- +30 2810 336330
- This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
h Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη μερική αναστολή της συμμετοχής του Ισραήλ στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη». Η αναστολή αφορά ειδικά τη συμμετοχή οντοτήτων εγκατεστημένων στο Ισραήλ σε δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του Accelerator του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (ΕΣΚ).
Η αναστολή αυτή έρχεται ως αντίδραση στην επανεξέταση του άρθρου 2 της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ. Η τήρηση των υποχρεώσεων αυτών αποτελεί ουσιαστικό μέρος της συνεργασίας ΕΕ-Ισραήλ στο πλαίσιο της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της διμερούς επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών.
Ενώ το Ισραήλ ανακοίνωσε μια καθημερινή ανθρωπιστική παύση στις μάχες στη Γάζα και έχει εκπληρώσει ορισμένες από τις δεσμεύσεις του στο πλαίσιο της κοινής αντίληψης για την ανθρωπιστική βοήθεια και την πρόσβαση, η κατάσταση παραμένει σοβαρή.
Η απόφαση αυτή θα επηρεάσει τη συμμετοχή ισραηλινών οντοτήτων στο Accelerator του ΕΣΚ, το οποίο απευθύνεται σε νεοφυείς επιχειρήσεις και μικρές επιχειρήσεις με ανατρεπτικές καινοτομίες και αναδυόμενες τεχνολογίες που έχουν δυνητικές εφαρμογές διπλής χρήσης, όπως η κυβερνοασφάλεια, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και η τεχνητή νοημοσύνη.
Η προτεινόμενη αναστολή αποτελεί στοχευμένη και αναστρέψιμη δράση. Δεν επηρεάζει τη συμμετοχή ισραηλινών πανεπιστημίων και ερευνητών σε συνεργατικά έργα και ερευνητικές δραστηριότητες στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».
Επόμενα βήματα
Για να εγκριθεί η πρόταση της Επιτροπής, πρέπει να λάβει την υποστήριξη ειδικής πλειοψηφίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιστορικό
Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» είναι η εμβληματική πρωτοβουλία της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία, η οποία έχει σχεδιαστεί για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη βελτίωση της ζωής των πολιτών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ έχουν μακροχρόνια εταιρική σχέση στον τομέα της επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας. Η συμφωνία σύνδεσης, η οποία υπεγράφη στις Βρυξέλλες στις 20 Νοεμβρίου 1995 και τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2000, παρέχει το νομικό πλαίσιο για τις σχέσεις ΕΕ-Ισραήλ. Καθιερώνει τακτικό διάλογο για επιστημονικά, τεχνολογικά, πολιτιστικά, οπτικοακουστικά και κοινωνικά θέματα.
Το 2021 το Ισραήλ προσχώρησε στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» ως συνδεδεμένη χώρα, επιτρέποντας στους ερευνητές και τους οργανισμούς του να συμμετέχουν επί ίσοις όροις με τα κράτη μέλη της ΕΕ. Το Ισραήλ έχει επίσης συνεισφέρει οικονομικά για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα
Πηγή: ec.europa.eu/commission
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την εκδήλωση ενδιαφέροντος από το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Τσεχία, την Εσθονία, την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Κροατία, την Ιταλία, την Κύπρο, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία για πρόσβαση σε δάνεια στο πλαίσιο του μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE). Το SAFE αναμένεται να κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους έως και 150 δισ. ευρώ.
Ο Άντριους Κουμπίλιους, Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος, δήλωσε σχετικά: «Το έντονο ενδιαφέρον για το SAFE, με εν δυνάμει αμυντικές συμβάσεις τουλάχιστον 127 δισ. ευρώ, καταδεικνύει την ενότητα και τη φιλοδοξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας. Συνεχίζουμε να στηρίζουμε τις χώρες της ΕΕ στις προσπάθειές τους να βελτιώσουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Το SAFE είναι ένα σύμβολο της συλλογικής μας αποφασιστικότητας να ενισχύσουμε την αμυντική μας ετοιμότητα για ένα ασφαλέστερο, κοινό μέλλον.»
Αυτή η πρώτη εκδήλωση ενδιαφέροντος θα επιτρέψει στην Επιτροπή να υπολογίσει τη ζήτηση και να προετοιμαστεί για τη συγκέντρωση κεφαλαίων στις κεφαλαιαγορές. Η προθεσμία για την επίσημη υποβολή αιτήσεων στο πλαίσιο του SAFE παραμένει η 30ή Νοεμβρίου 2025.
Το SAFE αποτελεί βασικό μέσο της ΕΕ για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας, στηρίζοντας επενδύσεις σε τομείς όπως η άμυνα, οι υποδομές διπλής χρήσης, οι ικανότητες στον κυβερνοχώρο και οι στρατηγικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Πηγή: greece.representation.ec.europa.eu
Photo by Aleksi Partanen on Unsplash
Επενδύουμε σε ό,τι έχει σημασία
Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στηρίζει έργα και επενδύσεις για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των Ευρωπαίων πολιτών. Στηρίζει εκατομμύρια πολίτες, επιχειρήσεις και περιφέρειες σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής. Συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας, χρηματοδοτεί έργα που εκσυγχρονίζουν τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και την εκπαίδευσή μας και καθιστά δυνατή την επίτευξη επιστημονικών καινοτομιών μέσω της στήριξης της συνεργασίας μεταξύ ερευνητών από ολόκληρη την ΕΕ και μέσω της χρηματοδότησης κορυφαίων ερευνητικών υποδομών. Στηρίζει τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών εταιρειών μας, και ενισχύει την ασφάλειά μας. Συμβάλλει στη βελτίωση των υποδομών μεταφορών και ενέργειας, στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στην προώθηση της ψηφιακής προόδου.
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αλλάζει τα δεδομένα ώστε οι Ευρωπαίοι να μπορούν να λαμβάνουν ταχεία στήριξη σε περίπτωση καταστροφών. Καλύπτει επιχειρήσεις αλληλεγγύης —για παράδειγμα, την ανάπτυξη πυροσβεστικών ομάδων σε περιοχές που πλήττονται από δασικές πυρκαγιές, ή διασωστικών ομάδων σε περιοχές που πλήττονται από πλημμύρες. Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός συνέβαλε στην ανάπτυξη κοινών λύσεων για την καταπολέμηση κρίσεων, όπως αποδείχθηκε με την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, με την πανδημία COVID-19 ή με τις επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Δαπανούμε μαζί για μεγαλύτερο αντίκτυπο
Ο ισχύων μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός καλύπτει την περίοδο 2021-2027. Ανέρχεται σε 1,2 τρισ. ευρώ, περίπου στο 1 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) της ΕΕ. Το ποσό αυτό συμπληρώνεται από το προσωρινό μέσο ανάκαμψης NextGenerationEU, το οποίο ανέρχεται σε περίπου 800 δισ. ευρώ κατά την ίδια περίοδο.
Πώς λειτουργεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συμπληρώνει τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Αυτό ισχύει όταν είναι αποτελεσματικότερο να δαπανώνται χρήματα σε ενωσιακό επίπεδο παρά σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός —γνωστός και ως Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο— καθορίζει τις προτεραιότητες και τα όρια δαπανών για σειρά ετών. Σ’ αυτή τη βάση, κάθε χρόνο διεξάγεται διαπραγμάτευση για την έγκριση του ετήσιου προϋπολογισμού. Αυτός στηρίζει:
- την ανταγωνιστικότητα, δημιουργώντας θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας και συμβάλλοντας στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση
- έργα με ευρωπαϊκή διάσταση, όπως διασυνοριακές υποδομές, ανταλλαγές φοιτητών ή πολυκρατικά έργα
- την επισιτιστική ασφάλεια, παρέχοντας στήριξη στους γεωργούς και προωθώντας τη βιώσιμη γεωργία και την υψηλής ποιότητας ζωή σε όλες τις περιφέρειες
- την άμυνα και την ασφάλεια
- την κοινή αντίδραση σε κρίσεις και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως η πανδημία COVID-19 ή οι επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας
- τις παγκόσμιες δράσεις της ΕΕ μέσω διεθνών εταιρικών σχέσεων, αναπτυξιακής συνεργασίας και ανθρωπιστικής βοήθειας.
Πορεία προς τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό
Ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ έχει ήδη δρομολογηθεί, καθώς η Ένωση χρειάζεται έναν νέο πολυετή προϋπολογισμό, από το 2028.
Τον Φεβρουάριο του 2025 η Επιτροπή περιέγραψε τα βασικά ζητήματα που θα πρέπει να καλύψει ο επόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ και τον τρόπο με τον οποίο αυτός θα μπορούσε να εκσυγχρονιστεί.
Σ’ αυτόν τον προβληματισμό σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ συμμετέχουν και οι πολίτες. Μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2025, 150 τυχαία επιλεγμένοι πολίτες από τις 27 χώρες της ΕΕ συμμετείχαν σε ομάδα Ευρωπαίων πολιτών η οποία είχε ως στόχο τη διεξαγωγή συζητήσεων και τη διατύπωση συστάσεων σχετικά με τις προτεραιότητες του μελλοντικού μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού. Παράλληλα, η πλατφόρμα συμμετοχής των πολιτών, ένα διαδικτυακό φόρουμ συζήτησης, είναι ανοικτή σε συνεισφορές από το ευρύ κοινό. Εκατοντάδες πολίτες έχουν ήδη συμμετάσχει στη συζήτηση αυτή.
Τον Ιούλιο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρότασή της για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό. Σ’ αυτήν παρουσιάζεται ένας απλούστερος προϋπολογισμός που αυξάνει περαιτέρω τον αντίκτυπο των επενδύσεων με ενωσιακή προστιθέμενη αξία. Η πρόταση θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο εκλέγεται από τους πολίτες της ΕΕ, και με το Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο εκπροσωπεί τα κράτη μέλη, πριν από την οριστική έγκριση. Ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2028.
Πηγή: commission.europa.eu
Photo by Mauro Sbicego on Unsplash
Οι ανησυχίες για τη ρύπανση από PFAS (υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες) έχουν αυξηθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά τα ολοκληρωμένα δεδομένα παρακολούθησης είναι συχνά περιορισμένα. Από την αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) που δημοσιεύθηκε σήμερα προκύπτει ότι τα περισσότερα υπό παρακολούθηση ποτάμια, τα μεταβατικά και τα παράκτια ύδατα, καθώς και πολλές από τις λίμνες στην Ευρώπη παρουσιάζουν ρύπανση από τουλάχιστον μία από τις πολλές εξαιρετικά ανθεκτικές χημικές ενώσεις που θεωρούνται επιβλαβείς για τον άνθρωπο και τη φύση.
Το ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ με τίτλο «PFAS pollution in European waters» (Ρύπανση με PFAS στα ευρωπαϊκά ύδατα) παρέχει μια πρώτη επισκόπηση του προβλήματος της ρύπανσης ποταμών, λιμνών, μεταβατικών και παράκτιων υδάτων στην Ευρώπη με «παντοτινές» χημικές ουσίες. Η ρύπανση των υδάτων με PFAS μπορεί να βλάψει την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Το PFOS (σουλφονικό υπερφθοροκτάνιο) είναι μία από τις περίπου 10 000 ενώσεις της μεγάλης ομάδας των PFAS, γνωστές και ως «παντοτινές» χημικές ουσίες λόγω της εξαιρετικής ανθεκτικότητάς τους στο περιβάλλον. Με βάση τα δεδομένα του 2022 από περίπου 1 300 τοποθεσίες παρακολούθησης στην Ευρώπη, στο 59 % των τοποθεσιών σε ποταμούς, στο 35 % των τοποθεσιών σε λίμνες και στο 73 % των τοποθεσιών σε μεταβατικά και σε παράκτια ύδατα διαπιστώθηκε υπέρβαση των ορίων έκθεσης που προβλέπονται στο πρότυπο ποιότητας περιβάλλοντος για το PFOS.
Στο ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ επισημαίνεται ότι η εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την έκταση του προβλήματος σε ολόκληρη την Ευρώπη παραμένει δυσχερής λόγω των αβεβαιοτήτων και των κενών που διαπιστώνονται στα υποβαλλόμενα στοιχεία. Ωστόσο, από τα αποτελέσματα αναδεικνύεται μια πρόκληση όσον αφορά την επίτευξη των στόχων που συνδέονται με τη φιλοδοξία για μηδενική ρύπανση σε ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τοξικές ουσίες, καθώς και για την επίτευξη του στόχου της καλής χημικής κατάστασης βάσει της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα.
Στο ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ επισημαίνεται ότι, προκειμένου να γίνει καλύτερα κατανοητή η έκταση του προβλήματος της ρύπανσης με PFAS στην Ευρώπη, θα πρέπει να εφαρμοστούν πιο ευαίσθητες αναλυτικές μέθοδοι και να διευρυνθεί τόσο το φάσμα των ουσιών όσο και η γεωγραφική κάλυψη.
Τα νέα στοιχεία που παρουσιάζονται στο ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ υποστηρίζουν, αφενός, την τρέχουσα πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα με σκοπό την επέκταση του καταλόγου των ουσιών προτεραιότητας (δηλαδή τη συμπερίληψη περισσότερων PFAS) και, αφετέρου, την ανάγκη αναθεώρησης των ορίων PFAS που καθορίζονται στην οδηγία για το πόσιμο νερό. Τα στοιχεία υποστηρίζουν επίσης την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων, η οποία αναμένεται να αποτελέσει πρωτοβουλία προτεραιότητας της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο τρέχων στόχος της πολιτικής της ΕΕ βάσει της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα είναι η επίτευξη καλής χημικής κατάστασης για τα υδατικά συστήματα της Ευρώπης έως το 2027. Σύμφωνα με την πρόσφατη αξιολόγηση του ΕΟΠ με τίτλο «Europe’s state of water (Η κατάσταση των υδάτων στην Ευρώπη), μόνο το 29 % των υδάτων της Ευρώπης πέτυχε τον στόχο για καλή χημική κατάσταση κατά την περίοδο 2015-2021. Το όραμα της ΕΕ για μηδενική ρύπανση μέχρι το 2050 προβλέπει τη μείωση της ρύπανσης του αέρα, των υδάτων και του εδάφους σε επίπεδα που δεν θεωρούνται πλέον επιβλαβή για την υγεία και τα φυσικά οικοσυστήματα.
Πηγή: eea.europa.eu
Photo by Ryan Zazueta on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση