Κύρια σημεία της ημερήσιας διάταξης

Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ συζήτησαν για την ευρωπαϊκή άμυνα κατά τη διάρκεια άτυπης συνόδου στο Palais d'Egmont στις Βρυξέλλες.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, έχει προσκληθεί σε γεύμα και ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Keir Starmer, σε δείπνο.

Ευρωπαϊκή άμυνα

Σε ένα τοπίο ασφάλειας που χαρακτηρίζεται από τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τις αυξανόμενες υβριδικές επιθέσεις και τις κυβερνοεπιθέσεις κατά κρατών μελών και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ συζήτησαν για την ευρωπαϊκή άμυνα και τρόπους ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων.

Με βάση τις αρχές ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της και ότι έχουμε κοινό συμφέρον να συνεργαστούμε στενότερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση επικεντρώθηκε στα εξής:

• την ανάπτυξη των αμυντικών δυνατοτήτων
• τη χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων της κινητοποίησης ιδιωτικής χρηματοδότησης, του βέλτιστου τρόπου χρήσης των ενωσιακών μέσων και του προϋπολογισμού της ΕΕ και των πρόσθετων κοινών επιλογών που θα μπορούσαν να εξεταστούν
• την ενίσχυση και εμβάθυνση των εταιρικών σχέσεων

Η συζήτηση αυτή θα συμβάλει στην προετοιμασία των επόμενων βημάτων για να καταστεί η Ευρώπη ανθεκτικότερος και πιο αξιόπιστος παράγοντας ασφάλειας και άμυνας, ώστε να αποτελέσει ισχυρότερο διατλαντικό εταίρο, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Θα συμβάλει επίσης στην καθοδήγηση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου προκειμένου να καταρτίσουν προτάσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας. Στο πλαίσιο αυτό, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες θα συζητήσουν επίσης τη σχέση μεταξύ της αύξησης των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας και της ενίσχυσης της συνολικής οικονομικής ανταγωνιστικότητας και συνοχής της ΕΕ.

Κύρια συμπεράσματα:

Πρώτον, σχετικά με τις αμυντικές δυνατότητες που πρέπει να αναπτυχθούν κατά προτεραιότητα: οι 27 ηγέτες συμφώνησαν να επικεντρωθούν στα πιο κρίσιμα κενά που εντοπίζονται από τα κράτη μέλη μέσω των εργασιών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, σε πλήρη συντονισμό με το ΝΑΤΟ, και σε τομείς όπου υπάρχει σαφής προστιθέμενη αξία της ΕΕ. Για παράδειγμα, υπήρξε σαφής εστίαση στην αεράμυνα και την πυραυλική άμυνα, αλλά και στους πυραύλους και τα πυρομαχικά, και τη στρατιωτική κινητικότητα. Υπήρξε ένα άλλο πολύ σαφές μήνυμα: η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας. 

Δεύτερον, συζητήσαμε τη χρηματοδότηση. Τα κράτη μέλη έχουν καταβάλει μεγάλες προσπάθειες σε εθνικό επίπεδο. Οι αμυντικές δαπάνες έχουν ήδη αυξηθεί κατά 30% μεταξύ 2021 και 2024. Σήμερα, κατά μέσο όρο, τα 23 κράτη μέλη που είναι επίσης σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ δαπανούν περίπου το 2% του ΑΕΠ τους για την άμυνα. Οι 27 συμφώνησαν ότι θα πρέπει να συνεχίσουν προς την ίδια κατεύθυνση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει τις ευελιξίες στο πλαίσιο των νέων κανόνων οικονομικής διακυβέρνησης, ώστε να επιτρέψει περισσότερες εθνικές δαπάνες για την άμυνα.

Σημαντικός παράγοντας είναι και η κινητοποίηση περισσότερων ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων. Για να βελτιωθεί η πρόσβαση στην ιδιωτική χρηματοδότηση, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει ήδη επεκτείνει τις δραστηριότητές της για τη στήριξη της βιομηχανίας ασφάλειας και άμυνας. Όσον αφορά τα δημόσια κονδύλια, η άμυνα θα αποτελέσει σημαντικό θέμα στις συζητήσεις για τον επόμενο κύκλο του προϋπολογισμού της ΕΕ από το 2028. Άλλες ιδέες που αναφέρθηκαν στην Άτυπη Σύσκεψη των Ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπεριλαμβάνουν τη δημιουργία επιπλέον κοινών και καινοτόμων επιλογών. Οι ηγέτες συμφώνησαν επίσης ότι οι επενδύσεις στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία δεν θα συμβάλουν μόνο στη διασφάλιση της ειρήνης, αλλά και στην ευημερία και στην ανταγωνιστικότητά μας σε ολόκληρη την ΕΕ, για επιχειρήσεις, περιφέρειες και καλές θέσεις εργασίας.

Τρίτον, οι Ηγήτες συζήτησαν τρόπους  για να ενισχθούν οι αμυντικές συνεργασίες της Ευρωπαϊκή Ενώσης. Η στρατηγική εταιρική σχέση της ΕΕ με το ΝΑΤΟ είναι το κλειδί για τη διασφάλιση της διατλαντικής ασφάλειας.

Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ: https://www.consilium.europa.eu/el/press/press-releases/2025/02/03/remarks-by-president-antonio-costa-at-the-press-conference-following-the-informal-eu-leaders-retreat-of-3-february-2025/

Πηγές: consilium.europa.eu & consilium.europa.eu

Φωτογραφίες: consilium.europa.eu

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πέμπτο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (ΕΤΑ), το οποίο διαθέτει πάνω από 1 δισ. ευρώ σε συνεργατικά έργα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας.

Με το πρόγραμμα εργασίας του ΕΤΑ για το 2025, η Επιτροπή αποδεσμεύει σημαντική πρόσθετη χρηματοδότηση για τη στήριξη της ανάπτυξης κρίσιμων αμυντικών τεχνολογιών και ικανοτήτων — διαθέτοντας περίπου 100 εκατ. ευρώ σε κάθε κρίσιμο τομέα, όπως η χερσαία μάχη, το διάστημα, η αερομαχία και η ναυμαχία, καθώς και η ενεργειακή ανθεκτικότητα και η περιβαλλοντική μετάβαση. 

Το νέο αυτό πρόγραμμα στηρίζει την ανάπτυξη κρίσιμων αμυντικών τεχνολογιών και ικανοτήτων που απαιτούνται σύμφωνα με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις δυνατότητες, που συμφωνήθηκαν από τα κράτη μέλη και αναλύονται περαιτέρω στη στρατηγική πυξίδα. Προκηρύσσει 9 ανταγωνιστικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που αφορούν 31 θέματα. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων θα προετοιμάσουν το έδαφος για ένα ευρύ φάσμα τεχνολογιών γενικής εφαρμογής που σχετίζονται με την αυτόνομη διαλογή και εκκένωση του τραυματισμένου προσωπικού, το πολυλειτουργικό σύστημα διανομής πληροφοριών, τον διάλογο ανθρώπου-ΤΝ, τα κυκλωματίδια για αμυντικές εφαρμογές, τα συστήματα στρατιωτικού προσωπικού και τις τεχνολογίες μεγάλου βάθους.

Το πρόγραμμα προβλέπει προϋπολογισμό ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων στους τομείς της χερσαίας μάχης, του διαστήματος, της αερομαχίας, καθώς και της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της περιβαλλοντικής μετάβασης. Επιπλέον, ενωσιακή χρηματοδότηση άνω των 40 εκατ. ευρώ διατίθεται για την τόνωση της έρευνας σε κρίσιμους τομείς, όπως ο κυβερνοχώρος, η ναυμαχία, ο υποβρύχιος πόλεμος, η προσομοίωση και η κατάρτιση, καθώς και οι προηγμένοι παθητικοί και ενεργητικοί αισθητήρες — τόσο στο τρέχον όσο και στο μελλοντικό επιχειρησιακό πλαίσιο.

Πηγή και φωτογραφία: greece.representation.ec.europa.eu

Απλούστευση της ΚΓΠ

Το Συμβούλιο προέβη σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την δυνητική απλούστευση ορισμένων στοιχείων της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), με ιδιαίτερη έμφαση στην ετήσια διαδικασία εκκαθάρισης επιδόσεων και στα υποχρεωτικά περιβαλλοντικά και κλιματικά μέτρα («πράσινη αρχιτεκτονική»).

Πολλά κράτη μέλη υποστήριξαν ότι ο οικονομικός και διοικητικός φόρτος της διαδικασίας εκκαθάρισης επιδόσεων ήταν αδικαιολόγητα υπερβολικός. Ορισμένα ζήτησαν από την Επιτροπή να τροποποιήσει τη βασική νομοθεσία της ΚΓΠ· άλλα ζήτησαν μεγαλύτερη ευελιξία κατά την εφαρμογή της πράσινης αρχιτεκτονικής, όπως ο περιορισμός των απαιτήσεων σε ό,τι είναι απολύτως αναγκαίο, η παροχή περαιτέρω παρεκκλίσεων ή η αύξηση των ανταμοιβών για τους γεωργούς. Ορισμένοι υπουργοί τόνισαν την ανάγκη για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ευελιξία κατά την τροποποίηση των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ.

Ο Επίτροπος επανέλαβε τη δέσμευσή του για μείωση του διοικητικού φόρτου για τους γεωργούς και σημείωσε ότι θα προτείνει την κατάργηση της απαίτησης ετήσιας εκκαθάρισης επιδόσεων στο πλαίσιο μιας επιπλέον δέσμης μέτρων απλούστευσης κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Τόνισε ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η περιβαλλοντική φιλοδοξία και προειδοποίησε κατά του να γίνουν βαθιές αλλαγές στην ΚΓΠ την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, καθώς αυτό μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα για τους γεωργούς.

Ενίσχυση της θέσης των αγροτών στην αγροδιατροφική αλυσίδα

-Μετά από παρουσίαση της Επιτροπής, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με δύο νομοθετικές προτάσεις που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα και αποσκοπούν στην ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αγροδιατροφική αλυσίδα εφοδιασμού και στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις πλέον πιεστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο γεωργικός τομέας.

Ο προτεινόμενος κανονισμός σχετικά με τη διασυνοριακή επιβολή κατά των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση της επιβολής του νόμου στις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων στην αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, ενώ οι προτεινόμενες στοχευμένεςτροποποιήσεις του κανονισμού για την κοινή οργάνωση των αγορών (ΚΟΑ) στοχεύουν στην επίτευξη υψηλότερου βαθμού εμπιστοσύνης μεταξύ των παραγόντων, με τη βοήθεια μέτρων όπως οι καλύτεροι κανόνες για τις συμβάσεις μεταξύ γεωργών και αγοραστών, οι υποχρεωτικοί μηχανισμοί διαμεσολάβησης και η ενίσχυση των οργανώσεων παραγωγών και των ενώσεών τους.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι υπουργοί έλαβαν τον λόγο για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στους στόχους των δύο προτάσεων και τόνισαν την ανάγκη να ενισχυθεί η διαπραγματευτική ισχύς των γεωργών και να βελτιωθεί η διασυνοριακή συνεργασία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, ενώ πολλοί επισήμαναν τα μέτρα που αποσκοπούν στο να ωφελήσουν τους νέους γεωργούς. Ορισμένα κράτη μέλη εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με τις τροποποιήσεις της ΚΟΑ, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης υποχρεωτικού μηχανισμού διαμεσολάβησης, της γενικευμένης χρήσης γραπτών συμβάσεων, και των μέτρων για την ενθάρρυνση των γεωργών να ενταχθούν σε οργανώσεις παραγωγών, ενώ άλλα εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τις πρωτοβουλίες αυτές.

Ορισμένοι υπουργοί εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τη δυνητική διοικητική και οικονομική επιβάρυνση. Έγιναν επίσης εκκλήσεις για εκτίμηση επιπτώσεων των προτάσεων, για περαιτέρω εργασίες σε τεχνικό επίπεδο, καθώς και για τροποποιήσεις που θα αντικατοπτρίζουν τις πρόσφατεςσυστάσεις που υπέβαλε η ομάδα υψηλού επιπέδου για την πολιτική οίνου. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη τα ζητήματα που τέθηκαν και τόνισε τη σημασία της ταχείας έκδοσης των κανονισμών.

Θέματα γεωργίας που συνδέονται με το εμπόριο

Το Συμβούλιο συζήτησε τις τελευταίες εξελίξεις σε θέματα εμπορίου αγροδιατροφικών προϊόντων, με ιδιαίτερη έμφαση στα εξής θέματα:

• αντίκτυπος του εμπορίου αγροδιατροφικών προϊόντων στους γεωργούς της ΕΕ
• μη δασμολογικοί φραγμοί στο εμπόριο με χώρες εκτός της ΕΕ

Οι υπουργοί τόνισαν τη σημασία του εμπορίου αγροδιατροφικών προϊόντων για τον γεωργικό τομέα της ΕΕ, ιδίως ενόψει των σημερινών γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων. Δεδομένων των ανωτέρω, συζήτησαν την προοπτική σύστασης αποθεματικού ύψους τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ ως ασφάλισης έναντι οποιωνδήποτε δυνητικών αρνητικών επιπτώσεων από τη συμφωνία Mercosur. Ορισμένες αντιπροσωπίες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη συμφωνία που συνήφθη πρόσφατα μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού.

Τα κράτη μέλη ζήτησαν επίσης περαιτέρω αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων του εμπορίου αγροδιατροφικών προϊόντων στον γεωργικό τομέα της ΕΕ. Τόνισαν την ανάγκη δίκαιου ανταγωνισμού μεταξύ των αγορών της ΕΕ και των αγορών εκτός ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, πολλές αντιπροσωπίες τόνισαν την ανάγκη ευθυγράμμισης των προτύπων παραγωγής στο εμπόριο με τρίτες χώρες. Οι περισσότεροι υπουργοί χαρακτήρισαν τις υγειονομικές και φυτοϋγειονομικές διατάξεις ως βασικό μη δασμολογικό εμπόδιο στο εμπόριο.

Η Επιτροπή σημείωσε ότι υπήρξε ευρεία συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με την ανάγκη δίκαιου ανταγωνισμού μεταξύ παραγωγών της ΕΕ και τρίτων χωρών και σημείωσε το αίτημα των υπουργών για περαιτέρω ανάλυση του αντικτύπου των εμπορικών συμφωνιών στους γεωργούς της ΕΕ. Σημείωσε επίσης την ανάγκη για ένα σταθερότερο εμπορικό περιβάλλον όσον αφορά το εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων με την Ουκρανία.

Κατά τη διάρκεια αυτής της ανταλλαγής απόψεων εξετάστηκε και το σημείο που είχε προταθεί από το Λουξεμβούργο, υπό τα «Διάφορα», σχετικά με τις θεμιτές διεθνείς εμπορικές πρακτικές.

Το πρόγραμμα, με επικεφαλής την διαχειρίστρια του έργου Europe Direct Περιφέρειας Κρήτης Τζίνα Αποστολάκη, δίνει έμφαση στη σπουδαιότητα του δημοκρατικού βίου μέσα στο σχολικό περιβάλλον, στο οποίο οι μαθητές ενθαρρύνονται να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους.

«Το Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης υποδέχτηκε σήμερα την ομάδα μαθητών Ε-Twinning του 13ου Γυμνασίου Ηρακλείου με την συνοδεία των εκπαιδευτικών Ιωάννας Σμυρνάκη και Σοφίας Πολυχρονάκη.

Στη διδακτική επίσκεψη στην Περιφέρεια Κρήτης συμμετείχαν 8 μαθητές που υλοποιούν το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Ε-Twinning με τίτλο "POWER TO THE PUPILS" που  αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας με σχολεία από τη Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία και Ισπανία.

Το πρόγραμμα, με επικεφαλής την διαχειρίστρια του έργου Europe Direct Περιφέρειας Κρήτης Τζίνα Αποστολάκη, δίνει έμφαση στη σπουδαιότητα του δημοκρατικού βίου μέσα στο σχολικό περιβάλλον, στο οποίο οι μαθητές ενθαρρύνονται να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους.

Ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης καλωσορίζοντας τους μαθητές και τις εκπαιδευτικούς, τους συνεχάρη για την υλοποίηση του ευρωπαϊκού προγράμματος που αναφέρεται στη σημαντικότητα του Δημοκρατικού Πολιτεύματος στην Ενωμένη Ευρώπη.

 Όπως αναφέρθηκε στη συνάντηση, μεγάλος εκφραστής της δημοκρατίας και του δημοκρατικού βίου αποτελεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και σε αυτή την κατεύθυνση στο πλαίσιο του προγράμματος δίνεται βαρύτητα στην κατανόηση των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον τρόπο λειτουργίας  και τον ρόλο της στις αποφάσεις που παίρνει μία χώρα ξεχωριστά, αλλά και πως λειτουργεί η δημοκρατία στην πράξη.

Παράλληλα στο πρακτικό μέρος του προγράμματος οι μαθητές του γυμνασίου πρόκειται να επισκεφθούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες τον ερχόμενο Μάρτιο.

 «Το Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τα σχολεία της Κρήτης βοηθά στην επαφή των μαθητών με το Ευρωπαϊκό μας σπίτι και τη δημοκρατία. Η εκπαίδευση στη δημοκρατία και το διάλογο που κάνουμε σήμερα θέτουν τις βάσεις για την γέννηση των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων του δημοκρατικού πολίτη» ανέφερε η  διαχειρίστρια του προγράμματος Europe Direct Περιφέρειας Κρήτης Τζίνα Αποστολάκη.

Από την πλευρά τους εκπαιδευτικοί και μαθητές ευχαρίστησαν θερμά για την υποδοχή και την φιλοξενία στην Περιφέρεια Κρήτης.