Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με το νομικό πλαίσιο για την εφαρμογή της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για χορήγηση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία για τα έτη 2026-2027. Στόχος του Συμβουλίου είναι τώρα η ταχεία επίτευξη συμφωνίας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκταμίευση της πρώτης πληρωμής στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.

Το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας θα βοηθήσει τη χώρα να καλύψει τις επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της, ενόσω η Ρωσία συνεχίζει τον επιθετικό της πόλεμο. Στόχος του δανείου είναι να υποστηρίξει ειδικά τον γενικό προϋπολογισμό και τις αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας.

Η συμφωνία δείχνει ότι η ΕΕ εξακολουθεί να ενεργεί αποφασιστικά υπέρ της Ουκρανίας και του λαού της. Η νέα χρηματοδότηση θα βοηθήσει ώστε η χώρα να αντεπεξέλθει με σθένος στη ρωσική επίθεση. Ταυτόχρονα, στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προσβλέπω στην οριστικοποίηση των νομικών κειμένων που θα επιτρέψουν την εκταμίευση των εν λόγω δανείων.

Μάκης Κεραυνός, Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Όπως συμφωνήθηκε και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το δάνειο θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές και θα υποστηριχθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η αποπληρωμή των δανείων θα καταστεί δυνατή μόνο μετά την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία προς την Ουκρανία. Επιπλέον, η χρηματοδότηση αυτή θα συμβάλει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής και της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας.

Η σημερινή απόφαση ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας με τη συμμετοχή 24 κρατών μελών.

Χρηματοδοτικά μέσα

Βάσει του προτεινόμενου πλαισίου, η ΕΕ θα διαθέσει χρηματοδότηση στην Ουκρανία με δύο τρόπους:

• 30 δισ. ευρώ θα χορηγηθούν ως μακροοικονομική στήριξη στην Ουκρανία, μέσω της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) ή του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, το οποίο είναι το ειδικό μέσο της ΕΕ για την παροχή σταθερής και προβλέψιμης χρηματοδοτικής στήριξης στην Ουκρανία.
• 60 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη των επενδύσεων της Ουκρανίας σε αμυντικές βιομηχανικές ικανότητες και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού. Η χρηματοδότηση θα εξασφαλίσει στην Ουκρανία ζωτικής σημασίας και έγκαιρη πρόσβαση σε αμυντικά προϊόντα τόσο από την ουκρανική όσο και από την ενωσιακή αμυντική βιομηχανία.

Η χρηματοδοτική και οικονομική συνδρομή που διατίθεται μέσω των δανείων θα καταστεί προσβάσιμη ανάλογα με τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, οι οποίες καθορίζονται από στρατηγική χρηματοδότησης που θα καταρτίσει η ίδια η Ουκρανία. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει τη στρατηγική αυτή κατόπιν αξιολόγησης από την Επιτροπή.

Σε κάθε περίπτωση, η χρηματοδότηση θα συνδέεται με αυστηρούς όρους για την Ουκρανία, όπως η τήρηση του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς.

Στρατιωτικές και αμυντικές προμήθειες

Η προμήθεια αμυντικών προϊόντων θα πρέπει καταρχήν να γίνεται μόνον από εταιρείες στην ΕΕ, την Ουκρανία ή από χώρες της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ. Εάν οι στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας απαιτήσουν την επείγουσα παράδοση αμυντικού προϊόντος το οποίο τυχαίνει να μην είναι διαθέσιμο στην ΕΕ, στην Ουκρανία ή σε χώρα της ΕΖΕΣ μέλος του ΕΟΧ, θα εφαρμόζεται σειρά στοχευμένων παρεκκλίσεων.

Επιπλέον, στην εντολή του Συμβουλίου προβλέπεται ότι τρίτες χώρες εκτός της Ουκρανίας ή των χωρών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ μπορούν να συνδεθούν άμεσα με το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας όσον αφορά συγκεκριμένα αμυντικά προϊόντα. Ως προς αυτό, η εντολή διακρίνει δύο κατηγορίες τρίτων χωρών:

• Χώρες που έχουν συνάψει διμερή συμφωνία με την Ένωση στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE —του χρηματοδοτικού μέσου της ΕΕ που προορίζεται να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επενδύσουν στην άμυνα. Η σύνδεση θα πρέπει να καθορίζεται σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για κάθε τέτοια τρίτη χώρα, στην οποία θα περιγράφονται επίσης λεπτομερώς τα προϊόντα που μπορούν να αποκτηθούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.
• Χώρες που έχουν συνάψει εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, έχουν δεσμευτεί να παρέχουν δίκαιη και αναλογική χρηματοδοτική συνεισφορά στο κόστος που προκύπτει από τον δανεισμό, και παρέχουν σημαντική χρηματοδοτική και στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία. Η σύνδεση θα πρέπει να καθορίζεται σε εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου, στην οποία θα περιγράφονται επίσης λεπτομερώς τα προϊόντα που μπορούν να αποκτηθούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.

Κόστος εξυπηρέτησης του χρέους

Για τη διασφάλιση των πλέον ευνοϊκών όρων δανεισμού και τη διαχείριση της βιωσιμότητας του χρέους της Ουκρανίας, το κόστος των τόκων του δανείου προβλέπεται να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Αυτό δεν θα επηρεάσει τις συνεισφορές της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας στον προϋπολογισμό, καθώς οι εν λόγω χώρες επέλεξαν να μην συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία.

Επόμενα βήματα

Το Συμβούλιο θα επιδιώξει τώρα ταχεία συμφωνία με το Κοινοβούλιο επί των τελικών νομικών κειμένων του κανονισμού για την υλοποίηση του δανείου στήριξης και του κανονισμού για την τροποποίηση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.

Το Συμβούλιο αναμένεται επίσης να ζητήσει, μέσω γραπτής διαδικασίας, την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τροποποίηση του ισχύοντος κανονισμού για το ΠΔΠ, ώστε να διασφαλιστεί η χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Μόλις ολοκληρωθούν όλα τα βήματα, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να εκταμιεύσει την πρώτη πληρωμή στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.

Γενικές πληροφορίες

Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές προβλέψεις του ΔΝΤ, οι συνολικές εκτιμώμενες εναπομένουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2027 ανέρχονται σε 135,7 δισ. ευρώ, εφόσον ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας λήξει το 2026.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου του 2025 συμφώνησε να διαθέσει η ΕΕ 90 δισ. ευρώ —ποσό που αντιστοιχεί στα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας— το 2026 και το 2027, μεταξύ άλλων για την κάλυψη μακροοικονομικών αναγκών, με σκοπό τη στήριξη των επενδύσεων στις αμυντικές βιομηχανικές ικανότητες της Ουκρανίας, καθώς και την προμήθεια του αναγκαίου στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι υπόλοιπες χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να καλυφθούν από άλλες χώρες, ιδίως από εταίρους της G7. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όρισε επίσης ότι η αποπληρωμή του δανείου θα πραγματοποιηθεί μόνον όταν η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις προς την Ουκρανία.

Από την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν διαθέσει 193,3 δισ. ευρώ ως συνδρομή στην Ουκρανία. Η ΕΕ δεσμεύεται να συνεχίσει να παρέχει πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Glib Albovsky on Unsplash

Ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου στις 4 Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε επικαιροποίηση του Ευρωπαϊκού Κώδικα κατά του Καρκίνου. Ο αναθεωρημένος κώδικας καθορίζει πρακτικούς τρόπους για την πρόληψη της νόσου και είναι το αποτέλεσμα τετραετούς εργασίας από περισσότερους από 60 ευρωπαίους εμπειρογνώμονες στον τομέα της δημόσιας υγείας. Οι κατευθυντήριες γραμμές βασίζονται σε επιστημονικά στοιχεία και είναι προσαρμοσμένες στον πληθυσμό και τα συστήματα υγείας της ΕΕ.

Ο αναθεωρημένος κώδικας δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις επιλογές τρόπου ζωής και στα μέτρα δημόσιας υγείας για τη μείωση των κινδύνων καρκίνου, καλύπτοντας ζητήματα όπως ο εμβολιασμός, ο προσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου, ο θηλασμός, η πρόσληψη αλκοόλ, τα λεγόμενα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και η ατμοσφαιρική ρύπανση, μεταξύ άλλων. Ο επικαιροποιημένος κώδικας εκπονήθηκε από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο εξ ονόματος της Επιτροπής.

Ο καρκίνος αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία στην ΕΕ, με περίπου 2,7 εκατομμύρια νέα κρούσματα καρκίνου και 1,3 εκατομμύρια θανάτους που σχετίζονται με τον καρκίνο να σημειώνονται το 2024. Πέρα από το συναισθηματικό κόστος που έχει ο καρκίνος στην καθημερινή ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων και των αγαπημένων τους, ο καρκίνος έχει επίσης σημαντικές οικονομικές συνέπειες, οι οποίες εκτιμώνται σε 100 δισ. ευρώ ετησίως στην Ευρώπη. Επιπλέον, οι κίνδυνοι για τον καρκίνο είναι συχνά οι ίδιοι για άλλες μη μεταδοτικές ασθένειες, όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Ως εκ τούτου, ο κώδικας και το σχέδιο για ασφαλείς καρδιές αλληλοϋποστηρίζονται για την επίτευξη των στόχων τους και τη στήριξη της υγείας των Ευρωπαίων πολιτών. Για παράδειγμα, εκτιμάται ότι το 80 % των πρόωρων καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων και το 40 % των περιπτώσεων καρκίνου θα μπορούσαν να προληφθούν με την αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου που προσδιορίζονται στον κώδικα. 

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου 2026 σηματοδοτεί επίσης την 5η επέτειο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου, το οποίο είχε σημαντικό θετικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στο πλαίσιο του σχεδίου, περισσότερα από 2,7 δισ. ευρώ έχουν επενδυθεί σε δράσεις για τη βελτίωση της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης, της θεραπείας και της περίθαλψης σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των καρκινοπαθών. Η Επιτροπή συνεργάζεται πλέον με σχεδόν 630 οργανώσεις στο πλαίσιο του σχεδίου για τον καρκίνο. Μαζί με την αποστολή της ΕΕ για τον καρκίνο, το σχέδιο συμβάλλει επίσης στην εμβάθυνση της κατανόησής μας και στην ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας σχετικά με το τι προκαλεί τον καρκίνο, είτε πρόκειται για βιολογικές διεργασίες, είτε για παράγοντες κινδύνου είτε για καθοριστικούς παράγοντες για την υγεία.

Για τη δρομολόγηση του επικαιροποιημένου κώδικα, η Επιτροπή διοργανώνει διαδικτυακό σεμινάριο στο οποίο θα συμμετάσχουν εμπειρογνώμονες στον τομέα του καρκίνου, ενδιαφερόμενα μέρη και υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων για να συζητήσουν τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης του καρκίνου σε ολόκληρη την ΕΕ και τον τρόπο εφαρμογής του κώδικα στην πράξη. 

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Amin Zand Miralvand on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το τρίτο αίτημα πληρωμής των Κάτω Χωρών ύψους 551 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU. 

Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με αυτό το αίτημα πληρωμής, στους τομείς της καινοτομίας, της εκπαίδευσης και της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών. 

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι Κάτω Χώρες ολοκλήρωσαν ικανοποιητικά 15 ορόσημα και 9 στόχους που καθορίστηκαν στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν: 

• Στήριξη της καινοτομίας και της εκπαίδευσης: ενίσχυση της κβαντικής υπολογιστικής, προώθηση της έρευνας και της ανάπτυξης δεξιοτήτων στον κβαντικό τομέα και δρομολόγηση έργων για τη βελτίωση των λύσεων ψηφιακής εκπαίδευσης.
• Σημαντικές επενδύσεις στη στέγαση και την ενεργειακή απόδοση: τη μεγαλύτερη επένδυση του ολλανδικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, με πάνω από 600.000 αναβαθμίσεις εξοικονόμησης ενέργειας για κατοικίες σε όλες τις Κάτω Χώρες, και χρηματοδότηση για την κατασκευή νέων κατοικιών.
• Σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας και της οικονομίας: δημιουργία εθνικού αποθέματος υγείας των πρώην εργαζομένων στον τομέα της υγείας για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και σχεδιασμός της μετάβασης σε ένα νέο συνταξιοδοτικό σύστημα.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από τις Κάτω Χώρες των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στις Κάτω Χώρες μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή αργότερα. 

Ιστορικό

Οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν την τρίτη αίτηση πληρωμής στις 11 Δεκεμβρίου 2025. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας των Κάτω Χωρών περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί με 5,44 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις. Με το εν λόγω αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στις Κάτω Χώρες στο πλαίσιο του ΜΑΑ θα ανέλθουν σε 3,07 δισ. EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 56,4 % του συνόλου των κονδυλίων του εθνικού τους σχεδίου, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 60,5 % όλων των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.

Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τις τελευταίες αιτήσεις πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Alexei Maridashvili on Unsplash