Θα ήθελα να αρχίσω εκφράζοντας τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια για τα θύματα των σιδηροδρομικών ατυχημάτων που σημειώθηκαν στην Ισπανία τις τελευταίες ημέρες. Τα θερμότατα συλλυπητήριά μου στις οικογένειές τους και στα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Η συζήτησή μας σήμερα στο Κοινοβούλιο δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη. Ας το δούμε κατάματα: όλες μαζί, οι γεωπολιτικές προκλήσεις που έχει μπροστά της η Ευρώπη φαντάζουν ενίοτε τρομακτικές:
- Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας,
- Η υπονόμευση της βασιζόμενης σε κανόνες διεθνούς τάξης,
- Η αμφισβήτηση βασικών συμμαχιών.
Όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βγει από όλα αυτά ισχυρότερη, ανθεκτικότερη και πιο κυρίαρχη. Για να συμβεί αυτό, πρέπει η αντίδρασή μας να έχει τρεις συνιστώσες:
Μια Ευρώπη αρχών.
Μια Ευρώπη προστασίας.
Και μια Ευρώπη ευημερίας.
Και οι τρεις αυτές διαστάσεις δοκιμάζονται στην παρούσα φάση των διατλαντικών σχέσεων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αποφάσισα να συγκαλέσω αύριο ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής με αντικείμενο τις διατλαντικές σχέσεις. Ακούγοντας τα κράτη μέλη ενόψει της συνόδου, σχημάτισα την πεποίθηση ότι συμμερίζονται σε μεγάλο βαθμό ορισμένα θεμελιώδη στοιχεία.
Πρώτον, είμαστε ενωμένοι γύρω από τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας.
Δεύτερον, είμαστε ενωμένοι παρέχοντας πλήρη στήριξη και επιδεικνύοντας αλληλεγγύη προς το Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία —μόνο οι ίδιες, η Δανία και η Γροιλανδία, μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον τους.
Τρίτον, αναγνωρίζουμε ότι η ειρήνη και η ασφάλεια στην Αρκτική, ιδίως στο πλαίσιο της συνεργασίας στο ΝΑΤΟ, είναι προς το κοινό διατλαντικό μας συμφέρον.
Τέταρτον, η επιβολή περαιτέρω δασμών θα υπονομεύσει τις διατλαντικές σχέσεις και είναι ασύμβατη με την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ.
Πέμπτον, είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας, τα κράτη μέλη μας, τους πολίτες μας, τις επιχειρήσεις μας απέναντι σε οποιαδήποτε μορφή εξαναγκασμού. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τη δύναμη και τα εργαλεία για να το κάνει πράξη.
Έκτον, θέλουμε ασφαλώς να εξακολουθήσουμε να συνεργαζόμαστε εποικοδομητικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες για όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος —και είναι πολλά, αφού είμαστε εταίροι και σύμμαχοι και είμαστε μέρη μιας διατλαντικής κοινότητας.
Πιστεύω ότι αυτές είναι οι αρχές που θα πρέπει να αποτελέσουν γνώμονα για τις συζητήσεις μας σε ηγετικό επίπεδο αύριο και τις δράσεις μας στο μέλλον.
Ο πρώτος τρόπος για να καταστεί η Ευρώπη ισχυρότερη και πιο κυρίαρχη είναι να παραμείνει σταθερός υπέρμαχος της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης, του διεθνούς δικαίου και της πολυμέρειας. Θα προασπίζουμε πάντα τις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και θα υπερασπιζόμαστε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τις ατομικές ελευθερίες.
Δεν μπορούμε να δεχθούμε ότι το δίκαιο του ισχυροτέρου υπερισχύει των δικαιωμάτων των ασθενεστέρων. Επειδή οι διεθνείς κανόνες δεν είναι προαιρετικοί. Και οι συμμαχίες δεν μπορούν να καταλήγουν να είναι αλληλουχία συναλλαγών και μόνο.
Δεν μπορούμε να δεχθούμε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Πουθενά. Ούτε στην Ουκρανία, τη Γροιλανδία, τη Λατινική Αμερική, την Αφρική, ούτε και στη Γάζα.
Δεν μπορούμε να δεχθούμε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων —ούτε στο Ιράν, ούτε στο Σουδάν, ούτε στο Αφγανιστάν. Σε καιρούς όπως οι τωρινοί, οι αρχές έχουν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ. Επειδή η αξιοπιστία είναι δύναμη· και η συνέπεια θεμέλιο.
Ο δεύτερος τρόπος για να ισχυροποιηθεί η Ευρώπη και να γίνει πιο κυρίαρχη είναι η καλύτερη προστασία των πολιτών μας. Το 2025 επικεντρωθήκαμε στην προτεραιότητα της Ευρώπης της άμυνας και στην επιτάχυνση των εργασιών μας για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα. Έχουμε συναρμόσει τα κύρια δομικά στοιχεία.
Εργαζόμαστε πλέον άοκνα για την επίτευξη αποτελεσμάτων: να κάνουμε καλύτερες επενδύσεις και συντονισμό, να βελτιώσουμε την αποδοτικότητα, να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία μας και να αναπτύξουμε νέα χρηματοδοτικά μέσα.
Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη ασφάλεια στην Ευρώπη δεν μπορεί να διαφυλαχθεί μόνο μέσω αύξησης των επενδύσεων και της συνεργασίας στον τομέα της άμυνας. Πρέπει να επιτευχθεί μέσω δίκαιης και διαρκούς ειρήνης στην Ουκρανία. Επειδή η ασφάλεια της Ουκρανίας είναι η ασφάλεια της Ευρώπης. Η αντίδρασή μας ήταν ξεκάθαρη από την πρώτη ημέρα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας: Να στηρίξουμε πλήρως την Ουκρανία —οικονομικά, από την άποψη της ασφάλειας, για την ανασυγκρότησή της και στην πορεία της προς την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, υπενθυμίζοντας τη δέσμευση που αναλήφθηκε τον Οκτώβριο να καλυφθούν οι επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2027, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες έλαβαν δύο ιστορικές αποφάσεις.
Πρώτον, εγκρίναμε κοινό ευρωπαϊκό δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ, με την υποστήριξη του προϋπολογισμού της ΕΕ, για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας κατά την επόμενη διετία. Δεύτερον, η Ουκρανία θα αρχίσει να αποπληρώνει το δάνειο αυτό μόνον αφού η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις.
Και μέχρι τότε η Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για να εξασφαλίσει την αποπληρωμή. Όσον αφορά λοιπόν την Ουκρανία, αναλάβαμε δεσμεύσεις και τις υλοποιήσαμε. Επειδή σε περιόδους κρίσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνει τις προσπάθειές της, αναλαμβάνει τις ευθύνες της και ενεργεί αποφασιστικά.
Ο τρίτος τρόπος για να γίνει η Ευρώπη ισχυρότερη και πιο κυρίαρχη είναι να ευημερήσει οικονομικά. Όπως ακριβώς οι ηγέτες και οι ηγέτιδες έδωσαν έντονη ώθηση στην Ευρώπη της άμυνας το 2025, το ίδιο πρέπει να κάνουμε για την οικονομία της Ευρώπης φέτος το 2026. Συνεργαζόμενοι στενά με την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο —για να δώσουμε νέα ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Οι πολίτες μας περιμένουν αποτελέσματα. Για ποιοτικές θέσεις εργασίας, μισθούς και οικονομικά προσιτή στέγαση. Επειδή η κοινωνική συνοχή και η ευημερία είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος —από μόνες τους καμία δεν είναι βιώσιμη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, στις 12 Φεβρουαρίου, θα συγκαλέσω ευρωπαϊκή ηγετική σύσκεψη για να ανταλλάξουμε ιδέες στρατηγικής σημασίας.
Να συζητήσουμε τον καλύτερο τρόπο αξιοποίησης όλων των δυνατοτήτων της ενιαίας αγοράς της Ευρώπης σε ένα νέο γεωοικονομικό πλαίσιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια ισχυρή ενιαία αγορά. Πρέπει να την εμβαθύνουμε, να την ολοκληρώσουμε.
Με ποιον τρόπο;
Διευκολύνοντας τη διασυνοριακή προσέλκυση επιχειρήσεων, υπηρεσιών και επενδύσεων.
Μειώνοντας τη γραφειοκρατία σε όλα τα επίπεδα και διατηρώντας παράλληλα τις φιλοδοξίες μας σε επίπεδο της εκάστοτε πολιτικής.
Συνδυάζοντας οικονομικά προσιτές, ασφαλείς και βιώσιμες πηγές ενέργειας, σε μια πραγματικά ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Ενισχύοντας την ψηφιακή μας κυριαρχία —υπερασπιζόμενοι τα δικά μας πρότυπα και τη ρυθμιστική μας ανεξαρτησία απέναντι στους τεχνολογικούς ολιγάρχες— και προστατεύοντας παράλληλα τα παιδιά μας από μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις και όρια.
Προωθώντας μια Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων που διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και μέσω του εμπορίου. Οι εμπορικές συμφωνίες είναι εγχειρίδια κανόνων παγκόσμιας εμβέλειας· οι δασμοί είναι φόροι που επιβάλλονται στους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει το πιο εκτεταμένο δίκτυο εμπορικών συμφωνιών, το οποίο καλύπτει 78 χώρες, και η Επιτροπή σημειώνει εντυπωσιακή πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με χώρες όπως η Ινδία, η Αυστραλία, η Ταϊλάνδη, οι Φιλιππίνες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεταξύ πολλών άλλων.
Μόλις το περασμένο Σαββατοκύριακο υπογράψαμε την ιστορική συνθήκη ΕΕ-Mercosur, η οποία θα δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο. Μια αγορά με περισσότερα από 700 εκατομμύρια καταναλωτές σε 31 χώρες. Η πολιτική και οικονομική σημασία της είναι ανυπολόγιστη, ιδίως στο παρόν πλαίσιο. Τούτη τη στιγμή, η συμφωνία αυτή δεν έχει μόνο οικονομική αξία, αλλά και καθοριστική γεωπολιτική σημασία.
Η συμφωνία στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στον κόσμο —αντί για δασμούς, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει εταιρικές σχέσεις. Αντί για σφαίρες επιρροής, δημιουργούμε σφαίρες κοινής ευημερίας.
Η υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur ήταν η κατάληξη διαπραγματεύσεων που διήρκεσαν πάνω από δύο δεκαετίες. Όλον αυτόν τον καιρό ακούστηκαν με προσοχή όλες οι απόψεις, συμπεριλαμβανομένων όσων διατυπώθηκαν μέσα σε αυτό το Κοινοβούλιο —και μετουσιώθηκαν σε δράση. Για παράδειγμα, τον περασμένο μήνα τέθηκαν σε εφαρμογή σημαντικά επιπρόσθετα μέτρα και διασφαλίσεις. Αδημονώ τώρα να συνεργαστώ μαζί σας για τα επόμενα βήματα, για τα οποία θα είναι ουσιώδης η συμβολή του Κοινοβουλίου.
Το μήνυμά μου σήμερα είναι σαφές —μόνο συνδυάζοντας αρχές, προστασία και ευημερία μπορούμε να κάνουμε την Ευρώπη πιο κυρίαρχη, πιο ανθεκτική και πιο ισχυρή. Μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα συνεχίσουμε να φέρνουμε αποτελέσματα —για τους πολίτες μας, για τη συλλογική μας δύναμη και για τη θέση της Ευρώπης στον κόσμο.
Σας ευχαριστώ.
Πηγή: consilium.europa.eu
Photo by Markus Spiske on Unsplash