Το Συμβούλιο αποφάσισε να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ τα οποία είχαν θεσπιστεί αρχικά ως αντίδραση στη στρατιωτική στήριξη της Τεχεράνης στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και σε διάφορες ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή και την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Πλέον το τροποποιημένο πλαίσιο κυρώσεων θα στοχεύει επίσης πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται στις ενέργειες και τις πολιτικές του Ιράν οι οποίες απειλούν την ελευθερία ναυσιπλοΐας στη Μέση Ανατολή.

Η απόφαση αποτυπώνει την πολιτική συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι υπουργοί της ΕΕ στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 21ης Απριλίου 2026.

Οι ενέργειες του Ιράν κατά σκαφών που διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο. Τέτοιου είδους ενέργειες παραβιάζουν τα κεκτημένα δικαιώματα τόσο της διέλευσης όσο και της αβλαβούς διέλευσης από διεθνή στενά.

Χάρη στο τροποποιημένο νομικό πλαίσιο, η ΕΕ θα είναι πλέον σε θέση να θεσπίσει περαιτέρω περιοριστικά μέτρα ως απάντηση στις ενέργειες του Ιράν που υπονομεύουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ. Τα εν λόγω περιοριστικά μέτρα συνίστανται σε ταξιδιωτικούς περιορισμούς που απαγορεύουν σε καταχωρισμένα πρόσωπα και οντότητες να εισέρχονται ή να διέρχονται από τα εδάφη της ΕΕ, καθώς και σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων. Επιπλέον, απαγορεύεται σε πολίτες και εταιρείες της ΕΕ να διαθέτουν κεφάλαια, χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ή οικονομικούς πόρους στα άτομα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο.

Γενικές πληροφορίες

Στις 20 Ιουλίου 2023 το Συμβούλιο θέσπισε ειδικό πλαίσιο κυρώσεων λόγω της στρατιωτικής στήριξης που παρέχει το Ιράν στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Το πεδίο εφαρμογής του πλαισίου διευρύνθηκε στις 14 Μαΐου 2024 λόγω της στρατιωτικής στήριξης που παρέχει το Ιράν σε ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή και στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας καθώς και λόγω των επιθέσεων με δρόνους και πυραύλους που πραγματοποίησε το Ιράν κατά του Ισραήλ τον Απρίλιο του 2024.

Στα συμπεράσματά του της 19ης Μαρτίου 2026, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε την πλήρη εφαρμογή της απόφασης 2817 (2026) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (ΣΑΗΕ), υπενθυμίζοντας την ανάγκη να προστατευθεί η ασφάλεια στη θάλασσα και να εξασφαλιστεί ο σεβασμός της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, και καταδικάζοντας κάθε πράξη που απειλεί τη ναυσιπλοΐα ή παρεμποδίζει την είσοδο και την έξοδο πλοίων από τα στενά του Ορμούζ.

Στις 9 Απριλίου 2026 η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας εξέδωσε δήλωση εξ ονόματος της ΕΕ σχετικά με την κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με την οποία καλούσε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να διασφαλίσουν πλήρως την ελευθερία ναυσιπλοΐας, καθώς και την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση από τα στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Hisham Zayadneh on Unsplash