• +30 2810 336330
  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Σήμερα, η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος παρουσίασαν μια Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα — Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030. Στο πλαίσιο του σχεδίου ReArm Europe / Readiness 2030, η Επιτροπή παρουσίασε και μια φιλόδοξη δέσμη μέτρων στον τομέα της άμυνας, η οποία παρέχει χρηματοδοτικά εργαλεία στα κράτη μέλη της ΕΕ για την τόνωση των επενδύσεων σε αμυντικές ικανότητες.

Ενώ το σχέδιο ReARM Europe / Readiness 2030 ενισχύει τις πανευρωπαϊκές αμυντικές ικανότητες με νέα χρηματοδοτικά μέσα, η λευκή βίβλος χαράσσει μια νέα προσέγγιση για την άμυνα και προσδιορίζει τις επενδυτικές ανάγκες.

Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε σχετικά: «Η εποχή των χαμηλών αμυντικών δαπανών είναι πια παρελθόν. Η αρχιτεκτονική ασφαλείας στην οποία στηριζόμασταν δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Η Ευρώπη είναι έτοιμη να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες. Πρέπει να επενδύσουμε στην άμυνα, να ενισχύσουμε τις ικανότητές μας και να υιοθετήσουμε μια προδραστική προσέγγιση όσον αφορά την ασφάλεια. Αναλαμβάνουμε αποφασιστική δράση, παρουσιάζοντας έναν χάρτη πορείας για την “Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030”, με αυξημένες αμυντικές δαπάνες και σημαντικές επενδύσεις στις ικανότητες της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Πρέπει να κάνουμε περισσότερες αγορές από την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Γιατί έτσι θα ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή τεχνολογική και βιομηχανική βάση στον τομέα της άμυνας. Έτσι θα τονώσουμε την καινοτομία. Κι έτσι θα δημιουργήσουμε μια πανευρωπαϊκή αγορά αμυντικού εξοπλισμού.»

Στόχος των μέτρων αυτών είναι να καλυφθεί η βραχυπρόθεσμη επείγουσα ανάγκη στήριξης της Ουκρανίας, αλλά και να αντιμετωπιστεί η πιεστική και μακροπρόθεσμη ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας.

Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή άμυνα — Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030

Όπως ανακοίνωσε η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν στις πολιτικές κατευθύνσεις της, τα τελευταία χρόνια έχουν φέρει στην επιφάνεια τις χρόνιες ανεπαρκείς επενδύσεις και την έλλειψη αποδοτικών δαπανών στις στρατιωτικές ικανότητες της Ευρώπης. Για να δώσουν το πλαίσιο της νέας προσέγγισης και να προσδιορίσουν τις επενδυτικές ανάγκες της Ευρώπης, η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος παρουσίασαν μια Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα — Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030.

Στη Λευκή Βίβλο παρουσιάζονται λύσεις για την κάλυψη κρίσιμων ελλείψεων ικανοτήτων και τη δημιουργία ισχυρής βιομηχανικής βάσης στον τομέα της άμυνας. Προτείνονται τρόποι ώστε τα κράτη μέλη να επενδύουν μαζικά στην άμυνα, να προμηθεύονται αμυντικά συστήματα και να αναπτύσσουν την ετοιμότητα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μακροπρόθεσμα. Όλα αυτά είναι απαραίτητα για την ασφάλεια της Ευρώπης.  Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει στην ασφάλεια και την άμυνα της ηπείρου, συνεχίζοντας παράλληλα να στηρίζει την Ουκρανία στην άμυνά της κατά της επίθεσης της Ρωσίας. Στη Λευκή Βίβλο περιγράφονται διάφοροι βασικοί άξονες δράσης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων:

  • Κάλυψη των ελλείψεων ικανοτήτων, με έμφαση στις κρίσιμες ικανότητες που προσδιορίζονται από τα κράτη μέλη.
  • Στήριξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω της συγκέντρωσης της ζήτησης και της αύξησης των συνεργατικών δημόσιων συμβάσεων.
  • Στήριξη της Ουκρανίας μέσω αυξημένης στρατιωτικής βοήθειας και βαθύτερης ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής και της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας.
  • Εμβάθυνση της πανευρωπαϊκής αγοράς στον τομέα της άμυνας, μεταξύ άλλων μέσω της απλούστευσης των κανονισμών.
  • Επιτάχυνση του μετασχηματισμού της άμυνας μέσω ανατρεπτικών καινοτομιών, όπως η ΤΝ και η κβαντική τεχνολογία.
  • Ενίσχυση της ευρωπαϊκής ετοιμότητας για τα χειρότερα πιθανά σενάρια, με τη βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας, τη δημιουργία αποθεμάτων και την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων, ιδίως των χερσαίων συνόρων με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
  • Ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων με ομονοούσες χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σχέδιο ReArm Europe / Readiness 2030

Όπως ανακοίνωσε η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν, με το σχέδιο ReArm Europe / Readiness 2030 καθίσταται δυνατή η πραγματοποίηση δαπανών άνω των 800 δισ. ευρώ, οι οποίες διαρθρώνονται γύρω από τους ακόλουθους πυλώνες:

  1. Αξιοποίηση της δημόσιας χρηματοδότησης για τον τομέα της άμυνας σε εθνικό επίπεδο

Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να ενεργοποιήσουν την εθνική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η οποία θα τους παράσχει πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο για την αύξηση των αμυντικών δαπανών τους, εντός των ορίων των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ.

Για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, η απόκλιση θα περιορίζεται στα εξής:

  • αύξηση μόνο των αμυντικών δαπανών, με αφετηρία τη στατιστική κατηγορία «άμυνα» στην ταξινόμηση των κρατικών λειτουργιών (COFOG)· 
  • έως 1,5 % του ΑΕΠ κατά μέγιστο για κάθε έτος ενεργοποίησης της εθνικής ρήτρας διαφυγής·
  • για περίοδο τεσσάρων ετών. 
  1.  Ένα νέο ειδικό μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη — SAFE:

Στο πλαίσιο των τρεχουσών εξαιρετικών περιστάσεων, η Επιτροπή θα συγκεντρώσει έως και 150 δισ. ευρώ στις κεφαλαιαγορές, χρησιμοποιώντας την καθιερωμένη ενοποιημένη προσέγγιση χρηματοδότησής της, για να βοηθήσει τα κράτη μέλη της ΕΕ να αυξήσουν γρήγορα και σε σημαντικό βαθμό τις επενδύσεις τους στις αμυντικές ικανότητες της Ευρώπης. Τα κεφάλαια αυτά θα εκταμιεύονται στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κατόπιν αιτήματος, βάσει των εθνικών σχεδίων.

Οι εκταμιεύσεις θα λάβουν τη μορφή ανταγωνιστικών και ελκυστικά δομημένων μακροπρόθεσμων δανείων, τα οποία θα εξοφληθούν από τα δικαιούχα κράτη μέλη. Τα δάνεια θα στηρίζονται στο περιθώριο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Το SAFE θα δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αυξήσουν αμέσως και μαζικά τις επενδύσεις τους στον τομέα της άμυνας μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, εστιάζοντας σε ικανότητες πρώτης προτεραιότητας. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας, της προβλεψιμότητας και στη μείωση του κόστους για μια ισχυρή ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση στον τομέα της άμυνας. Η Ουκρανία και οι χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ θα μπορούν να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες και θα είναι δυνατή η αγορά ειδών από τις βιομηχανίες τους.

Το SAFE θα επιτρέψει επίσης στις προσχωρούσες χώρες, τις υποψήφιες χώρες, τα δυνάμει υποψήφια μέλη και τις χώρες που έχουν υπογράψει εταιρικές σχέσεις στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας με την ΕΕ να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες και να συμβάλουν στη συνολική ζήτηση. Οι χώρες αυτές μπορούν επίσης να διαπραγματεύονται ειδικές, αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες σχετικά με τη συμμετοχή των αντίστοιχων βιομηχανιών τους στις εν λόγω προμήθειες.

  1. Αξιοποίηση του Ομίλου ΕΤΕπ και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω της επιτάχυνσης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων

Το σχέδιο ReARM Europe / Readiness 2030 βασίζεται επίσης στον Όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ο οποίος θα διευρύνει το πεδίο των δανείων που χορηγεί ώστε να καλύπτει και έργα άμυνας και ασφάλειας, διαφυλάσσοντας παράλληλα τη χρηματοδοτική του ικανότητα. Η διεύρυνση αυτή, πέραν της αποδέσμευσης σημαντικής χρηματοδότησης, θα στείλει και θετικό μήνυμα στις αγορές.

Τέλος, οι δημόσιες επενδύσεις από μόνες τους δεν θα επαρκούν για την κάλυψη των επενδυτικών αναγκών της αμυντικής βιομηχανίας, είτε πρόκειται για νεοφυείς εταιρείες είτε για μεγάλες και εδραιωμένες επιχειρήσεις. Για αυτούς τους λόγους, η στρατηγική για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων που εγκρίθηκε σήμερα από την Επιτροπή θα διευκολύνει την κινητοποίηση ιδιωτικών αποταμιεύσεων σε πιο αποτελεσματικές κεφαλαιαγορές και τη διοχέτευση των επενδύσεων σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως η άμυνα, για τα άτομα που επιθυμούν να επενδύσουν στους τομείς αυτούς.

Για περισσότερες πληροφορίες

Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή άμυνα — Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030

Ανακοίνωση σχετικά με την κάλυψη των αυξημένων αμυντικών δαπανών

Κανονισμός για τη δημιουργία της δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE)

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα — Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το σχέδιο ReARM Europe / Readiness 2030

Ενημερωτικό δελτίο σχετικά με τη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα — Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το σχέδιο ReARM Europe / Readiness 2030

Οπτικοακουστικό υλικό

Πηγή: ec.europa.eu/commission

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε θετική προκαταρκτική αξιολόγηση σχετικά με το αίτημα της Ελλάδας για πληρωμή 3,13 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας NextGenerationEU. Η πληρωμή αυτή, η πέμπτη δόση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας, συνιστά βασικό μέρος των ευρύτερων προσπαθειών ανάκαμψης της Ευρώπης για τη δημιουργία μιας πιο πράσινης, πιο ψηφιακής και ανταγωνιστικής Ένωσης. Η αξιολόγηση της Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει τα αναγκαία ορόσημα και τους αναγκαίους στόχους για τη λήψη αυτής της χρηματοδότησης, η οποία εντάσσεται στον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ). 

Το αίτημα χρηματοδότησης υποστηρίζεται από 14 μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό κρίσιμων τομέων της ελληνικής οικονομίας. Αυτές περιλαμβάνουν τη βελτίωση του δικαστικού συστήματος, τον εξορθολογισμό των δημόσιων συμβάσεων, την αύξηση της αποτελεσματικότητας των επιστροφών ΦΠΑ, τη διεύρυνση της ευρυζωνικής πρόσβασης και την ενίσχυση της ψηφιοποίησης του δημόσιου τομέα. Επιπλέον, το αίτημα περιλαμβάνει 17 επενδύσεις σε διάφορους στρατηγικούς τομείς, όπως η οικονομικά προσιτή και ενεργειακά αποδοτική στέγαση, η αστική ανάπλαση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η διαχείριση των λυμάτων.

Μεταξύ των εμβληματικών έργων που συνδέονται με τη συγκεκριμένη πληρωμή είναι η αναβάθμιση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας, που θα αυξήσει τη δυναμικότητα του δικτύου και θα επιταχύνει την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενισχύοντας τις υποδομές καθαρής ενέργειας της χώρας. Μια άλλη βασική πρωτοβουλία αφορά τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα, με μεταρρυθμίσεις για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και την επέκταση των ψηφιακών υπηρεσιών —όπως οι ηλεκτρονικές δικαστικές αποφάσεις και οι ψηφιακές υπογραφές— ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και η προσβασιμότητα για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Η θετική αξιολόγηση της Επιτροπής θα εξεταστεί τώρα από την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να γνωμοδοτήσει. Εάν η γνώμη είναι ευνοϊκή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προχωρήσει στην επίσημη έκδοση της απόφασης πληρωμής, σηματοδοτώντας ένα ακόμη σημαντικό βήμα στο ταξίδι της ανάκαμψης της Ελλάδας στο πλαίσιο του NextGenerationEU.

Πηγή: greece.representation.ec.europa.eu

Φωτογραφία: greece20.gov.gr

Τα εργοστάσια ΤΝ αξιοποιούν την ικανότητα υπερυπολογιστικής της κοινής επιχείρησης EuroHPC για την ανάπτυξη αξιόπιστων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης αιχμής.

Γεφύρωση της καινοτομίας και της εμπιστοσύνης

Τα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης είναι δυναμικά οικοσυστήματα που προωθούν την καινοτομία, τη συνεργασία και την ανάπτυξη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Συγκεντρώνουν τα απαραίτητα συστατικά — την ισχύ των υπολογιστών, τα δεδομένα και το ταλέντο — για τη δημιουργία πρωτοποριακών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Προωθούν τη συνεργασία σε ολόκληρη την Ευρώπη, συνδέοντας πανεπιστήμια, κέντρα υπερυπολογιστών, τη βιομηχανία και οικονομικούς παράγοντες. Τα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης χρησιμεύουν ως κόμβοι που οδηγούν στην πρόοδο των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης σε διάφορους τομείς, όπως η υγεία, η μεταποίηση, το κλίμα, η χρηματοδότηση και άλλοι. 

Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει την εγκατάσταση εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης ως προτεραιότητα, προγραμματίζοντας να δρομολογήσει τα πρώτα εργοστάσια το 2025. Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία επισημαίνεται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της Προέδρου της Επιτροπής Ursula von der Leyen, αποσκοπεί στη μετατροπή της Ευρώπης σε «ήπειρο ΤΝ». Στόχος της Επιτροπής είναι η δημιουργία εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενισχύοντας τη δέσμευση της ΕΕ για την προώθηση της τεχνολογίας και της καινοτομίας στον τομέα της ΤΝ.

Τον Δεκέμβριο του 2024, η κοινή επιχείρηση για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (EuroHPC) επέλεξε επτά κοινοπραξίες για τη δημιουργία των πρώτων εργοστασίων ΤΝ σε ολόκληρη την Ευρώπη, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία ενός ισχυρού οικοσυστήματος ΤΝ. Τα επτά εργοστάσια ΤΝ περιλαμβάνουν 15 κράτη μέλη και 2 συμμετέχοντα κράτη της EuroHPC: Η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Türkiye προσχώρησαν στην Ισπανία· Η Αυστρία και η Σλοβενία προσχώρησαν στην Ιταλία· η Τσεχία, η Δανία, η Εσθονία, η Νορβηγία και η Πολωνία προσχώρησαν στη Φινλανδία. Με επένδυση περίπου 1,5 δισ. ευρώ από την ΕΕ και τα κράτη μέλη, οι εν λόγω χώροι θα αναπτύξουν νέους υπερυπολογιστές βελτιστοποιημένους για την ΤΝ και θα αναβαθμίσουν τα υφιστάμενα συστήματα, ενισχύοντας σημαντικά τις ικανότητες ΤΝ της Ευρώπης. Τα πρώτα επτά εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να αρχίσουν να λειτουργούν τον Απρίλιο του 2025.

Τον Μάρτιο του 2025, η EuroHPC ανακοίνωσε την επιλογή άλλων έξι νέων εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης που βρίσκονται στην Αυστρία, τη Βουλγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Πολωνία και τη Σλοβενία. Αντιπροσωπεύουν συνδυασμένη εθνική και ενωσιακή επένδυση ύψους περίπου 485 εκατ. ευρώ. 

Ιστορικό

Τον Ιανουάριο του 2024δρομολογήθηκε δέσμη μέτρων για τη στήριξη των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων και των ΜΜΕ στηνανάπτυξη αξιόπιστης ΤΝ που σέβεται τις αξίες και τους κανόνες της ΕΕ. Αυτό συνάδει με τον νόμο για την ΤΝ, ο οποίος στηρίζει την ανάπτυξη, την εγκατάσταση και την υιοθέτηση αξιόπιστης ΤΝ στην ΕΕ.

Το πακέτο αυτό σχεδιάστηκε για να υποστηρίξει τις νεοφυείς επιχειρήσεις και την καινοτομία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Πρότεινε τροποποίηση του κανονισμού EuroHPC που επιτρέπει τη δημιουργία εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης. Η υποδομή της EuroHPC έγινε προσβάσιμη σε βελτιστοποιημένους από την τεχνητή νοημοσύνη υπερυπολογιστές για τις νεοφυείς επιχειρήσεις και την ευρύτερη κοινότητα καινοτομίας.

Η πρωτοβουλία αυτή ευθυγραμμίζεται με την ευρύτερη στρατηγική για τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος αριστείας και εμπιστοσύνης στην ΤΝ εντός της Ένωσης, αξιοποιώντας πρωτοβουλίες όπως οιεγκαταστάσεις δοκιμών και πειραμάτων ΤΝ(TEF) για την επικύρωση και την προώθηση αξιόπιστων καινοτομιών ΤΝ. Τα TEF είναι δίκτυα πειραματισμών και δοκιμών παγκόσμιας κλάσης, τα οποία διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη στήριξη της ανάπτυξης και της υιοθέτησης αξιόπιστων τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στην παροχή βοήθειας στους ευρωπαίους φορείς καινοτομίας για να φέρουν τις λύσεις τους που βασίζονται στην ΤΝ πιο κοντά στην αγορά. Η στενή αλληλεπίδραση μεταξύ των εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης και των TEF θα ενισχύσει περαιτέρω το οικοσύστημα καινοτομίας, παρέχοντας επικύρωση πριν από τη διάθεση στην αγορά για καινοτομίες τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται στο πλαίσιο των εργοστασίων ΤΝ.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τεχνητής Νοημοσύνης συνεργάζεται στενά με την κοινή επιχείρηση EuroHPC και τους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς για τον συντονισμό των δράσεων και τον συνδυασμό πόρων, ενθαρρύνοντας τις επενδύσεις στην ανάπτυξη, τη βελτίωση και την ενσωμάτωση προηγμένων μοντέλων ΤΝ σε βασικές εφαρμογές.

Μέσω της κοινής επιχείρησης EuroHPC, η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι συνδεδεμένες χώρες θα επενδύσουν συνολικό ποσό ύψους 2,1 δισ. ευρώ για την απόκτηση νέων ή την αναβάθμιση υφιστάμενων υπερυπολογιστών της EuroHPC με ικανότητες ΤΝ, τη δημιουργία υπηρεσιών υπερυπολογιστικής στην ΤΝ και την ανάπτυξη μικροεπεξεργαστών προσανατολισμένων στην ΤΝ και υποστήριξης δεξιοτήτων. Επιπλέον, η Επιτροπή θα παράσχει χρηματοδοτική στήριξη για δραστηριότητες εκκόλαψης και επέκτασης νεοφυών επιχειρήσεων ύψους 100 εκατ. EUR μέσω του InvestEU, οι οποίες θα μοχλεύσουν πρόσθετη επένδυση ύψους 1 δισ. EUR.

Πηγή: digital-strategy.ec.europa.eu

η Επιτροπή πρότεινε έναν κανονισμό για τη βελτίωση της διαθεσιμότητας φαρμάκων κρίσιμης σημασίας στην ΕΕ. Η πρόταση αποσκοπεί στην προστασία της ανθρώπινης υγείας, με την παροχή κινήτρων για τη διαφοροποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού και με την ενίσχυση της παρασκευής φαρμακευτικών προϊόντων στην ΕΕ. Αυτό θα στηρίξει τον φαρμακευτικό τομέα της ΕΕ, ο οποίος συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία μας. Η πράξη αποσκοπεί επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης σε άλλα φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα σε ορισμένες αγορές. Η πρωτοβουλία αυτή συμβάλλει στον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας να διασφαλιστεί ότι οι ασθενείς στην ΕΕ έχουν πρόσβαση στα φάρμακα που χρειάζονται, όταν τα χρειάζονται.

Η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν, στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της, ανακοίνωσε την πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας για τη μείωση των εξαρτήσεων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τα φάρμακα και τις δραστικές ουσίες όπου υπάρχουν λίγοι μόνο παρασκευαστές ή χώρες που τα προμηθεύουν. Η πράξη αυτή συμπληρώνει τις νομοθετικές προτάσεις που έχουν ήδη υποβληθεί για την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων στην ΕΕ, ιδίως τη φαρμακευτική μεταρρύθμιση.

Τα τελευταία χρόνια, τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις φαρμάκων και παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η πανδημία COVID-19 και οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι οποίες κατέστησαν σαφώς αισθητά ορισμένα σημαντικά τρωτά σημεία στην αλυσίδα εφοδιασμού φαρμάκων της ΕΕ. Οι ελλείψεις μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή των ασθενών και να επιβαρύνουν σημαντικά τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Αυτές οι ελλείψεις μπορεί να προκληθούν από προβλήματα παραγωγής, από τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού ή από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για τους πόρους. Η πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας έχει ως στόχο να παράσχει εργαλειοθήκη βιομηχανικής πολιτικής για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, καθιστώντας την ΕΕ μια αγορά στην οποία η παραγωγή φαρμάκων κρίσιμης σημασίας θα είναι πιο ελκυστική.

Η πράξη θα διευκολύνει τις επενδύσεις για εταιρείες που αυξάνουν την παρασκευή φαρμάκων κρίσιμης σημασίας στην ΕΕ, ενώ παράλληλα θα παρέχει κίνητρα για δράσεις που καθιστούν τις αλυσίδες εφοδιασμού πιο ανθεκτικές. Θα προσφέρει επίσης στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να συνεργαστούν για να αυξήσουν την αγοραστική τους δύναμη.

Βασικά στοιχεία της πράξης για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας είναι, μεταξύ άλλων:

  • Στρατηγικά έργα για τη δημιουργία, την αύξηση ή τον εκσυγχρονισμό της ικανότητας παραγωγής φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και των συστατικών τους στην ΕΕ. Αυτά τα βιομηχανικά έργα μπορούν να επωφεληθούν από ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ταχεία διοικητική, κανονιστική και επιστημονική στήριξη.
  • Έχουν δημοσιευτεί κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις, ώστε να βοηθηθούν τα κράτη μέλη κατά την οικονομική στήριξη τέτοιων στρατηγικών έργων.
  • Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν δημόσιες συμβάσεις για να διαφοροποιούν τις αλυσίδες εφοδιασμού και να παρέχουν κίνητρα για την ανθεκτικότητά τους. Για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας, οι προμηθευτές θα πρέπει να ενσωματώσουν ευρύτερο φάσμα απαιτήσεων στις διαδικασίες προμηθειών τους, όπως διαφοροποιημένες πηγές υλικού εισροής και παρακολούθηση των αλυσίδων εφοδιασμού. Σε περίπτωση έντονης εξάρτησης από μία μόνο χώρα ή από περιορισμένο αριθμό χωρών, θα πρέπει επίσης να εφαρμόζουν απαιτήσεις προμηθειών που ευνοούν την παραγωγή φαρμάκων κρίσιμης σημασίας στην ΕΕ. Αυτή η δυνατότητα θα υπάρχει και για άλλα φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος, όταν δικαιολογείται.
  • Η Επιτροπή θα στηρίξει τις συνεργατικές δημόσιες συμβάσεις μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών, κατόπιν αιτήματος των κρατών μελών, για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση σε φάρμακα κρίσιμης σημασίας και άλλα φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος σε ολόκληρη την ΕΕ.
  • Θα διερευνηθούν διεθνείς εταιρικές σχέσεις με ομονοούσες χώρες και περιφέρειες, ώστε να διευρυνθεί η αλυσίδα εφοδιασμού και να μειωθούν οι εξαρτήσεις από μεμονωμένους προμηθευτές ή περιορισμένο αριθμό προμηθευτών.

Ιστορικό

Η αντιμετώπιση των ελλείψεων και η διασφάλιση της πρόσβασης σε φάρμακα αποτελούν προτεραιότητα για την ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια. Η φαρμακευτική στρατηγική για την Ευρώπη που δημοσιεύτηκε το 2020 θέσπισε μια σειρά ρυθμιστικών μέτρων και πρόσθετης στήριξης προς τη βιομηχανία για την προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας στον τομέα των φαρμάκων, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις ελλείψεις φαρμάκων και την έλλειψη πρόσβασης των ασθενών. Οδήγησε επίσης στην έναρξη διαρθρωμένου διαλόγου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τη βιομηχανική διάσταση της ασφάλειας του εφοδιασμού. Το 2022 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) έλαβε ισχυρότερη εντολή για τη διαχείριση των ελλείψεων. Έκτοτε, από κοινού με ομάδες εθνικών αρχών, έχει διαδραματίσει καίριο ρόλο στην παρακολούθηση και την αντιμετώπιση των ελλείψεων κρίσιμων φαρμάκων.

Το 2023 η Επιτροπή πρότεινε μια φιλόδοξη αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ, με σκοπό τη βελτίωση της πρόσβασης και την ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού φαρμάκων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο διαπραγματεύονται επί του παρόντος αυτήν την αναθεώρηση. Περαιτέρω πρωτοβουλίες υπήρξαν, μεταξύ άλλων, η δημοσίευση ενωσιακού καταλόγου φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, για διευκόλυνση του εντοπισμού και της παρακολούθησης των φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, και μια ανακοίνωση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων στην ΕΕ.

Η πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας συμπληρώνει τα μέτρα αυτά με εργαλεία βιομηχανικής πολιτικής, ώστε να αντιμετωπιστούν τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και να μειωθούν οι εξαρτήσεις της ΕΕ σε αυτόν τον στρατηγικό τομέα.

Πηγή: ec.europa.eu/commission

Photo by amjd rdwan on Unsplash

european union flag 400 clr 4948Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση