Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με την πρόταση για την απλούστευση κανόνων και διαδικασιών στους τομείς των βιομηχανικών εκπομπών, της κυκλικής οικονομίας και των γεωχωρικών δεδομένων. Η πρόταση αυτή ανήκει στη λεγόμενη δέσμη μέτρων απλούστευσης «Omnibus VIII». Η δέσμη έχει ως στόχο να μειώσει τον περιττό διοικητικό φόρτο και το περιττό διοικητικό κόστος, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος.

Η κυπριακή Προεδρία, ξεκινώντας από την πρώτη κιόλας μέρα, έχει μετουσιώσει σε απτά αποτελέσματα την προσήλωσή της στο ζήτημα της απλούστευσης. Σήμερα, σειρά είχε η δέσμη μέτρων για το περιβάλλον: εισαγάγαμε σαφέστερους και πιο αναλογικούς κανόνες που μειώνουν τον περιττό φόρτο, διαφυλάσσοντας, παράλληλα, τα υψηλά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία του περιβάλλοντος. Πρόκειται για ένα αποτέλεσμα που στηρίζει τόσο τους πολίτες όσο και τις επιχειρήσεις μας, και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα αλλά και τη βιωσιμότητα της ΕΕ.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η δέσμη περιλαμβάνει στοχοθετημένα μέτρα που περιέχονται σε έξι νομοθετικές πράξεις:

• έναν κανονισμό για την επιτάχυνση των εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων
• έναν κανονισμό και μια οδηγία για την απλούστευση και τη μείωση του διοικητικού φόρτου
• τροποποίηση της οδηγίας για την υποδομή χωρικών πληροφοριών (INSPIRE)
• έναν κανονισμό και μία οδηγία για την αναστολή της εφαρμογής των κανόνων σχετικά με τον διορισμό εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων για σκοπούς διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού

Λόγω των έντονων επιφυλάξεων από τη συντριπτική πλειονότητα των κρατών μελών και με δεδομένη την επικείμενη συνολική επανεξέταση των πλαισίων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού βάσει της πράξης για την κυκλική οικονομία, η οποία αναμένεται το φθινόπωρο του 2026, οι διαπραγματεύσεις στους κόλπους του Συμβουλίου σχετικά με τις δύο τελευταίες προτάσεις, που αφορούν τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού, διακόπηκαν. Θα συνεχιστούν, όμως, οι εργασίες επί του κανονισμού για τις εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων, προκειμένου να καθοριστεί διαπραγματευτική θέση και για την πρόταση αυτή.

Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

Η Προεδρία ασχολήθηκε με τα υπόλοιπα τμήματα της δέσμης κατά απόλυτη προτεραιότητα. Συμμεριζόμενα εν πολλοίς αυτή την αίσθηση του επείγοντος, τα κράτη μέλη διατήρησαν σε μεγάλο βαθμό τη γενική κατεύθυνση της πρότασης της Επιτροπής.

Κανονισμός και οδηγία για την απλούστευση και τη μείωση του διοικητικού φόρτου

Ο προτεινόμενος κανονισμός τροποποιεί τον κανονισμό για τις μπαταρίες, ιδίως περιορίζοντας τις περιττές υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων και απλουστεύοντας τις απαιτήσεις περί δυνατότητας αφαίρεσης και αντικατάστασης των συστοιχιών μπαταριών ελαφρών μέσων μεταφοράς. Σε ό,τι αφορά τον κανονισμό σχετικά με την πύλη για τις βιομηχανικές εκπομπές, η πρόταση απλουστεύει την υποβολή εκθέσεων για τους φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων κτηνοτροφίας και υδατοκαλλιέργειας.

Η έννοια της λεγόμενης «ουσίας που προκαλεί ανησυχία» στο πλαίσιο του κανονισμού για τις μπαταρίες τροποποιήθηκε, ώστε να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη με άλλους ορισμούς που περιέχονται σε άλλες νομικές πράξεις και, ταυτόχρονα, να μειωθεί ο αριθμός των ουσιών που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τους φορείς εκμετάλλευσης κατά την επισήμανση της παρουσίας τους σε μπαταρίες. Εισήχθη επίσης στοχευμένη 18μηνη αναβολή των απαιτήσεων του κανονισμού για τις μπαταρίες όσον αφορά τη δυνατότητα αφαίρεσης και αντικατάστασης για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων.

Η προτεινόμενη οδηγία έχει επίσης ως στόχο να περιορίσει την επιβάρυνση των φορέων εκμετάλλευσης βιομηχανικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων και να απλουστεύσει τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων βάσει της νομοθεσίας για τα απόβλητα. Επανεισήχθη ο κατάλογος χημικών ουσιών ως βασικό εργαλείο για την παρακολούθηση των επικίνδυνων χημικών ουσιών στο πλαίσιο της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές. Ωστόσο, για να επιτευχθεί απλούστευση, ο προτεινόμενος κατάλογος εξάγεται από το σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης (ΣΠΔ) και επιτρέπει στους φορείς εκμετάλλευσης να παραπέμπουν απλώς σε καταλόγους που έχουν καταρτιστεί βάσει άλλων ενωσιακών, εθνικών ή διεθνών πλαισίων. Το προτεινόμενο ΣΠΔ περιλαμβάνει επίσης σαφή προθεσμία συμμόρφωσης, τον Ιούλιο του 2030.

Οδηγία για την υποδομή χωρικών πληροφοριών (INSPIRE)

Η πρόταση για τον εκσυγχρονισμό της οδηγίας INSPIRE εξορθολογίζει τις τεχνικές απαιτήσεις για τα δεδομένα και την κοινοχρησία τους, ευθυγραμμίζοντάς την έτσι με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για τα δεδομένα. Με τον τρόπο αυτό, θα εξασφαλιστούν η νομική συνοχή και η μείωση του διοικητικού φόρτου, ενώ παράλληλα θα διαφυλαχθούν η προσβασιμότητα, η ποιότητα και η διαλειτουργικότητα των περιβαλλοντικών χωρικών δεδομένων.

Για να αποτυπωθούν οι τεχνολογικές εξελίξεις που έχουν μεσολαβήσει από τότε που τέθηκε σε ισχύ η οδηγία INSPIRE, το 2007, μέχρι σήμερα και για να εξασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με το οριζόντιο κεκτημένο της ΕΕ για τα δεδομένα, έχουν αποσαφηνιστεί διάφοροι βασικοί όροι και έχουν εισαχθεί νέοι ορισμοί όπου κρίθηκε αναγκαίο.

Η εντολή του Συμβουλίου επανεισάγει επίσης την κοινοχρησία των δεδομένων μεταξύ των δημόσιων αρχών και ελάχιστες απαιτήσεις διαλειτουργικότητας, με σκοπό να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη χρήση των δεδομένων εντός της ΕΕ αλλά και πέραν των συνόρων της. Έχει επίσης διευκρινιστεί περαιτέρω το δικαίωμα των κρατών μελών να περιορίζουν την πρόσβαση του κοινού σε δεδομένα για λόγους που σχετίζονται με τη δημόσια ασφάλεια ή παρόμοια ζητήματα.

Επόμενα βήματα

Η αναλαμβάνουσα ιρλανδική Προεδρία θα συνεχίσει τις συζητήσεις σχετικά με τα υπόλοιπα στοιχεία της δέσμης και θα αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επί του φακέλου αυτού μόλις και οι δύο συννομοθέτες καθορίσουν τις θέσεις τους, ώστε να επιτευχθεί γρήγορα προσωρινή συμφωνία επί της συνολικής δέσμης.

Γενικές πληροφορίες

Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες, ιδίως όσον αφορά την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Από τον Φεβρουάριο του 2025 η Επιτροπή έχει υποβάλει δέκα δέσμες μέτρων «Omnibus» με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας. Στο πλαίσιο αυτό, τον Δεκέμβριο του 2025 παρουσίασε την όγδοη δέσμη «Omnibus», που αφορά τη μείωση του διοικητικού φόρτου στην περιβαλλοντική νομοθεσία. Ο χάρτης πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά», τον οποίο υπέγραψαν οι πρόεδροι του Συμβουλίου της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής στις 24 Απριλίου 2026 στο περιθώριο της άτυπης συνόδου των ηγετών και των ηγέτιδων στη Λευκωσία, περιλαμβάνει ως στόχο την ολοκλήρωση των εργασιών για όλες τις δέσμες μέτρων απλούστευσης έως το τέλος του 2027.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Daria Trofimova on Unsplash