονομική ανάπτυξη, διασφαλίζει ζωτικής σημασίας συνδεσιμότητα, ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια και διαδραματίζει καίριο ρόλο στις προσπάθειές μας για απανθρακοποίηση.

Μαρίνα Χατζημανώλη, Υφυπουργός Ναυτιλίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική είναι ένα διαρθρωμένο σχέδιο δράσης με στόχο την ενίσχυση της ηγετικής θέσης της Ευρώπης στη ναυτιλία μέσω της προώθησης της ναυπηγικής βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας και του λιμενικού εξοπλισμού αιχμής.

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι ο ευρωπαϊκός κλάδος της ναυτιλιακής παραγωγής και ο ναυτιλιακός κλάδος αντιμετωπίζουν αυξανόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων του εντεινόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού, των γεωπολιτικών εντάσεων, των στρατηγικών εξαρτήσεων από την παραγωγή τρίτων χωρών, της ανάγκης να επιταχυνθεί η απανθρακοποίηση και των συνεχιζόμενων ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Τα συμπεράσματα που εγκρίθηκαν σήμερα καθορίζουν βασικές προτεραιότητες για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

Βιομηχανική κυριαρχία και ανταγωνιστικότητα

Το Συμβούλιο υπογραμμίζει τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης στους τομείς της ναυπήγησης και του σχεδιασμού πλοίων, της επισκευής, της μετατροπής, της συντήρησης, της μετασκευής, της ανακύκλωσης, του ναυτιλιακού εξοπλισμού και της ωκεάνιας μηχανικής. Οι δυνατότητες αυτές θεωρούνται απαραίτητες για την ευημερία, την τεχνολογική υπεροχή, τη στρατηγική αυτονομία και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της ΕΕ.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη εκφράζουν την ανησυχία τους για τις στρεβλώσεις της αγοράς και τις αθέμιτες πρακτικές επιδοτήσεων από τρίτες χώρες οι οποίες υπονομεύουν τον θεμιτό ανταγωνισμό. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο ζητεί να αξιολογηθούν τα μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής χρήσης των υφιστάμενων μέσων εμπορικής άμυνας σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις. Ενθαρρύνει επίσης τις επενδύσεις που αποσκοπούν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και στην ενίσχυση των κρίσιμων βιομηχανικών ικανοτήτων.

Επενδύσεις και καινοτομία

Στα συμπεράσματα τονίζεται η σημασία της κινητοποίησης στρατηγικών επενδύσεων σε ολόκληρο το θαλάσσιο οικοσύστημα, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Τα κράτη μέλη στηρίζουν μέτρα που επιταχύνουν την ανάπτυξη ψηφιακών, καθαρών και κυκλικών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων της τεχνητής νοημοσύνης, των προηγμένων τεχνολογιών ανίχνευσης, της αυτοματοποίησης, της ρομποτικής και των έξυπνων λύσεων συντήρησης.

Για να επεκταθεί η ικανότητα της Ευρώπης όσον αφορά προηγμένα σκάφη με χαμηλές και μηδενικές εκπομπές, το Συμβούλιο ζητεί να αυξηθούν οι επενδύσεις σε καινοτόμες τεχνολογίες ναυπήγησης, σε καθαρά συστήματα πρόωσης και σε έρευνα και καινοτομία. Στηρίζει επίσης πρωτοβουλίες όπως τα ναυπηγεία του μέλλοντος και τη δημιουργία συμμαχίας της ΕΕ για τις αξιακές αλυσίδες της βιομηχανικής ναυτιλίας, η οποία θα συμβάλει στη διοχέτευση των επενδύσεων σε στρατηγικές προτεραιότητες.

Απανθρακοποίηση και βιωσιμότητα

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει τον κεντρικό ρόλο του ναυτιλιακού κλάδου στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ και τονίζει ότι η απανθρακοποίηση απαιτεί συντονισμένη δράση σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα των πλωτών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών και των προμηθευτών καυσίμων.

Τα κράτη μέλη ζητούν την έγκαιρη και συντονισμένη ανάπτυξη βιώσιμων ναυτιλιακών καυσίμων και καινοτόμων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών. Υπογραμμίζουν ότι η διαθεσιμότητα ασφαλών, βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων σε ανταγωνιστικές τιμές θα είναι ζωτικής σημασίας για την επιτάχυνση της υιοθέτησής τους.

Στα συμπεράσματα υπενθυμίζεται επίσης η σημασία της χρήσης των εσόδων που προκύπτουν στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) για σκοπούς που σχετίζονται με το κλίμα. Ταυτόχρονα, τονίζουν την ανάγκη να αξιολογηθούν πιθανές προσαρμογές στον κανονισμό FuelEU Maritime, στον κανονισμό ΠΥΕ και στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ για τη ναυτιλία, ώστε να αποφευχθούν οι αλληλεπικαλυπτόμενες δαπάνες και ο περιττός διοικητικός φόρτος, σε περίπτωση θέσπισης παγκόσμιων μέτρων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη ναυτιλία.

Ασφάλεια και ανθεκτικότητα

Το Συμβούλιο προειδοποιεί ότι οι προκλήσεις για την ασφάλεια στη θάλασσα αυξάνονται, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που συνδέονται με τη λειτουργία των σκιωδών στόλων και την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια.

Τα κράτη μέλη τονίζουν την ανάγκη να ενισχυθούν η ανθεκτικότητα, η ετοιμότητα και οι αμυντικές δυνατότητες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των θαλάσσιων υποδομών ζωτικής σημασίας και της ανθεκτικότητας των θαλάσσιων αλυσίδων εφοδιασμού. Τα συμπεράσματα υποστηρίζουν επίσης μια συντονισμένη προσέγγιση για την ανάπτυξη υποδομών διπλής χρήσης ικανών να εξυπηρετούν τόσο μη στρατιωτικούς όσο και στρατιωτικούς σκοπούς.

Δεξιότητες και εργατικό δυναμικό

Το Συμβούλιο σημειώνει ότι ο ναυτιλιακός κλάδος αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις και γήρανση του εργατικού δυναμικού και ολοένα και πιο απαιτητικές συνθήκες εργασίας, τα οποία επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και ανθεκτικότητά του, και τα οποία αποτέλεσαν επίσης τον βασικό στόχο της δήλωσης της Λευκωσίας, η οποία εγκρίθηκε και υπογράφηκε από όλα τα κράτη μέλη κατά το άτυπο Συμβούλιο Μεταφορών, Τηλεπικοινωνιών και Ενέργειας για τις θαλάσσιες υποθέσεις που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον Απρίλιο.

Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη ζητούν ενισχυμένη ναυτική εκπαίδευση και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένων πρωτοβουλιών αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης. Τα συμπεράσματα ενθαρρύνουν μέτρα για την προσέλκυση περισσότερων νέων σε ναυτικά επαγγέλματα και στηρίζουν την ανάπτυξη μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τις ναυτικές δεξιότητες.

Γενικές πληροφορίες

Στις 4 Μαρτίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την ανακοίνωσή της σχετικά με τη βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική της ΕΕ, στην οποία καθορίζονται ένα όραμα και ένα σχέδιο δράσης για την τόνωση του κλάδου της ναυτιλιακής παραγωγής και του ναυτιλιακού κλάδου, την ενίσχυση της καινοτομίας και την προστασία της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας.

Ο ναυτιλιακός κλάδος είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία και τη συνδεσιμότητα της ΕΕ. Ο ευρωπαϊκός κλάδος της ναυτιλιακής παραγωγής κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως στις πολύπλοκες ναυπηγικές υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών και στις προηγμένες θαλάσσιες τεχνολογίες και τις βιώσιμες λύσεις πλωτών μεταφορών. Αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη για την καινοτομία, την περιφερειακή βιομηχανική ανάπτυξη και τη γαλάζια οικονομία. Για παράδειγμα, το 97% του παγκόσμιου στόλου κρουαζιερόπλοιων κατασκευάζεται στην Ευρώπη.

Ο ναυτιλιακός τομέας της ΕΕ είναι επίσης κορυφαίος παγκόσμιος πάροχος υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών. Διαδραματίζει καίριο ρόλο στην εξασφάλιση του εφοδιασμού με βασικά αγαθά, στη διευκόλυνση του διεθνούς εμπορίου και στη στήριξη της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Μαζί με άλλους τομείς πλωτών μεταφορών, δημιουργεί ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες ναυτιλιακής παραγωγής, ενώ παράλληλα διαμορφώνει την τεχνολογική ανάπτυξη του ευρύτερου θαλάσσιου οικοσυστήματος.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Dominik Lückmann on Unsplash