Οι εκπρόσωποι της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία όσον αφορά την επικαιροποίηση των κανόνων του ποινικού δικαίου της ΕΕ σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών. Οι αναθεωρημένοι κανόνες θα καλύπτουν περισσότερα αδικήματα, θα προβλέπουν αυστηρότερες ποινές και θα εξασφαλίζουν αποτελεσματικότερες διώξεις, μεταξύ άλλων μέσω αυξημένων προθεσμιών παραγραφής. Για την καλύτερη προστασία των παιδιών, το νέο πλαίσιο προβλέπει σαφείς κανόνες σχετικά με το ζήτημα της συναίνεσης και ενισχύει την παροχή βοήθειας στα θύματα.
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να επιβεβαιωθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα προτού υποβληθεί στη διαδικασία τυπικής έκδοσης.
Είναι καθήκον μας να προστατεύσουμε τα παιδιά από τη σεξουαλική κακοποίηση. Κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα για την ενίσχυση αυτής της προστασίας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με τα νέα αυτά μέτρα, τα παιδιά θα προστατεύονται καλύτερα από τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες οι δράστες χρησιμοποιούν αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι δράστες θα αντιμετωπίζουν αυστηρότερη τιμωρία και θα προσάγονται στη δικαιοσύνη ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη διάπραξη των εγκλημάτων τους. Ταυτόχρονα, ενισχύουμε τη στήριξη των θυμάτων, αναγνωρίζοντας ότι οι συνέπειες της κακοποίησης μπορούν να διαρκέσουν μια ολόκληρη ζωή.
Κώστας Φυτιρής, Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας
Βασικά στοιχεία της συμφωνίας
Διευρυμένος ορισμός των ποινικών αδικημάτων
Οι νέοι κανόνες επικαιροποιούν τα υφιστάμενα ποινικά αδικήματα και δημιουργούν νέα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ποινικοποιούνται όλες οι μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης νέων τεχνολογικών εργαλείων για τη διάπραξη των εν λόγω αδικημάτων.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η πληρωμή για πρόσβαση στη ζωντανή μετάδοση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών θα τιμωρείται. Επιπλέον, ο σχεδιασμός ή η προσαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) για την παραγωγή υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και η διανομή τέτοιων συστημάτων, θα θεωρούνται ποινικά αδικήματα. Η επικαιροποίηση αυτή ήταν αναγκαία δεδομένης της αυξανόμενης εμφάνισης βαθυπαραποιημένου (deepfake) υλικού ή υλικού κακοποίησης που παράγεται από ΤΝ.
Η αθέμιτη προσέγγιση παιδιών, δηλαδή η προσέλκυση ανηλίκων που δεν έχουν φτάσει ακόμη σε ηλικία συναίνεσης με σκοπό την παραγωγή ή τον διαμοιρασμό υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, θα θεωρείται ποινικό αδίκημα. Μετά την ηλικία συναίνεσης, η εν λόγω προσέλκυση θεωρείται ποινικό αδίκημα αν υπάρχει εξαναγκασμός ή απειλή, καθώς επίσης αν ο δράστης παρουσιάζεται ψευδώς ως συνομήλικος.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να τιμωρούν τη σεξουαλική εκβίαση παιδιών, δηλαδή καταστάσεις στις οποίες ο δράστης απειλεί ένα παιδί ότι θα κοινολογήσει υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών με σκοπό την απόκτηση χρημάτων ή νέου υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ως αντάλλαγμα.
Μία άλλη καινοτομία είναι ότι θα τιμωρείται πλέον η κατοχή και διανομή οδηγιών σχετικά με πώς μπορεί να διαπραχθεί σεξουαλική κακοποίηση παιδιών ή να παραχθεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (για παράδειγμα μέσω βιβλίου, διαδικτυακού οδηγού ή prompt τεχνητής νοημοσύνης).
Διατάξεις σχετικά με τη συναίνεση
Οι τροποποιημένοι κανόνες ορίζουν σαφέστερα ότι η τέλεση σεξουαλικών πράξεων με παιδιά μετά την ηλικία συναίνεσης πρέπει να τιμωρείται εάν το παιδί δεν συναινεί.
Οι κανόνες διευκρινίζουν ότι δεν υπάρχει συναίνεση εάν το παιδί δεν συναινεί οικειοθελώς με βάση την ελεύθερη βούλησή του ή εάν το παιδί δεν μπορεί να σχηματίσει ελεύθερη βούληση, για παράδειγμα αν κοιμάται, δεν έχει τις αισθήσεις του ή αιφνιδιαστεί. Η σιωπή ή η μη αντίσταση του παιδιού δεν ισοδυναμεί από μόνη της με συναίνεση, ούτε τυχόν προηγούμενη ή υφιστάμενη σχέση με τον δράστη. Οι κανόνες καθιστούν επίσης σαφές ότι η συναίνεση μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή.
Όπως και στην ισχύουσα νομοθεσία, παραμένει εθνική αρμοδιότητα ο καθορισμός της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης, δηλαδή η ηλικία κάτω από την οποία απαγορεύεται η τέλεση σεξουαλικών πράξεων με παιδί.
Μεγαλύτερες προθεσμίες παραγραφής - Ενίσχυση της δίωξης
Οι επικαιροποιημένοι κανόνες καθορίζουν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα αδικήματα μπορούν να διερευνώνται και να διώκονται μετά την ενηλικίωση του θύματος. Αυτό το χρονικό διάστημα φτάνει τα 32 έτη για τον βιασμό παιδιών είτε έχουν φτάσει σε ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης είτε όχι, καθώς και για τον εξαναγκασμό παιδιού σε πορνεία. Με τον τρόπο αυτόν δίνεται η δυνατότητα στα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης να προσφύγουν αποτελεσματικά στη δικαιοσύνη, δεδομένου ότι ενδέχεται να χρειάζονται μεγάλο χρονικό διάστημα για να καταγγείλουν τα αδικήματα που τελέστηκαν εναντίον τους όταν ήταν παιδιά.
Οι νέοι κανόνες θα συμβάλουν επίσης ώστε να καταστεί ευκολότερο για επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά να καταγγέλλουν περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.
Υψηλότερες ποινές
Οι ποινές για αρκετά από τα αδικήματα έχουν αυξηθεί, υπερβαίνοντας τα επίπεδα της ισχύουσας οδηγίας.
Ενισχυμένη στήριξη των θυμάτων
Θα βελτιωθεί η στήριξη των θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών. Σύμφωνα με τους αναθεωρημένους κανόνες, οι τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας θα ενημερώνουν τα θύματα σχετικά με τη στήριξη που έχουν στη διάθεσή τους. Τα παιδιά θύματα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, δωρεάν, καθώς και σε νομική συνδρομή. Η νέα οδηγία περιλαμβάνει επίσης κανόνες για την προσωρινή στέγαση των θυμάτων.
Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών έχουν το δικαίωμα να αξιώσουν αποζημίωση από τον δράστη.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει η τυπική έκδοση από τα δύο θεσμικά όργανα, μετά την οριστική διατύπωση του κειμένου από τους γλωσσομαθείς νομικούς.
Οι εθνικές κυβερνήσεις θα έχουν προθεσμία τριών ετών για να προσαρμόσουν τους ποινικούς τους κώδικες ώστε να ευθυγραμμιστούν με την αναθεωρημένη οδηγία της ΕΕ.
Ιστορικό
Οι ισχύοντες κανόνες ποινικού δικαίου της ΕΕ για τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών συμφωνήθηκαν το 2011. Η αυξημένη διαδικτυακή παρουσία παιδιών και οι τεχνολογικές εξελίξεις εγείρουν προκλήσεις για την επιβολή του νόμου και δημιουργούν νέες δυνατότητες κακοποίησης. Οι αναθεωρημένοι κανόνες που συμφωνήθηκαν σήμερα αποσκοπούν στην αντιμετώπιση αυτών των εξελίξεων.
Οι επικαιροποιημένοι κανόνες ποινικού δικαίου συμπληρώνουν την πρόταση με την οποία καθορίζονται υποχρεώσεις των διαδικτυακών εταιρειών περί εντοπισμού, αναφοράς και αφαίρεσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που υπάρχει στις υπηρεσίες τους. Οι διαπραγματεύσεις για την πρόταση αυτή βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η Ευρωπόλκαιη Eurojustείναι οργανισμοί της ΕΕ που στηρίζουν τα κράτη μέλη στην αντιμετώπιση του σοβαρού και οργανωμένου διασυνοριακού εγκλήματος, από την αστυνομική έως τη δικαστική συνεργασία. Δεν αντικαθιστούν τις εθνικές αρχές, αλλά τις βοηθούν να λειτουργούν αποτελεσματικότερα σε διασυνοριακό επίπεδο. Το έργο τους καλύπτει τομείς όπως η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, το έγκλημα στον κυβερνοχώρο, η διακίνηση ναρκωτικών, η εμπορία ανθρώπων και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Η Ευρωπόλείναι ο Οργανισμός της ΕΕ για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου. Στηρίζει τα κράτη μέλη της ΕΕ στην πρόληψη και την καταπολέμηση του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών, παρέχοντας ποινική ανάλυση και εξειδικευμένη εμπειρογνωμοσύνη, καθώς και τον συντονισμό της επιχειρησιακής συνεργασίας.
Η Ευρωπόλσυνεργάζεται με τα κράτη μέλη, καθώς και με θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, διεθνείς οργανισμούς, ορισμένες τρίτες χώρες και, κατά περίπτωση, ιδιωτικούς εταίρους. Ο ρόλος της είναι να βοηθά στη σύνδεση των ερευνητών, να εντοπίζει τους δεσμούς μεταξύ των υποθέσεων και να στηρίζει τη συντονισμένη δράση κατά των διασυνοριακών απειλών.
Η Eurojustείναι ο οργανισμός της ΕΕ για τη συνεργασία στον τομέα της ποινικής δικαιοσύνης. Υποστηρίζει τις δικαστικές αρχές στον συντονισμό πολύπλοκων διασυνοριακών ερευνών. Τους στηρίζει επίσης στην αντιμετώπιση νομικών και πρακτικών εμποδίων σε διασυνοριακές υποθέσεις και διευκολύνει τη συνεργασία μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών, των συνεδριάσεων συντονισμού και των κοινών ομάδων έρευνας.
Η Eurojust συνεργάζεται με εισαγγελείς, δικαστές ή αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών, καθώς και με θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, διεθνείς οργανισμούς και ορισμένους βασικούς εταίρους τρίτων χωρών. Δεν διεξάγει η ίδια έρευνες, δεν διώκει υποθέσεις ούτε αναλαμβάνει διαδικασίες από τα κράτη μέλη.
Πώςενισχύονταιη Ευρωπόλ καιη Eurojust;
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα εγκληματικά δίκτυα και οι τρομοκράτες εκμεταλλεύονται τα κενά μεταξύ των εθνικών συστημάτων. Για να συμβαδίζουν, οι αρχές επιβολής του νόμου και οι αρχές ποινικής δικαιοσύνης πρέπει να ενεργούν από κοινού.
Στο πλαίσιο των προτεινόμενων αναθεωρήσεων,η Ευρωπόλκαιη Eurojustθα ενισχυθούν ώστε να συνεργάζονται στενότερα, πιο προορατικά και πιο αποτελεσματικά με τις εθνικές αρχές και μεταξύ τους. Θα ενισχύσουν τον συντονισμό τους, διασφαλίζοντας μια πιο απρόσκοπτη συνέχεια από την έρευνα έως τη δίωξη, καθώς και βαθύτερη συνεργασία με άλλους οργανισμούς και όργανα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ενισχυμένης στήριξης προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO).
Η Ευρωπόλθα καταστεί ισχυρότερος εταίρος, βελτιώνοντας την ανταλλαγή δεδομένων και τη συνεργασία σε πραγματικό χρόνο, παρέχοντας εξειδικευμένη εμπειρογνωσία και καθιστώντας δυνατό τον ταχύτερο εντοπισμό αναδυόμενων εγκληματικών δικτύων.
Για πρώτη φορά, ηΕυρωπόλθα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στον προσδιορισμό των αναγκών σε ικανότητες επιβολής του νόμου σε ολόκληρη την ΕΕ, στηρίζοντας την ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών και βοηθώντας τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν καλύτερα τις συλλογικές επενδύσεις.
Η Επιτροπή πρότεινε τον διπλασιασμό του προϋπολογισμούτης Ευρωπόλσε 3 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (2028-2034), με την επιφύλαξη διοργανικών διαπραγματεύσεων. Αυτό θα επιτρέψειστην Ευρωπόλνα διπλασιάσει το προσωπικό της και να αναπτύξει προηγμένες τεχνολογικές ικανότητες, συμπεριλαμβανομένου του κοινού χώρου δεδομένων της αστυνομίας της ΕΕ.
Η Eurojustθα καταστεί πιο αποτελεσματική και προορατική όσον αφορά τη στήριξη των εθνικών αρχών και θα εξοπλιστεί με καλύτερα επιχειρησιακά εργαλεία για την αντιμετώπιση ολοένα και πιο πολύπλοκων και ψηφιακών εγκληματικών απειλών. Θα ενισχύσει επίσης τη συνεργασία με βασικές τρίτες χώρες. Η αναθεώρηση αυτή ακολουθεί τηνέκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής για το 2025και είναι η πρώτη ολοκληρωμένη αναθεώρηση τουκανονισμού για την Eurojustαπό την έναρξη ισχύος του το 2018.
Πώς θα ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ Ευρωπόλ και Eurojust;
Καθώς οι διασυνοριακές ποινικές υποθέσεις καθίστανται πιο περίπλοκες, οι αρχές επιβολής του νόμου και οι δικαστικές αρχές πρέπει να συνεργάζονται στενότερα και να διασφαλίζουν τον ταχύ και αποτελεσματικό χειρισμό των ποινικών υποθέσεων τόσο στο στάδιο της έρευνας όσο και στο στάδιο της δίωξης. Όταν ο δικαστικός συντονισμός ξεκινά νωρίς, μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση νομικών και διαδικαστικών προκλήσεων προτού αυτές καταστούν εμπόδια, διατηρώντας παράλληλα διαθέσιμη εμπειρογνωμοσύνη στον τομέα της επιβολής του νόμου καθ' όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, και μπορεί να στηρίξει την αποτελεσματικότερη δίωξη.
Συνδέοντας την επιβολή του νόμου και τη δικαστική διάσταση μιας υπόθεσης, οι δύο οργανισμοί βοηθούν τα κράτη μέλη να διερευνούν, να διώκουν και να προσάγουν αποτελεσματικότερα τους εγκληματίες στη δικαιοσύνη.
Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις αποσκοπούν στα εξής:
Αποτελεσματικότερη ανταλλαγή πληροφοριών μέσω εκσυγχρονισμένων εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου ενός αυτοματοποιημένου μηχανισμού για τον εντοπισμό υποθέσεων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και για τους δύο οργανισμούς.
Ισχυρότερος συντονισμός με τη διασφάλιση του έγκαιρου εντοπισμού των ευκαιριών δικαστικής παρακολούθησης και επιχειρησιακής υποστήριξης και της έγκαιρης σύστασης του αρμόδιου οργανισμού.Η Ευρωπόλθα συμμετέχει επίσης στενότερα σε κοινές ομάδες έρευνας (ΚΟΕ) που συντονίζονται από τηνEurojust,επιτρέποντάς της να συμβάλλει στον συντονισμό και να παρέχει ειδική εμπειρογνωμοσύνη προς υποστήριξη της ΚΟΕ.
Μεγαλύτερη στήριξη των ψηφιακών ερευνών με τον συνδυασμότης εμπειρογνωσίας της Ευρωπόλστον τομέα της επιβολής του νόμου καιτης δικαστικής εμπειρογνωσίας της Eurojust,ώστε να βοηθηθούν τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις διασυνοριακές προκλήσεις που σχετίζονται με την πρόσβαση σε δεδομένα και ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία.
Πώς θα ενισχυθεί η συνεργασία με άλλους οργανισμούς της ΕΕ;
Οι νέες προτάσεις καλύπτουν τα κενά συντονισμού σε ολόκληρη την αρχιτεκτονική ασφάλειας της ΕΕ μέσω βελτιωμένης ασφαλούς ανταλλαγής πληροφοριών. Αυτό περιλαμβάνει την αμοιβαία έμμεση πρόσβαση σε πληροφορίες που βρίσκονται στην κατοχήτης Ευρωπόλκαι τηςEurojustγια τα αρμόδια όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, βάσει αυτοματοποιημένου συστήματος σύμπτωσης/απουσίας σύμπτωσης (hit/no-hit), στο πλαίσιο της εντολής κάθε οργανισμού και με πλήρεις διασφαλίσεις.
Η Ευρωπόλκαιη Eurojustθα παράσχουν ενισχυμένη στήριξη στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και θα ενισχύσουν τους δεσμούς τους με την OLAF και την AMLA για την καταπολέμηση της απάτης και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και με τον Frontex για τις διασυνοριακές μετακινήσεις υψηλού κινδύνου. Αυτό θα συμβάλει σημαντικά σε μια πιο ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική καταπολέμησης της απάτης σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η Ευρωπόλθα ενισχύσει επίσης τους επιχειρησιακούς δεσμούς της με τον EUDA σχετικά με τις τάσεις του εγκλήματος που σχετίζεται με τα ναρκωτικά, με τον eu-LISA σχετικά με κοινές τεχνικές λύσεις και διαλειτουργικότητα, καθώς και με τον ENISA σχετικά με την επίγνωση της κατάστασης και την ετοιμότητα στον κυβερνοχώρο.
Πότε μπορούν τα κράτη μέλη να ζητήσουν τη στήριξη της Ευρωπόλ;
Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητούν στήριξηαπό την Ευρωπόλόποτε χρειάζονται εξειδικευμένη εμπειρογνωσία, αναλυτική και επιχειρησιακή στήριξη για την πρόληψη και τη διερεύνηση σοβαρών εγκλημάτων.
Η νέα εντολή θα διευκολύνει την πρόσβαση στη στήριξη αυτή και θα την ενσωματώσει στενότερα στις εθνικές έρευνες. Μέσω των υπαλλήλων υποστήριξης της Ευρωπόλ, τα κράτη μέλη θα μπορούν να έχουν πιο άμεση πρόσβαση στην εμπειρογνωμοσύνη και τις ικανότητεςτης Ευρωπόλ,μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο και διευκολύνοντας την έγκαιρη συμμετοχή σε περιπτώσεις στις οποίεςη Ευρωπόλμπορεί να προσθέσει αξία.
Η στήριξη μπορεί να κυμαίνεται από την ανάλυση μεγάλου όγκου πληροφοριών έως τον συντονισμό της επιχειρησιακής δράσης, την υποστήριξη ψηφιακών ερευνών, την παροχή εξειδικευμένης εμπειρογνωσίας σε βασικές απειλές κατά της ασφάλειας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε προηγμένες τεχνολογικές ικανότητες.
Ο ρόλος της Ευρωπόλθα εξακολουθήσει να είναι η στήριξη και η ενίσχυση των εθνικών αρχών. Οι έρευνες εξακολουθούν να εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των αρχών των κρατών μελών.
Πότε μπορούν τα κράτη μέλη να ζητήσουν στήριξη από την Eurojust;
Οι εθνικές έρευνες και διώξεις αποτελούν αρμοδιότητα των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητούν τη στήριξη τηςEurojustόταν μια υπόθεση περιλαμβάνει διασυνοριακά στοιχεία που απαιτούν δικαστικό συντονισμό ή συνεργασία μεταξύ τουλάχιστον δύο κρατών μελών.
Ο ρόλοςτης Eurojustείναι να υποστηρίζει και να διευκολύνει τη δικαστική συνεργασία σε διασυνοριακές υποθέσεις, κυρίως κατόπιν αιτήματος των κρατών μελών, για παράδειγμα διευκολύνοντας την αναγνώριση και την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, διοργανώνοντας συνεδριάσεις συντονισμού, υποστηρίζοντας κοινές δράσεις ή στρατηγικές.
Η πρόταση θα ενισχύσει τον υποστηρικτικό ρόλο τηςEurojust.Στο πλαίσιο της νέας εντολής,η Eurojustθα είναι σε θέση να ενεργεί με δική της πρωτοβουλία για τον εντοπισμό δεσμών μεταξύ υποθέσεων, την πρόβλεψη και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ανάγκη συντονισμού, τη συμβολή στην επίλυση ζητημάτων δικαιοδοσίας και τη στήριξη των εθνικών αρχών σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας. Οι αποφάσεις για την έναρξη και τη διεξαγωγή ερευνών θα παραμείνουν στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών.
Τα εθνικά μέλη, οι εθνικοί εκπρόσωποι στο συλλογικό όργανο της Eurojust, θα έχουν επίσης ισχυρότερες εξουσίες, για παράδειγμα να εκδίδουν ή να εκτελούν αιτήσεις δικαστικής συνεργασίας σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο.
Πώς ενισχύετε τη διακυβέρνηση της Eurojust και της Ευρωπόλ;
Ενισχύουμε τη διακυβέρνηση τηςΕυρωπόλκαι τηςEurojustαποσαφηνίζοντας και ενισχύοντας τους ισχύοντες κανόνες και καθιστώντας τους υπόλογους σε αποτελεσματικότερες δομές εποπτείας. Οι νέες προτάσεις για τηνEurojustκαιτην Ευρωπόλθα ευθυγραμμίσουν τη δομή διακυβέρνησης με την κοινή προσέγγιση που εφαρμόζεται στους αποκεντρωμένους οργανισμούς της ΕΕ.
Γιατην Ευρωπόλ,προτείνουμε ένα νέο εκτελεστικό συμβούλιο για την υποστήριξη του διοικητικού συμβουλίου και, ως εκ τούτου, τη διασφάλιση ταχύτερης λήψης αποφάσεων και ισχυρότερης εποπτείας του προϋπολογισμού, της διοίκησης και των επιδόσεων, ενώ το διοικητικό συμβούλιο διατηρεί τη συνολική στρατηγική ευθύνη.
Όσον αφορά την Eurojust,στόχος μας είναι να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για το συλλογικό όργανο της Eurojust με τη θέσπιση διοικητικού συμβουλίου για τις διοικητικές αποφάσεις υψηλού επιπέδου και τον εξορθολογισμό του εκτελεστικού συμβουλίου για την καθημερινή διοίκηση. Αυτό θα επιτρέψει στο Σώμα των επιτρόπων να επικεντρωθεί περισσότερο στο βασικό επιχειρησιακό και δικαστικό του έργο.
Τι είναι η οδηγία για την ευρωπαϊκή εντολή έρευνας και πώς η αναθεώρησή της θα ενισχύσει την ασφάλεια της ΕΕ;
Ηευρωπαϊκή εντολή έρευνας(ΕΕΕ) επιτρέπει στις δικαστικές αρχές ενός κράτους μέλους να ζητούν τη συγκέντρωση και τη διαβίβαση αποδεικτικών στοιχείων από άλλο κράτος μέλος μέσω ταχείας, τυποποιημένης διαδικασίας.
Η αναθεώρηση θα βελτιώσει και θα εκσυγχρονίσει τη συνεργασία για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων μεταξύ των κρατών μελών, αποσαφηνίζοντας τους υφιστάμενους κανόνες, αντιμετωπίζοντας τις επιχειρησιακές προκλήσεις και προσαρμόζοντας στην αυξανόμενη χρήση εργαλείων ψηφιακών ερευνών.
Εισάγει επίσης μια νέαευρωπαϊκή εντολή εξ αποστάσεως συμμετοχής(ERPO) για τη διευκόλυνση της συνεργασίας ώστε οι ύποπτοι, οι κατηγορούμενοι και τα θύματα να συμμετέχουν εξ αποστάσεως σε ακροαματικές διαδικασίες από άλλο κράτος μέλος, διασφαλίζοντας παράλληλα τον πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων δίκαιης δίκης. Οι προτεινόμενοι κανόνες θέτουν σαφείς και αυστηρές προϋποθέσεις για την έκδοση και την εκτέλεση μιας ERPO, καθώς και σχετικές διαδικαστικές εγγυήσεις και μέσα έννομης προστασίας.
Τι είναι ο κανονισμός για την προστασία των δεδομένων για τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και πώς η αναθεώρησή του θα ενισχύσει την ασφάλεια της ΕΕ;
Οκανονισμός για την προστασία δεδομένων(EUDPR)για τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης διέπει τον χειρισμό δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένωντης Ευρωπόλκαιτης Eurojust.
Η πρόταση θα εναρμονίσει και θα απλουστεύσει τους εν λόγω κανόνες. Θα εξασφαλίσει νομική σαφήνεια σε ολόκληρο το σύστημα επιβολής του νόμου και ποινικής δικαιοσύνης της ΕΕ, καθώς και αποτελεσματική εποπτεία. Επιδιώκει επίσης να ευθυγραμμίσει τους εφαρμοστέους κανόνες με τις πρόσφατες προτεινόμενες τροποποιήσεις του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων, καθιστώντας ευκολότερη και σαφέστερη την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα όταν απαιτείται για λειτουργίες, διατηρώντας παράλληλα τις θεμελιώδεις εγγυήσεις για την προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Ποια είναι τα νέα εργαλεία ΤΠ για την Ευρωπόλ στην πρόταση και τι σημαίνει αυτό όσον αφορά την ψηφιακή ετοιμότητα;
Η πρόταση θεσπίζει έναν κοινό χώρο δεδομένων της αστυνομίας, ένα ασφαλές συνεργατικό περιβάλλον που βασίζεται στην υποδομή υπολογιστικού νέφους της Ευρωπόλ και είναι προσβάσιμο μέσω αξιόπιστης ψηφιακής αστυνομικής ταυτότητας της ΕΕ. Για πρώτη φορά, θα παράσχει στις αρχές επιβολής του νόμου σε ολόκληρη την Ένωση ένα κοινό επιχειρησιακό περιβάλλον στο οποίο θα μπορούν να συνεργάζονται με ασφάλεια σε διασυνοριακές έρευνες, διατηρώντας παράλληλα τον πλήρη έλεγχο των πληροφοριών που επιλέγουν να ανταλλάσσουν.
Μέσω υποθέσεων κοινής επιχειρησιακής ανάλυσης, οι ερευνητές από διάφορα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να συγκεντρώνουν σχετικές πληροφορίες, να διενεργούν κοινή ανάλυση, να επικοινωνούν με ασφάλεια σε πραγματικό χρόνο και να αναπτύσσουν κοινή επιχειρησιακή εικόνα των εγκληματικών δικτύων που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο. Με την υποστήριξη των αναλυτικών εργαλείων, της εμπειρογνωσίας και των επιχειρησιακών ικανοτήτων τηςΕυρωπόλ,ο κοινός χώρος δεδομένων της αστυνομίας θα διευκολύνει τον εντοπισμό συνδέσμων μεταξύ ερευνών, την αποκάλυψη εγκληματικών δικτύων και τον συντονισμό της δράσης σε όλες τις δικαιοδοσίες.
Το σύστημα θα λειτουργεί σε πλήρη συμμόρφωση με το πλαίσιο κυριαρχίας της ΕΕ στο υπολογιστικό νέφος και τους κανόνες της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων, την κυβερνοασφάλεια και την ασφάλεια των δεδομένων. Με την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας και την παράλληλη στήριξη της ψηφιακής κυριαρχίας της ΕΕ, ο κοινός χώρος δεδομένων της αστυνομίας αποτελεί σημαντικό βήμα προς μια πιο συνδεδεμένη, ασφαλή και ανθεκτική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Πώς ενισχύετε τη συνεργασία της Ευρωπόλ με διεθνείς εταίρους;
Η στενή συνεργασία με τους διεθνείς εταίρους είναι καίριας σημασίας για την εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων και την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας.Η Ευρωπόλείναι αξιόπιστος εταίρος στη διεθνή σκηνή και συνεργάζεται επί του παρόντος με περισσότερες από 40 χώρες.
Η πρόταση ενισχύει το πλαίσιο που διέπει την εξωτερική δέσμευση της Ευρωπόλ, διασφαλίζοντας ότι η συνεργασίατης Ευρωπόλμε τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς παραμένει ευθυγραμμισμένη με τις αξίες, τις εξωτερικές πολιτικές και τις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ. Ταυτόχρονα, θεσπίζει ειδικό πλαίσιο συνεργασίας με τις συνδεδεμένες χώρες Σένγκεν, το οποίο αντικατοπτρίζει τη στενή τους ολοκλήρωση και τον καίριο ρόλο τους στη διασφάλιση της λειτουργίας και της ασφάλειας του χώρου Σένγκεν.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η πρόταση προβλέπει αυξημένη συνεργασία με τρίτες χώρες, επιτρέπονταςστην Ευρωπόλνα διενεργεί από κοινού επεξεργασία εγκληματολογικών πληροφοριών με τρίτες χώρες εταίρους, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών μέσω διαύλων όπως η Ιντερπόλ. Η πρόταση επιτρέπει επίσηςστην Ευρωπόλνα αποστέλλει εμπειρογνώμονες σε τρίτες χώρες για τον συντονισμό των επιχειρησιακών μέτρων. Εστιάζοντας τις εξωτερικές δραστηριότητεςτης Ευρωπόλσε επιχειρησιακούς στόχους, η πρόταση μεγιστοποιεί την προστιθέμενη αξία τους για τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, παραμένοντας παράλληλα συμπληρωματική προς τον ρόλο του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κατάρτιση στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (CEPOL) στην ανάπτυξη ικανοτήτων σε τρίτες χώρες.
Πώς ενισχύετε τη συνεργασία της Eurojust με διεθνείς εταίρους;
Σύμφωνα με τη συνολική στρατηγική της ΕΕ και το σχέδιο δράσης κατά της διακίνησης ναρκωτικών, η πρόταση θα ενισχύσει την ικανότητα τηςEurojustνα συνεργάζεται με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. Η συνεργασία αυτή θα καταστεί πιο ευέλικτη:Η Eurojustθα είναι σε θέση να αρχίσει την προετοιμασία της συνεργασίας με τρίτες χώρες, ακόμη και όταν οι επίσημες συμφωνίες βρίσκονται ακόμη υπό διαπραγμάτευση. Ο Οργανισμός θα είναι επίσης σε θέση να συμμετέχει νωρίτερα σε επιχειρησιακό επίπεδο όταν πληρούνται οι διασφαλίσεις και να αξιοποιεί περισσότερο τους δικαστικούς συνδέσμους, τους εισαγγελείς και τα σημεία επαφής σε τρίτες χώρες.
Επί του παρόντος,η Eurojustέχει συνάψει συμφωνίες με 16 χώρες: Αρμενία, Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Γεωργία, Ισλανδία, Λίβανος, Λιχτενστάιν, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Νορβηγία, Σερβία, Ελβετία, Ουκρανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες. Επί του παρόντος, η Επιτροπή έχει εντολή από το Συμβούλιο να διαπραγματευθεί συμφωνίες συνεργασίας με 10 άλλες τρίτες χώρες.
Η αναθεώρηση τηςEurojustθα αποσαφηνίσει επίσης το νομικό πλαίσιο για επιχειρησιακές ανταλλαγές με εκπροσώπους τρίτων χωρών, προκειμένου να δημιουργηθούν σταθερότεροι δίαυλοι διεθνούς δικαστικής συνεργασίας.
Οι ευρωπαίοι καταναλωτές, προμηθευτές και έμποροι λιανικής πώλησης οικιακών συσκευών, ηλεκτρονικών συσκευών και ελαστικών θα επωφεληθούν από τους απλουστευμένους κανόνες για τη σήμανση που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι απλουστευμένοι κανόνεςγια τηνενέργειακαι τη σήμανση των ελαστικών θα διευκολύνουν τις απαιτήσεις για τους προμηθευτές και τους εμπόρους λιανικής πώλησης,διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι καταναλωτές λαμβάνουν τις πληροφορίες που χρειάζονται κατά την αγορά ενός προϊόντος. Αυτό θα ενθαρρύνει τους κατασκευαστές και τους προμηθευτές να αναπτύξουν και να διαθέσουν στην αγορά καλύτερες και αποδοτικότερες συσκευές και ελαστικά, βοηθώντας τους καταναλωτές —τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά— να αγοράσουν ενεργειακά αποδοτικότερα προϊόντα και, τελικά,να μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας και το κόστος λειτουργίας τους.Ορισμένες νεότερες ετικέτες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για smartphones, θα παρέχουν επίσης πληροφορίες σχετικά με την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επισκευής, βοηθώντας τους ανθρώπους να επιλέγουν προϊόντα που διαρκούν περισσότερο.
Ο ενεργειακός τομέας βρίσκεται σε κομβική στιγμή: μετάβαση από μια ενεργειακή κρίση ορυκτών καυσίμων σε μια νέα εποχή εξηλεκτρισμού. Η αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης απαιτεί σημαντική επέκταση της παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας - αλλά και τη συνετή χρήση αυτής της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ενεργειακή απόδοση παραμένει απαραίτητη. Το ενεργειακό σήμα της ΕΕ έχει ήδη αποδείξει την αξία του, βοηθώντας τους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το πλαίσιο ενεργειακής επισήμανσης έχει ήδη αποδειχθεί αποτελεσματικό όσον αφορά τη μείωση της χρήσης ενέργειας και την υποστήριξη τεκμηριωμένων επιλογών των καταναλωτών. Ως εκ τούτου,θα πρέπει να διατηρηθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω, πράγμα που αποτελεί τον στόχο της πρότασης.Η ΕΕ εξορθολογίζει τους κανόνες ώστε να καταστεί ευκολότερη η εφαρμογή τους, να μειωθεί το κόστος και να διευκολυνθεί η επιβολή τους, μειώνοντας έτσι τον διοικητικό φόρτο. Η νομοθεσία για τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα μπορεί να συμβάλει σημαντικά σε ένα ασφαλές, ενεργειακά αποδοτικό, εξηλεκτρισμένο και εγχώριο ενεργειακό σύστημα.
Τα προτεινόμενα μέτρα
Η πρόταση δεν μεταβάλλει τον κύριο σκοπό του πλαισίου, δηλαδή την παροχή σαφών και συγκρίσιμων πληροφοριών στους καταναλωτές, ώστε να μπορούν να κάνουν συνειδητές επιλογές. Οι προτεινόμενες αλλαγές θα επιτρέψουνμεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο εμφάνισης των ετικετών,ανάλογα με το προϊόν, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι καταναλωτές εξακολουθούν να βλέπουν τις πληροφορίες κατά την αγορά. Για παράδειγμα, οι ηλεκτρονικές διατάξεις απεικόνισης ραφιών μπορεί να αποτελούν αποδεκτή εναλλακτική λύση αντί του χαρτιού για τύπους προϊόντων που πωλούνται σε φυσικά καταστήματα, αλλά αυτό δεν επιτρέπεται βάσει του ισχύοντος πλαισίου. Για τα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών μόνο μεταξύ επιχειρήσεων και δεν πωλούνται σε φυσικά καταστήματα, όπως τα ψυγεία υπεραγορών ή τα μηχανήματα αυτόματης πώλησης, δεν θα εμφανίζεται τυπωμένη ετικέτα πριν από την αγορά και ένας κωδικός QR στη σχετική τεκμηρίωση ή στο προϊόν μπορεί να είναι πιο σχετικός. Ομοίως, οι συσκευές θέρμανσης, ψύξης ή κουζίνας πωλούνται συχνά από εγκαταστάτη ή εγκαταστάτη κουζίνας χωρίς ο καταναλωτής να βλέπει πραγματικά τη συσκευή να εκτίθεται σε φυσικό κατάστημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πιο σημαντική στιγμή είναι όταν ο πελάτης λαμβάνει την προσφορά από τον εγκαταστάτη. Ως εκ τούτου, το σήμα θα πρέπει να εμφανίζεται σε αυτό το στάδιο, ως μέρος της συμβατικής προσφοράς. Άλλες λύσεις θα μπορούσαν και πάλι να αφορούν προϊόντα που πωλούνται σε μεγάλες ποσότητες, τα οποία ενδέχεται να μην εμφανίζονται μεμονωμένα στα ράφια των καταστημάτων, αλλά να φυλάσσονται στα κιβώτια τους σε παλέτες.
Άλλα προτεινόμενα μέτρα για την ενεργειακή επισήμανση περιλαμβάνουν τη διευκόλυνση των προμηθευτών και των καταστηματαρχών να επικαιροποιούν τις ετικέτες όταν αναπροσαρμόζονται οι ενεργειακές αξιολογήσεις. Τόσο για την ενεργειακή σήμανση όσο και για τα ελαστικά, τα μέτρα περιλαμβάνουν τηναποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των εκπροσώπων κατασκευαστών εκτός ΕΕ.Όσον αφορά μόνο τα ελαστικά, τα μέτρα πρότειναν την κατάργηση της απαίτησης για τους εμπόρους οχημάτων να εμφανίζουν τις ετικέτες των ελαστικών κατά την πώληση ενός νέου αυτοκινήτου, όπου σπάνια προσφέρεται στους πελάτες η δυνατότητα επιλογής. Τέλος, οι αλλαγές θα συμβάλουν στηναπλούστευση της νομικής διαδικασίας για την επικαιροποίηση των σημάτων ελαστικών επισώτρων,στην καλύτερη στήριξη των δημόσιων συμβάσεων και στη διευκόλυνση της εποπτείας της αγοράς με τη χρήση του Ευρωπαϊκού Μητρώου Προϊόντων για την Ενεργειακή Σήμανση (EPREL),για παράδειγμα διασφαλίζοντας ότι ορισμένα στοιχεία του προϊόντος που λείπουν τώρα —αλλά για τα οποία η πείρα έχει δείξει ότι είναι απαραίτητα για τους αγοραστές, τους πελάτες ή τις αρχές εποπτείας της αγοράς— θα είναι διαθέσιμα ψηφιακά.
Τα μέτρα αυτά αναμένεται να εξοικονομήσουν έως και 125 εκατ. ευρώ ετησίως για τις επιχειρήσεις και τις αρχές εποπτείας της αγοράς κατά την επόμενη δεκαετία.Θα συμβάλουν στην εξοικονόμηση διοικητικών δαπανών ύψους 18,4 δισ. ευρώ, φέρνοντάς μας πιο κοντά στον ευρύτερο στόχο της ΕΕ για μείωση των ετήσιων διοικητικών δαπανών κατά 37,5 δισ. ευρώ έως το 2029. Στην ειδική περίπτωση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης ελαστικών επισώτρων, αυτό θα περιλαμβάνει εξοικονόμηση κόστους για τις αρχές εποπτείας της αγοράς.
Ιστορικό
Η πρωτοβουλία για την απλούστευση των ενεργειακών προϊόντων είναι η 12η μιας σειράς πρωτοβουλιών της ΕΕ για τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Η Επιτροπή έχει καθορίσει μια πορεία για τηναπλούστευση των κανόνων της ΕΕώστε να καταστεί η οικονομία της ΕΕ πιο ανταγωνιστική και πιο ευημερούσα, με σαφή στόχο την επίτευξη μιας άνευ προηγουμένου προσπάθειας απλούστευσης με την επίτευξη μείωσης του διοικητικού φόρτου κατά τουλάχιστον 25 % και τουλάχιστον 35 % για τις ΜΜΕ έως το 2030. Στην ειδική περίπτωση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης ελαστικών επισώτρων, οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα απολαμβάνουν εξοικονόμηση κόστους.
Η πρόταση βασίζεται σε εκτενείς διαβουλεύσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός διαλόγου για την εφαρμογή, μιας πρόσκλησης υποβολής στοιχείων και μιας έκθεσης ελέγχου της πραγματικότητας. Υποστηρίζεται επίσης από δύο εκθέσεις εφαρμογής που εξετάζουν προσεκτικά τηνκατανόηση της ενεργειακής σήμανσης και τηςσήμανσης των ελαστικών από τους καταναλωτές από το 2021. Οι εκθέσεις αυτές βασίστηκαν σε πρόσφατες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του 2025 σχετικά με τη χρήση των σημάτων ελαστικών επισώτρων, τις επικαιροποιημένες ενεργειακές ετικέτες και τη βάση δεδομένων προϊόντων EPREL. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τα οφέλη των πολιτικών οικολογικού σχεδιασμού και επισήμανσης για τους καταναλωτές, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία. Ταυτόχρονα, τόνισαν τα συνεχιζόμενα προβλήματα μη συμμόρφωσης και ανεπαρκούς εποπτείας της αγοράς, ιδίως στις διαδικτυακές πωλήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα χορηγήσει 5,8 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία των δύο πρώτων περιφερειακών κόμβων καλωδίων, στη Βαλτική Θάλασσα και στη Μεσόγειο Θάλασσα. Προκηρύσσει επίσης σήμερα πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους 40 εκατ. ευρώ για την αύξηση της ευρωπαϊκής ικανότητας επισκευής υποβρύχιων καλωδίων επικοινωνίας. Οι δύο αυτές δράσεις συμβάλλουν στην υλοποίηση τουσχεδίου δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων,στηρίζοντας την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποβρύχιων δεδομένων και των ενεργειακών καλωδίων της Ευρώπης και ενισχύοντας τη συλλογική μας ικανότητα παρακολούθησης, εντοπισμού και αντιμετώπισης απειλών που στοχεύουν κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές.
Πρώτοι περιφερειακοί κόμβοι καλωδίων
Με τη λήψη 2,5 εκατ. ευρώ, ο περιφερειακός κόμβος της Βαλτικής Θάλασσας θα ενισχύσει τους περιφερειακούς μηχανισμούς επιτήρησης και αντίδρασης. Το έργο θα ενισχύσει τα εθνικά και διασυνοριακά κέντρα επιχειρήσεων ασφάλειας, θα ενισχύσει τις πλατφόρμες ανταλλαγής πληροφοριών και θα βελτιώσει την ικανότητα εντοπισμού και πρόληψης απειλών για θαλάσσιες υποδομές ζωτικής σημασίας σε αυτόν τον ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα. Η Φινλανδία θα συντονίσει τον κόμβο μαζί με τη Δανία, τη Γερμανία, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Σουηδία.
Στην περιοχή της Μεσογείου, ένας κόμβος με χρηματοδότηση ύψους 3,3 εκατ. ευρώ θα συνδυάζει κοινές διαδικασίες και δομές λήψης αποφάσεων με μια ομοσπονδιακή τεχνολογική πλατφόρμα, επιτρέποντας την ανταλλαγή πληροφοριών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, τον εντοπισμό ανωμαλιών και τη συντονισμένη αντιμετώπιση περιστατικών σε διασυνοριακό επίπεδο. Η Ιταλία θα συντονίσει τον κόμβο παράλληλα με την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα.
ΤοΕυρωπαϊκό Κέντρο Ικανοτήτων Κυβερνοασφάλειας (ECCC)διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη δημιουργία αυτών των κόμβων σε ολόκληρη την ΕΕ μέσω της διαχείρισης της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων και της χορήγησης των επιχορηγήσεων.
40 εκατ. ευρώ για την επισκευή καλωδίων στη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό
Με τη χρηματοδότηση τουμηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» — ΜΣΕ — Ψηφιακός τομέας,στόχος της νέας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων ύψους 40 εκατ. ευρώ που δρομολογήθηκε σήμερα είναι να διασφαλιστεί η ταχεία και αποτελεσματική αντιμετώπιση σημαντικών διαταραχών των υποβρύχιων καλωδίων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Εστιάζοντας στη Μεσόγειο, τον Ατλαντικό και άλλες θαλάσσιες λεκάνες, χρηματοδοτεί προσαρμόσιμες ενότητες, οι οποίες θα είναι στρατηγικά τοποθετημένες για την εξυπηρέτηση αυτών των θαλάσσιων λεκανών. Οι μονάδες μπορούν να εγκατασταθούν και να αναπτυχθούν ταχέως από υφιστάμενα επισκευαστικά σκάφη, κατόπιν αιτήματος των νέων περιφερειακών κόμβων επιτήρησης ή άλλων αρμόδιων αρχών.
Αυτό έπεται μιαςπρώτης πιλοτικής πρόσκλησηςύψους 20 εκατ. ευρώ, η οποία δρομολογήθηκε την άνοιξη του 2026 για τη χρηματοδότηση δομοστοιχείων επισκευής στη Βαλτική Θάλασσα.
Επόμενα βήματα
Το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους θα δρομολογηθεί νέα πρόσκληση υποβολής προτάσεων για τη δημιουργία περιφερειακών κόμβων καλωδίων σε θαλάσσιες λεκάνες που δεν έχουν ακόμη καλυφθεί ή για τη συμμετοχή άλλων κρατών μελών στους δύο νεοσυσταθέντες περιφερειακούς κόμβους καλωδίων. Η επιχορήγηση χορηγείται στο πλαίσιοπρόσκλησης υποβολής προτάσεωνπου διαχειρίζεται το ECCC, με κονδύλια στο πλαίσιο τουπρογράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη».
Οι αιτούντες στην ψηφιακή πρόσκληση του ΜΣΕ μπορούν να υποβάλουν προτάσεις έως τις8 Οκτωβρίου 2026 (17:00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης).
Ιστορικό
Μετά από περιστατικά που αφορούσαν υποθαλάσσια καλώδια στην περιοχή της Βαλτικής, η Επιτροπή εξέδωσεσχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίωντον Φεβρουάριο του 2025. Με αυτούς τους πρώτους περιφερειακούς κόμβους καλωδίων, η Ευρώπη ενισχύει την ικανότητά της να διαμορφώνει μια εικόνα της κατάστασης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο σε μια θαλάσσια λεκάνη.
Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς προγράμματος εργασίας του ΜΣΕ για τον ψηφιακό τομέα (2024-2027), διατίθενται συνολικά 533 εκατ. ευρώ σε έργα υποβρύχιων καλωδίων, ενώ έχουν ήδη χορηγηθεί 186 εκατ. ευρώ σε 25 έργα. Από το 2021 έως το 2024, ο ΜΣΕ-Ψηφιακός τομέας παρείχε 420 εκατ. ευρώ σε 51 έργα καλωδιακής συνδεσιμότητας κορμού.
Μόλις εγκριθεί επίσημα, η ενισχυμένη οδηγία μπορεί νααποτρέψει περίπου 1.700 περιπτώσεις καρκίνου του πνεύμονακαι19.000 ασθένειες που σχετίζονται μετην εργασία κατάτα επόμενα 40 έτη,δημιουργώντας παράλληλαεξοικονόμηση υγειονομικής περίθαλψης ύψους έως και 1,16 δισ. ευρώσε ολόκληρη την ΕΕ.
Δράση υποστηριζόμενη από την επιστήμη για υγιέστερους χώρους εργασίας
Η έκτη αναθεώρηση της οδηγίας CMRD καθορίζεισαφέστερους κανόνες και προστατευτικά όρια έκθεσηςγια ουσίες υψηλού κινδύνου,όπως το κοβάλτιο και οι ανόργανες ενώσεις κοβαλτίου, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ), το 1,4-διοξάνιο και το ισοπρένιο.
Το κοβάλτιο και οι ανόργανες ενώσεις κοβαλτίουχρησιμοποιούνται στην παραγωγή συσσωρευτών (π.χ. για ηλεκτρικά οχήματα), καθώς και στην κατασκευή μαγνητών και σκληρών μετάλλων. Οι νέοι κανόνες θεσπίζουν όρια επαγγελματικής έκθεσης τόσο για τα εισπνεύσιμα όσο και για τα εισπνεύσιμα κλάσματα των εν λόγω ουσιών. Εισάγουν εξαετή μεταβατική περίοδο με υψηλότερα όρια, ώστε να δοθεί χρόνος στις βιομηχανίες να προσαρμόσουν τις διαδικασίες και τις τεχνολογίες τους, μειώνοντας τις οικονομικές διαταραχές και βελτιώνοντας παράλληλα τα πρότυπα ασφάλειας και την προστασία των εργαζομένων.
Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ)βρίσκονται στην παραγωγή χάλυβα, σιδήρου και αλουμινίου, καθώς και στις αναθυμιάσεις συγκόλλησης. Είναι ουσιαστικής σημασίας για την παραγωγή συσσωρευτών που αποθηκεύουν ενέργεια η οποία παράγεται από ανεμογεννήτριες, ημιαγωγούς και ηλεκτρικά οχήματα. Η τελευταία αναθεώρηση των κανόνων θεσπίζει νέο όριο έκθεσης, ενώ ένα προσωρινό όριο διπλάσιο θα εφαρμοστεί για 7 έτη μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας, ώστε να βοηθηθούν οι τομείς που πλήττονται περισσότερο να προσαρμοστούν.
Το 1,4-διοξάνιοχρησιμοποιείται στην παραγωγή χημικών και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και υπάρχει σε ορισμένα οικιακά απορρυπαντικά. Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν ένα γενικό όριο επαγγελματικής έκθεσης, ένα όριο βραχυπρόθεσμης έκθεσης και μια βιολογική οριακή τιμή για την ουσία αυτή.
Το ισοπρένιοχρησιμοποιείται στις χημικές και λαστιχένιες βιομηχανίες. Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν ένα γενικό όριο επαγγελματικής έκθεσης στην ουσία αυτή.
Επιπλέον,οι αναθεωρημένοι κανόνεςπροσθέτουν αναθυμιάσεις συγκόλλησης στοπεδίο εφαρμογής της οδηγίας,τονίζοντας τον πιθανό κίνδυνο για τους εργαζομένους και αποσαφηνίζοντας τις υποχρεώσεις των εργοδοτών όσον αφορά τα αναγκαία μέτρα προστασίας και πρόληψης. Περιλαμβάνουν επίσηςειδικές ενδείξειςπου υπογραμμίζουν την πιθανή έκθεση σε αυτές τις ουσίες μέσω του δέρματος ή άλλων οδών.
Ιστορικό
Η οδηγία 2004/37/ΕΚτης ΕΕ καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την εργασία. ΤονΙούλιο του 2025 ηΕπιτροπή πρότεινεαυτή την έκτη αναθεώρηση για την ενίσχυση της προστασίας από το κοβάλτιο και τις ανόργανες ενώσεις του κοβαλτίου, τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (PAH), το 1,4-διοξάνιο και τους καπνούς συγκόλλησης. Η πρόταση ακολούθησε εκτενείς διαβουλεύσεις με κοινωνικούς εταίρους και επιστημονικούς εμπειρογνώμονες.
Η έκτη αναθεώρηση βασίζεται σε πέντε προηγούμενες αναθεωρήσεις της CMRD, οι οποίες από κοινού εξέτασαν περισσότερες από 40 βασικές επικίνδυνες χημικές ουσίες και αναμένεται να συμβάλουν στη διάσωση της ζωής περισσότερων από 100.000 εργαζομένων κατά τα επόμενα 50 χρόνια.
Το συμφωνηθέν κείμενο θα πρέπει τώρα να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ. Μόλις τεθεί σε ισχύ η οδηγία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να την ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο εντός της συμφωνηθείσας προθεσμίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέα μέτρα για την ενίσχυση της αντίδρασης της ΕΕ σε ένα εξελισσόμενο εγκληματικό τοπίο. Το έγκλημα γίνεται όλο και πιο περίπλοκο, διεθνές και ψηφιακό. Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του σοβαρού εγκλήματος, η αστυνομία, τα τελωνεία, οι εισαγγελείς και τα δικαστήρια πρέπει να συνεργάζονται στενά από την έναρξη της έρευνας έως την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.
Οι προτάσεις καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα στήριξης της ΕΕ προς τα κράτη μέλη, από την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση έως τη δικαστική συνεργασία και την αποτελεσματική δίωξη. Η δέσμη περιλαμβάνει δύο κανονισμούς για την ενίσχυση των εντολών της Ευρωπόλ και της Eurojust, αναθεώρηση της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας και τροποποιήσεις του κανονισμού για την προστασία των δεδομένων για τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης.
Τα μέτρα αυτά θα βελτιώσουν τη συνεργασία και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των οργανισμών της ΕΕ και των εθνικών αρχών, συμπεριλαμβανομένων της αστυνομίας, των τελωνείων και των δικαστηρίων. Θα στηρίξουν περισσότερες κοινές έρευνες, θα επιταχύνουν τις διώξεις και θα διευκολύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω σαφέστερου νομικού πλαισίου και λιγότερου διοικητικού φόρτου.
Η Ευρωπόλκαιη Eurojustβρίσκονται στο επίκεντρο της αντίδρασης της ΕΕ σε οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, τρομοκράτες και εχθρικούς παράγοντες που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά, σε παγκόσμιο και διαδικτυακό επίπεδο, και καταχρώνται όλο και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη. Με τις προτάσεις αυτές, η Επιτροπή υλοποιεί τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της προέδρου φον ντερ Λάιενκαι τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ, ProtectEU.
Ευρωπόλ: Καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος
Ως το κέντρο της ΕΕ για τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου, η Ευρωπόλ βοηθά τα κράτη μέλη να συνδέουν πληροφορίες, εμπειρογνωσία και έρευνες — αυτό είναι καίριας σημασίας για τη διερεύνηση διασυνοριακών υποθέσεων, καθώς καμία εθνική αρχή δεν έχει πλήρη εικόνα των σημερινών εγκληματικών απειλών.
Με τους νέους κανόνες, η Ευρωπόλ θα στηρίξει καλύτερα τα κράτη μέλη με:
Αποτελεσματικότερη και ασφαλέστερη ανταλλαγή πληροφοριών:Η αυτοματοποιημένη και ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών θα επιτρέψει τησυνεργασία σε πραγματικό χρόνοστις έρευνες. Η Ευρωπόλ θα δημιουργήσει μια ασφαλή, κλιμακούμενη και κυρίαρχηυποδομή υπολογιστικού νέφους καιένανκοινό χώρο δεδομένων της αστυνομίας,ώστε οι ερευνητές να μπορούν να εργάζονται από κοινού — εικονικά — σε κοινές υποθέσεις.
Ισχυρότερη επιχειρησιακή στήριξη για τα κράτη μέλη:Οι υπηρεσίες υποστήριξης της Ευρωπόλθα συσταθούν στα κράτη μέλη και θα στελεχώνονται από αστυνομικούς που έχουν εργαστεί προηγουμένως στην Ευρωπόλ. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί η καλύτερη χρήση της υποστήριξης και των εργαλείων της Ευρωπόλ (π.χ. στην εγκληματολογική έρευνα και την ανάλυση δεδομένων και με τη διευκόλυνση της πρόσβασης στα συστήματα της Ευρωπόλ).
Έναςκόμβοςτεχνολογίας καικαινοτομίας,ο οποίος παρέχει για πρώτη φορά μιαπανευρωπαϊκή εικόνατων αναγκών σε δυνατότητες για την επιβολή του νόμου. Θα στηρίξει επίσης τις επενδύσεις των κρατών μελών στηνκοινή έρευνα και ανάπτυξη.Αυτό θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να επενδύσουν από κοινού σε κρίσιμες τεχνολογίες και να διασφαλίσουν την πρόσβαση σε προηγμένες ικανότητες. Τα εργαλεία που θα αναπτυχθούν θα διατεθούν μέσω τουκοινού χώρου δεδομένων της ευρωπαϊκής αστυνομίαςαπευθείας στις αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών.
Ενίσχυση της συνεργασίαςμε τους οργανισμούς και τα όργανα της ΕΕ (ιδίως με τηνEurojustκαι τηνΕυρωπαϊκή Εισαγγελία).
Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίαςμε τις χώρες εταίρους για την από κοινού αντιμετώπιση του παγκόσμιου διασυνοριακού εγκλήματος.
Με την αυτοματοποίηση των διαδικασιών και τη συγκέντρωση κοινών πόρων, τα εν λόγω προτεινόμενα μέτρα θα απλουστεύσουν τις ροές εργασίας, θα μειώσουν τον διοικητικό φόρτο για τα κράτη μέλη και θα οδηγήσουν σε εξοικονόμηση διοικητικών πόρων και βελτίωση της αποδοτικότητας για τον Οργανισμό και τα κράτη μέλη.
Eurojust: Μεγαλύτερη στήριξη των εισαγγελέων και των δικαστικών αρχών
Η νέα εντολή θα ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα της Eurojust να στηρίζει τις εθνικές αρχές. Ενισχύει την Eurojust στους ακόλουθους βασικούς τομείς:
Ισχυρότερες ικανότητες και επιχειρησιακή υποστήριξη:Η Eurojust θα είναι σε θέση να ενεργεί με δική της πρωτοβουλία για τον εντοπισμό δεσμών μεταξύ υποθέσεων, την πρόβλεψη και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ανάγκη συντονισμού, τη συμβολή στην επίλυση ζητημάτων δικαιοδοσίας και τη στήριξη των εθνικών αρχών σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας.
Περαιτέρω στήριξη σε αναδυόμενους τομείς εγκληματικότητας:Η εντολή της Eurojust θα επεκταθεί επίσης ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή της σε αναδυόμενους τομείς εγκληματικότητας, όπως το έγκλημα στον κυβερνοχώρο, οι παραβιάσεις των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ ή η έμφυλη βία.
Ισχυρότερη διακυβέρνηση και λήψη αποφάσεων:εξορθολογισμός της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, με πιο ευέλικτες διαδικασίες, βελτίωση της διοικητικής αποτελεσματικότητας και ταχύτερη δράση σε επείγουσες και πολύπλοκες υποθέσεις.
Ολοκληρωμένο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης της ΕΕ:Η Eurojust θα βελτιώσει και θα ενισχύσει τη συνεργασία της με την Ευρωπόλ και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Ένα νέο σύστημα πληροφοριών θαεπιτρέπειτον εύκολο εντοπισμό πληροφοριών και υποθέσεων που αφορούν τόσο τηνEurojust όσο και την Ευρωπόλ.
Ισχυρότερη διεθνής δέσμευση,επιτρέποντας τησυνεργασίαμε τρίτες χώρες νωρίτερα, καθιστώντας τη συνεργασία με τρίτες χώρες πιο ευέλικτη. Η στενότερη συνεργασία θα είναι επίσης δυνατή όταν απαιτούνται οικονομικές δεσμεύσεις ή όταν αποσπώνται εισαγγελείς-σύνδεσμοι στην Eurojust.
Ενίσχυση της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας και του κανονισμού για την προστασία των δεδομένων για τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης
Η Επιτροπή προτείνει επίσης την επικαιροποίηση τηςευρωπαϊκής εντολής έρευνας,μιας ταχείας και τυποποιημένης διαδικασίας για τη διασυνοριακή συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων από άλλα κράτη μέλη σε ποινικές υποθέσεις. Οι νέοι κανόνες θα διευκολύνουν την εφαρμογή της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας, αποσαφηνίζοντας τις διαδικασίες και εξαλείφοντας τις επιχειρησιακές προκλήσεις.
Θεσπίζει επίσης μια νέαευρωπαϊκή εντολή εξ αποστάσεως συμμετοχής,η οποία επιτρέπει στους υπόπτους, τους κατηγορουμένους και τα θύματα να συμμετέχουν εξ αποστάσεως σε ακροαματικές διαδικασίες ποινικών δικαστηρίων από διαφορετικό κράτος μέλος.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης την επικαιροποίηση τουκανονισμούγια την προστασία των δεδομένωνγια τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης(EUDPR). Ο αναθεωρημένος κανονισμός θα επιτρέψει την αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων και οργανισμών ποινικής δικαιοσύνης της ΕΕ, μεταξύ άλλων με την επέκτασή του στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εκδώσει ομόλογα της ΕΕ ύψους έως 80 δισ. ευρώ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Με τον τρόπο αυτό, η συνολική προγραμματισμένη έκδοση ομολόγων της ΕΕ για το 2026 θα ανέλθει σε 180 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την προηγούμενη ένδειξη της Επιτροπής για το έτος.
Τα έσοδα θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων πολιτικής της ΕΕ που χρηματοδοτούνται μέσω δανεισμού από τις κεφαλαιαγορές. Σε αυτές περιλαμβάνονται εκταμιεύσεις προς τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματοςNextGenerationEU,στήριξη προς την Ουκρανία (συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών στο πλαίσιο του νέουδανείου στήριξης της Ουκρανίας),εκταμιεύσεις στο πλαίσιο τουμέσου «Δράση για την ασφάλεια της Ευρώπης» (SAFE)και συνεισφορές σε άλλα προγράμματα της ΕΕ.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να διενεργεί όλες τις εκδόσεις στο πλαίσιο τηςενοποιημένης προσέγγισης χρηματοδότησης,χρησιμοποιώντας ένα μείγμα μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων μέσων. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στην Επιτροπή να καλύψει τις ανάγκες εκταμίευσης σε όλο το αυξανόμενο φάσμα προγραμμάτων πολιτικής που χρηματοδοτούνται από πράξεις κεφαλαιαγοράς, στηρίζοντας ένα σταθερό πρότυπο εκδόσεων ομολόγων της ΕΕ.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να εκδίδει πράσινα ομόλογα NextGenerationEU με βάση τις δηλωθείσες πράσινες δαπάνες από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Μέχρι σήμερα, έχουν συγκεντρωθεί 84,3 δισ. ευρώ μέσω της έκδοσης πράσινων ομολόγων NextGenerationEU. Οι εν λόγω εκδόσεις μπορούν να συνεχίσουν να πραγματοποιούνται μετά το 2026, στο πλαίσιο των πράξεων ανανέωσης υπό τη διαχείριση του δανεισμού που σχετίζεται με το NextGenerationEU.
Ιστορικό
Η Επιτροπή δανείζεται από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές για λογαριασμό της ΕΕ και εκταμιεύει κεφάλαια σε κράτη μέλη και τρίτες χώρες στο πλαίσιο διαφόρων προγραμμάτων δανεισμού. Ο δανεισμός της ΕΕ είναι εγγυημένος από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, με τις συνεισφορές στον προϋπολογισμό να αποτελούν άνευ όρων νομική υποχρέωση όλων των κρατών μελών βάσει των Συνθηκών της ΕΕ.
Χρησιμοποιώντας τα έσοδα που συγκεντρώνονται από τα ομόλογα της ΕΕ και τα πράσινα ομόλογα NextGenerationEU που έχουν εκδοθεί από τα μέσα του 2021, η Επιτροπή έχει μέχρι στιγμής εκταμιεύσει πάνω από 241,8 δισ. EUR σε επιχορηγήσεις και 166 δισ. EUR σε δάνεια προς τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Έως 78,4 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί σε άλλα προγράμματα της ΕΕ που επωφελούνται από τη χρηματοδότηση του NextGenerationEU.
*: Εκταμιεύσεις που χρηματοδοτούνται με δανεισμό, εξαιρουμένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ΣΕΔΕ) και το αποθεματικό προσαρμογής στο Brexit (BAR)
Ο δανεισμός της ΕΕ θα συνεχίσει επίσης να χρηματοδοτεί εκταμιεύσεις προς την Ουκρανία στο πλαίσιο της εν εξελίξει διευκόλυνσης για την Ουκρανία (όπου έχουν ήδη εκταμιευθεί 25,6 δισ. ευρώ από το συνολικό κονδύλιο των 33 δισ. ευρώ), καθώς και να παρέχει νέα στήριξη στο πλαίσιοτου δανείου στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ.
Ο δανεισμός της ΕΕ χρηματοδοτεί επίσης το μέσο «Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE), το οποίο στηρίζει την προμήθεια ικανοτήτων που σχετίζονται με την άμυνα μέσω δανείων προς τα κράτη μέλη, και όπου οι εκταμιεύσεις προχρηματοδότησης ξεκίνησαν τον Μάιο του 2026.
Για τη στήριξη των χρηματοδοτικών αναγκών και τη διασφάλιση της συνεχούς πρόσβασης στις κεφαλαιαγορές με ευνοϊκούς όρους, η Επιτροπή ενισχύει συνεχώς τη δομή και την υλοποίηση των δανειοληπτικών της πράξεων.
Από τον Ιανουάριο του 2023, η Επιτροπή εκδίδει ομόλογα της ΕΕ με ένα εμπορικό σήμα και όχι ομόλογα με χωριστή επισήμανση για μεμονωμένα προγράμματα με συναλλαγές που βασίζονται σε δομημένα εξαμηνιαία σχέδια χρηματοδότησης και προαναγγελθέντα χρονικά διαστήματα έκδοσης.
Οι πρωτογενείς εκδόσεις υποστηρίζονται από τη ρευστότητα της δευτερογενούς αγοράς ομολόγων της ΕΕ. Η ύπαρξη πλαισίου που παρέχει κίνητρα στους κύριους διαπραγματευτές της ΕΕ να παρέχουν ζεύγη εντολών για τίτλους της ΕΕ σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες, καθώς και η διαθεσιμότητα μηχανισμού επαναγοράς, ενισχύουν τη λειτουργία του οικοσυστήματος των ομολόγων της ΕΕ.
Το αυξανόμενο βάθος και η ρευστότητα της καμπύλης ομολόγων της ΕΕ αντικατοπτρίζονται επίσης στην εκτέλεση κοινοπρακτικών συναλλαγών. Το 2026, διάφορες εκδόσεις τιμολογήθηκαν με αναφορά σε σημεία της καμπύλης της ίδιας της ΕΕ. Η χρήση της καμπύλης ομολόγων της ΕΕ ως τιμής αναφοράς στηρίζει την αποτελεσματική διαμόρφωση των τιμών και παρέχει εμπιστοσύνη στους επενδυτές σε ασταθείς αγορές.
Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, η Επιτροπή σχεδιάζει να εκτελέσει την έκδοση ομολόγων της ΕΕ μέσω τεσσάρων κοινοπρακτικών εκδόσεων και έξι δημοπρασιών ομολόγων της ΕΕ. Οι πλειστηριασμοί θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο πρόγραμμα, με δόσεις τριών σκελών και μη ανταγωνιστικές κατανομές μετά από κάθε δημοπρασία ομολόγων της ΕΕ που υποστηρίζουν την ευέλικτη και αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου χρηματοδότησης. Η βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων των γραμματίων της ΕΕ, θα συνεχίσει επίσης να συμπληρώνει τις εκδόσεις ομολόγων της ΕΕ της Επιτροπής, ενισχύοντας την ικανότητά της να διαχειρίζεται τις χρηματοδοτικές ανάγκες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τηνέκθεση σύγκλισης2026 στην οποία αξιολογείται η πρόοδος που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ όσον αφορά την υιοθέτηση του ευρώ.
Πάνω από 27 χρόνια μετά την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος, το ευρώ έχει γίνει ένα ισχυρό σύμβολο στον κόσμο της ταυτότητας της Ευρώπης. Είναι το νόμισμα 21 κρατών μελών και περισσότεροι από 350 εκατομμύρια άνθρωποι το χρησιμοποιούν καθημερινά, καθιστώντας το το δεύτερο πιο χρησιμοποιούμενο νόμισμα παγκοσμίως. Με την πάροδο των ετών, το ευρώ έχει αποφέρει απτά οφέλη στους πολίτες και τις επιχειρήσεις μέσω της ενίσχυσης τηςενιαίας αγοράς,της διευκόλυνσης του εμπορίου και των επενδύσεων και της προώθησης της σταθερότητας των τιμών. Ενίσχυσε επίσης την ανθεκτικότητα της ζώνης του ευρώ μέσω στενότερου οικονομικού συντονισμού και ισχυρότερων χρηματοοικονομικών διασφαλίσεων, παρέχοντας στέρεες βάσεις για την ανάπτυξη, την απασχόληση και την ευημερία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η ένταξη στη ζώνη του ευρώ διέπεται από ένα σύνολο διαφανών κανόνων και κριτηρίων, που διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση των χωρών που βρίσκονται σε πορεία ένταξης στο ευρώ και στηρίζουν την επιτυχή ένταξή τους στη ζώνη του ευρώ. Η έκθεση καλύπτει τα πέντε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ που έχουν δεσμευτεί νομικά να υιοθετήσουν το ευρώ: Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία και Σουηδία.
Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα κράτη μέλη που καλύπτονται από την έκθεση εμφανίζουν διάφορους βαθμούς ονομαστικής σύγκλισης:
Η Τσεχία και η Σουηδία πληρούν το κριτήριο της σταθερότητας των τιμών.
Η Τσεχία και η Σουηδία πληρούν το κριτήριο για τα δημόσια οικονομικά.
Η Τσεχία και η Σουηδία πληρούν το κριτήριο του μακροπρόθεσμου επιτοκίου.
Κανένα από τα πέντε κράτη μέλη δεν είναι μέλος του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ): απαιτείται τουλάχιστον διετής συμμετοχή στο μηχανισμό χωρίς σοβαρές εντάσεις πριν από την ένταξη στη ζώνη του ευρώ.
Ως εκ τούτου, κανένα από αυτά τα κράτη μέλη δεν πληροί επί του παρόντος όλα τα κριτήρια ένταξης στη ζώνη του ευρώ.
Η εθνική νομοθεσία στον νομισματικό τομέα δεν είναι πλήρως συμβατή με τους κανόνες τηςΟικονομικής και Νομισματικής Ένωσηςστα πέντε κράτη μέλη της ΕΕ εκτός της ζώνης του ευρώ που εξετάστηκαν.
Η Επιτροπή ανέλυσε επίσης πρόσθετους παράγοντες που αναφέρονται στη Συνθήκη και οι οποίοι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της διατηρησιμότητας της σύγκλισης. Από την ανάλυση αυτή προέκυψε ότι τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ είναι εν γένει επαρκώς ενοποιημένα από οικονομική και χρηματοπιστωτική άποψη στην ΕΕ. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές παρουσιάζουν μακροοικονομικές ευπάθειες και/ή αντιμετωπίζουν προκλήσεις που σχετίζονται με το επιχειρηματικό τους περιβάλλον και το θεσμικό τους πλαίσιο, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να υποστηριχθεί η βιωσιμότητα της διαδικασίας σύγκλισης.
Ευρωβαρόμετρο: συνολική στήριξη για το ευρώ σε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ
Σύμφωνα με τηντελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου,η πλειονότητα των πολιτών (57 %) στα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν έχουν ακόμη υιοθετήσει το ευρώ πιστεύουν ότι το κοινό νόμισμα είχε θετικό αντίκτυπο στις χώρες που το χρησιμοποιούν ήδη. Η πλειοψηφία πιστεύει επίσης ότι η εισαγωγή του ευρώ θα έχει θετικές συνέπειες για τη χώρα τους (51%) και για τους ίδιους προσωπικά (52%).
Συνολικά, όσον αφορά τη στάση απέναντι στην εισαγωγή του ευρώ, το 52 % όσων απάντησαν τάσσονται υπέρ της εισαγωγής του ευρώ από τη χώρα τους. Η στήριξη είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ουγγαρία (80 %) και τη Ρουμανία (65 %), ακολουθούμενη από τη Σουηδία (51 %), την Πολωνία (43 %) και την Τσεχία (42 %). Η ευνοϊκή θέση αυξάνεται ιδιαίτερα έντονα στην Ουγγαρία, σημειώνοντας αύξηση κατά 5 μονάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Το Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 583 πραγματοποιήθηκε από τις 17 Απριλίου έως τις 4 Μαΐου 2026 στα πέντε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ που έχουν δεσμευτεί νομικά να υιοθετήσουν το ευρώ: Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία και Σουηδία.
Ιστορικό
Η Έκθεση για τη Σύγκλιση που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί τη βάση για μια πιθανή πρόταση της Επιτροπής για απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ σχετικά με την υιοθέτηση του ευρώ από ένα κράτος μέλος.
Η έκθεση της Επιτροπής δημοσιεύεται παράλληλα με την έκθεση σύγκλισης της ΕΚΤ.
Οι εκθέσεις σύγκλισης εκδίδονται ανά διετία ή ως απάντηση σε συγκεκριμένο αίτημα κράτους μέλους να αξιολογήσει την ετοιμότητά του να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ, π.χ.Λετονία το 2013,Βουλγαρία το 2025.
Όλα τα κράτη μέλη, εκτός από τη Δανία, έχουν δεσμευτεί νομικά να ενταχθούν στη ζώνη του ευρώ. Ως εκ τούτου, η Δανία, η οποία διαπραγματεύτηκε μια ρύθμιση εξαίρεσης στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, δεν καλύπτεται από την έκθεση.
ΗΈκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Σύγκλισηπαρέχει μια αξιολόγηση της προόδου που έχουν σημειώσει τα κράτη-μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ προς την υιοθέτηση του ευρώ. Η έκθεση για τη σύγκλιση αποτελεί τη βάση της πρότασης της Επιτροπής για απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με την υιοθέτηση του ευρώ από ένα κράτος μέλος.
Όλα τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ, εκτός από τη Δανία, έχουν δεσμευτεί νομικά να ενταχθούν στη ζώνη του ευρώ. Ως εκ τούτου, η Δανία, η οποία διαπραγματεύτηκε συμφωνία αυτοεξαίρεσης, δεν καλύπτεται από την έκθεση.
Η Επιτροπή εκδίδειεκθέσεις σύγκλισης ανάδιετία ή όταν υπάρχει συγκεκριμένο αίτημα από ένα κράτος μέλος να αξιολογήσει την ετοιμότητά του να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ.
Τα κράτη μέλη που υιοθετούν το ευρώ πρέπει να έχουν επιτύχει υψηλό επίπεδο διατηρήσιμης οικονομικής σύγκλισης, το οποίο εξετάζεται στην Έκθεση για τη Σύγκλιση με βάση τακριτήρια σύγκλισης. Τα κριτήρια αυτά (γνωστά και ως «κριτήρια του Μάαστριχτ») καθορίζονται στο άρθρο 140 παράγραφος 1της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).Σκοπός τους είναι να διασφαλίσουν ότι μια χώρα και η οικονομία της είναι έτοιμες να υιοθετήσουν το ευρώ.
Η βιωσιμότητα αποτελεί βασική πτυχή της αξιολόγησης των κριτηρίων του Μάαστριχτ, πράγμα που σημαίνει ότι η πρόοδος που σημειώνεται πρέπει να βασίζεται σε διαρθρωτικά στοιχεία που εγγυώνται τη βιωσιμότητά της και όχι σε προσωρινούς παράγοντες.
Απεικονισμένα με απλουστευμένο τρόπο, τα κριτήρια είναι τα εξής:
Τι μετριέται
Πώς μετριέται
Κριτήρια σύγκλισης
Σταθερότητα των τιμών
Εναρμονισμένος πληθωρισμός τιμών καταναλωτή
Σταθερές επιδόσεις ως προς τις τιμές και μέσος πληθωρισμός σε διάστημα ενός έτους πριν από την εξέταση που δεν υπερβαίνει κατά περισσότερο από 1,5 % το ποσοστό των τριών χωρών της ΕΕ με τις καλύτερες επιδόσεις.
Υγιή δημόσια οικονομικά
Δημόσιο έλλειμμα και χρέος
Δεν υπόκειται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος κατά τον χρόνο της εξέτασης.
Σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας
Εξέλιξη των συναλλαγματικών ισοτιμιών στον ΜΣΙ ΙΙ
Συμμετοχή στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ) για τουλάχιστον δύο έτη χωρίς σοβαρές εντάσεις.
Διάρκεια της σύγκλισης
Μακροπρόθεσμο επιτόκιο
Όχι περισσότερο από 2% πάνω από το ποσοστό των τριών χωρών της ΕΕ με τις καλύτερες επιδόσεις όσον αφορά τη σταθερότητα των τιμών σε διάστημα ενός έτους πριν από την εξέταση.
Η Συνθήκη προβλέπει επίσης την εξέταση της συμβατότητας της εθνικής νομοθεσίας ενός κράτους-μέλους με τη Συνθήκη και με το Καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και της ΕΚΤ. Η νομική συμβατότητα αφορά κυρίως τρεις τομείς: την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, την απαγόρευση της νομισματικής χρηματοδότησης και την ενσωμάτωση της εθνικής κεντρικής τράπεζας στο ΕΣΚΤ.
Επιπλέον, η Συνθήκη απαιτεί επίσης την εξέταση και άλλων παραγόντων που σχετίζονται με την οικονομική ολοκλήρωση και σύγκλιση, όπως η ολοκλήρωση των αγορών εργασίας, προϊόντων και χρηματοπιστωτικών αγορών και η εξέλιξη του ισοζυγίου πληρωμών. Η αξιολόγηση πρόσθετων παραγόντων θεωρείται σημαντική ένδειξη του κατά πόσον η ένταξη ενός κράτους μέλους στη ζώνη του ευρώ θα προχωρήσει ομαλά.
Τισημαίνει η εκπλήρωση των κριτηρίων σύγκλισης;
Η εκπλήρωση αυτών των κριτηρίων δείχνει ότι η οικονομία μιας χώρας έχει επιτύχει εύλογο βαθμό σύγκλισης με εκείνη της ζώνης του ευρώ. Αντικατοπτρίζει την ικανότητα της χώρας να διατηρήσει την οικονομική σταθερότητα και να ενταχθεί στο οικονομικό πλαίσιο της ζώνης του ευρώ.
Τα κριτήρια οικονομικής σύγκλισης έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να διασφαλίζουν ότι η οικονομία ενός κράτους μέλους είναι επαρκώς προετοιμασμένη για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος και μπορεί να ενσωματωθεί ομαλά στο νομισματικό καθεστώς της ζώνης του ευρώ χωρίς κίνδυνο διαταραχής για το κράτος μέλος ή τη ζώνη του ευρώ στο σύνολό της.
Η εκπλήρωση αυτών των κριτηρίων δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ένταξη στη ζώνη του ευρώ.
Ποια είναι η διαδικασία για την υιοθέτηση του ευρώ όταν το κράτος μέλος πληροί όλα τα αναγκαία κριτήρια;
Με βάση τη θετική αξιολόγηση της έκθεσης για τη σύγκλιση, η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση στο Συμβούλιο, το οποίο – μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και συζήτηση στην Ευρωομάδα και μεταξύ των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων – αποφασίζει κατά πόσον η χώρα πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις και μπορεί να υιοθετήσει το ευρώ.
Εάν η απόφαση είναι ευνοϊκή, το Συμβούλιο λαμβάνει τα αναγκαία νομικά μέτρα και θεσπίζει την τιμή μετατροπής με την οποία το εθνικό νόμισμα θα αντικατασταθεί από το ευρώ, το οποίο με τον τρόπο αυτό θα καθοριστεί αμετάκλητα.
Υποχρεούνται όλα τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ να προσχωρήσουν στο ευρώ;
Όλα τα κράτη μέλη δεσμεύονται νομικά να προσχωρήσουν στη ζώνη του ευρώ, με εξαίρεση τη Δανία, η οποία διαπραγματεύτηκε ρύθμιση εξαίρεσης στη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Ωστόσο, εναπόκειται στις επιμέρους χώρες να προσαρμόσουν την πορεία τους προς το ευρώ και δεν προβλέπεται χρονοδιάγραμμα.
Τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004, το 2007 και το 2013, μετά την εισαγωγή του ευρώ, δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις εισόδου στη ζώνη του ευρώ κατά τον χρόνο της προσχώρησής τους. Ως εκ τούτου, οι Συνθήκες Προσχώρησής τους στην ΕΕ τους παρέχουν χρόνο για να προβούν στις αναγκαίες προσαρμογές.
Η Έκθεση για τη Σύγκλιση καθοδηγεί τις χώρες στα εκκρεμή βήματά τους προς το ευρώ;
Η έκθεση για τη σύγκλιση παρέχει λεπτομερή ανάλυση και πληροφορίες σχετικά με την οικονομική σύγκλιση των ενδιαφερόμενων χωρών και μπορεί να προτείνει τομείς στους οποίους απαιτείται περαιτέρω βελτίωση. Ωστόσο, δεν προβλέπει ειδικά μέτρα πολιτικής.
Η Έκθεση για τη Σύγκλιση είναι ένα κρίσιμο έγγραφο τόσο για τις χώρες που φιλοδοξούν να ενταχθούν στη ζώνη του ευρώ όσο και για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Διασφαλίζει τη διαφάνεια και παρέχει σαφή αξιολόγηση της ετοιμότητας των χωρών. Αυτό συμβάλλει στη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας και συνοχής εντός της ΕΕ.
Πώς σχετίζεται η έκθεση σύγκλισης με τη διαδικασία εισαγωγής του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ);
ΟΜηχανισμός Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ)δημιουργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1999 ως διάδοχος του αρχικού ΜΣΙ προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών μεταξύ του ευρώ και άλλων νομισμάτων της ΕΕ δεν διαταράσσουν την οικονομική σταθερότητα εντός τηςενιαίας αγοράς. Αποσκοπεί επίσης στη στήριξη των κρατών μελών που δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ κατά την προετοιμασία τους για συμμετοχή στη ζώνη του ευρώ.
Το κριτήριο σύγκλισης για τη σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας απαιτεί τη συμμετοχή στον ΜΣΙ ΙΙ. Η συμμετοχή είναι προαιρετική, αλλά το κριτήριο της συναλλαγματικής ισοτιμίας για την είσοδο στη ζώνη του ευρώ ορίζει ότι μια χώρα πρέπει να συμμετέχει στον μηχανισμό χωρίς σοβαρές εντάσεις για τουλάχιστον δύο έτη πριν από την υιοθέτηση του ευρώ. Στο πλαίσιο του ΜΣΙ ΙΙ, η συναλλαγματική ισοτιμία ενός κράτους μέλους εκτός της ζώνης του ευρώ είναι σταθερή έναντι του ευρώ και επιτρέπεται να κυμαίνεται μόνο εντός καθορισμένων ορίων.
Η είσοδος στον ΜΣΙ ΙΙ αποφασίζεται κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους εκτός της ζώνης του ευρώ με αμοιβαία συμφωνία όλων των συμμετεχόντων στον ΜΣΙ ΙΙ: τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ, την ΕΚΤ και τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ που συμμετέχουν ήδη στον μηχανισμό, δηλ. επί του παρόντος η Δανία.
Κανένα κράτος μέλος με παρέκκλιση, δηλαδή κράτος μέλος που δεν έχει ακόμη υιοθετήσει το ευρώ, δεν συμμετέχει επί του παρόντος στον ΜΣΙ ΙΙ.
Ποια είναι τα κύρια πορίσματα της έκθεσης σύγκλισης του 2026;
Με βάση την αξιολόγησή της σχετικά με τη νομική συμβατότητα και την εκπλήρωση των κριτηρίων σύγκλισης, και λαμβάνοντας υπόψη τους πρόσθετους παράγοντες που σχετίζονται με την οικονομική ολοκλήρωση και σύγκλιση, η Επιτροπή κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα:
Η Τσεχία δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.
Μολονότι η Τσεχία πληροί το κριτήριο της σταθερότητας των τιμών, των δημόσιων οικονομικών και της μακροπρόθεσμης σταθερότητας των επιτοκίων, δεν πληροί το κριτήριο της συναλλαγματικής ισοτιμίας και η νομοθεσία της δεν είναι πλήρως συμβατή με το καθήκον συμμόρφωσης βάσει του άρθρου 131 της ΣΛΕΕ.
Η Ουγγαρία δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.
Ειδικότερα, δεν πληροί τα κριτήρια για τη σταθερότητα των τιμών, τα δημόσια οικονομικά, τη συναλλαγματική ισοτιμία και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα των επιτοκίων. Επιπλέον, η νομοθεσία της δεν είναι πλήρως συμβατή με την υποχρέωση συμμόρφωσης βάσει του άρθρου 131 της ΣΛΕΕ.
Η Πολωνία δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.
Ειδικότερα, δεν πληροί τα κριτήρια για τη σταθερότητα των τιμών, τα δημόσια οικονομικά, τη συναλλαγματική ισοτιμία και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα των επιτοκίων. Επιπλέον, η νομοθεσία της δεν είναι πλήρως συμβατή με την υποχρέωση συμμόρφωσης βάσει του άρθρου 131 της ΣΛΕΕ.
Η Ρουμανία δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.
Ειδικότερα, δεν πληροί τα κριτήρια για τη σταθερότητα των τιμών, τα δημόσια οικονομικά, τη συναλλαγματική ισοτιμία και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα των επιτοκίων. Επιπλέον, η νομοθεσία της δεν είναι πλήρως συμβατή με την υποχρέωση συμμόρφωσης βάσει του άρθρου 131 της ΣΛΕΕ.
Η Σουηδία δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.
Ενώ η Σουηδία πληροί τα κριτήρια για τη σταθερότητα των τιμών, τα δημόσια οικονομικά και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα των επιτοκίων, δεν πληροί το κριτήριο της συναλλαγματικής ισοτιμίας και η νομοθεσία της δεν είναι πλήρως συμβατή με το καθήκον συμμόρφωσης βάσει του άρθρου 131 της ΣΛΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την καταβολή 846 εκατ. ευρώ στην Ισπανία από το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ (ΤΑΕΕ) για τη στήριξη των προσπαθειών ανασυγκρότησης μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν την περιφέρεια της Βαλένθια τον Οκτώβριο του 2024. Το ποσό αυτό συμπληρώνει την επείγουσα προκαταβολή ύψους 100 εκατ. ευρώ που εκταμιεύθηκε τον Μάρτιο του 2025 για να συμβάλει στην έναρξη των επιχειρήσεων ανάκαμψης και αρωγής.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλαφον ντερ Λάιεν,δήλωσε:«Οι πλημμύρες στη Βαλένθια ήταν μια ευρωπαϊκή τραγωδία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο εργαζόμαστε για μια ευρωπαϊκή προσπάθεια ανάκαμψης. Η χρηματοδότηση που μόλις εγκρίναμε θα βοηθήσει στην ανοικοδόμηση όσων καταστράφηκαν από την καταστροφή. Χρησιμεύει επίσης ως απτή έκφραση της αλληλεγγύης της ΕΕ προς τους Ισπανούς φίλους μας που εξακολουθούν να κουβαλούν το βάρος της απώλειας και της θλίψης. Στην Ισπανία: Europa está con vosotros.»
Τον Οκτώβριο του 2024 ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο γνωστό ως «DANA» (depresión aislada en niveles altosή «απομονωμένη κατάθλιψη σε μεγάλο υψόμετρο») έπληξε την περιοχή της Βαλένθια με σοβαρές βροχοπτώσεις επί αρκετές ημέρες, με αποτέλεσμα εκτεταμένες καταστροφικές πλημμύρες. Η καταστροφή στοίχισε πάνω από 230 ζωές, καθιστώντας την μία από τις πιο θανατηφόρες φυσικές καταστροφές στην πρόσφατη ιστορία της Ισπανίας. Προκάλεσε επίσης εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, σχολεία, νοσοκομεία, επιχειρήσεις και κρίσιμες υποδομές, αφήνοντας ολόκληρες κοινότητες εκτοπισμένες και απομονωμένες.
Η στήριξη του ΤΑΕΕ θα χρηματοδοτήσει αναδρομικά μέτρα έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης που λαμβάνονται από την πρώτη ημέρα της καταστροφής, μεταξύ των οποίων:
Επισκευή υποδομών ζωτικής σημασίας, όπως δρόμων, γεφυρών, καθώς και δικτύων ύδρευσης και ενέργειας
Παροχή προσωρινής στέγασης σε εκτοπισθέντες
Ενίσχυση των συστημάτων πρόληψης πλημμυρών, όπως δίκτυα αποστράγγισης, όχθες ποταμών και μηχανισμοί έγκαιρης προειδοποίησης
Διατήρηση χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς
Εργασίες καθαρισμού μεγάλης κλίμακας, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης των υπολειμμάτων και της περιβαλλοντικής απολύμανσης
Επόμενα βήματα
Μετά την απόφαση της Επιτροπής, τα κονδύλια θα καταβληθούν στην Ισπανία τις προσεχείς ημέρες σε μία δόση.
Ιστορικό
Το ΤΑΕΕ είναι το κύριο μέσο της ΕΕ για τη στήριξη της ανάκαμψης από καταστροφές τόσο στα κράτη μέλη όσο και στις υπό ένταξη χώρες.
Οι επιχειρήσεις έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης που διεξάγονται από τα κράτη μέλη μπορούν να χρηματοδοτούνται αναδρομικά από το ΤΑΕΕ από την πρώτη ημέρα των καταστροφών.
Από την ίδρυσή του το 2002, το ΤΑΕΕ έχει κινητοποιήσει πάνω από 11 δισ. ευρώ σε βοήθεια για 148 καταστροφές σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις υπό ένταξη χώρες.
Η Επιτροπή χαιρετίζει την πολιτική συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την οδηγία για την επικαιροποίηση των κανόνων ποινικού δικαίου για τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών. Οι ανησυχητικές τάσεις, όπως ο πολλαπλασιασμός του υλικού κατάχρησης που παράγεται από την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), καθιστούν τη σημερινή συμφωνία ακόμη πιο επίκαιρη.
Η παρούσα οδηγία αντιμετωπίζει τις νέες προκλήσεις, βελτιώνει τη διερεύνηση και τη δίωξη, ενισχύει την πρόληψη και τη συνδρομή στα θύματα και προωθεί τον καλύτερο συντονισμό στην καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Τα βασικά σημεία των νέων κοινών κανόνων είναι τα εξής:
Επικαιροποιημένοι ορισμοί:Αυτό περιλαμβάνει τον πρώτο πανευρωπαϊκό ορισμό των μη συναινετικών σεξουαλικών πράξεων, επεκτείνοντας επίσης την προστασία στα παιδιά που παραμένουν σιωπηλά. Υπάρχει επίσης σαφής εξαίρεση από την ποινικοποίηση για τις ανοικτές τηλεφωνικές γραμμές όπου τα θύματα ζητούν βοήθεια.
Νέα αδικήματαπου αντικατοπτρίζουν τη σύγχρονη πραγματικότητα:Οι νέοι κανόνες ποινικοποιούν τη χρήση της τεχνολογίας για τη δημιουργία εικόνων και βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, βαθιά ψευδών ειδήσεων και άλλου υλικού, τη ζωντανή μετάδοση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, τον σεξουαλικό εκβιασμό και τα συστήματα ΤΝ για την παραγωγή υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Η προστασία από την περιποίηση επεκτείνεται σε παιδιά που έχουν φθάσει στην ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν απειλούνται ή εξαναγκάζονται.
Ενισχυμένοι κανόνες για την πρόληψη:Με υποχρεωτικούς ελέγχους ποινικού μητρώου για επαγγελματικές και οργανωμένες εθελοντικές δραστηριότητες που απαιτούν άμεση και τακτική επαφή με παιδιά και υποχρέωση αναφοράς για τους εν λόγω επαγγελματίες, όταν το παιδί βρίσκεται σε σοβαρό και άμεσο κίνδυνο.
Μεγαλύτερη στήριξη των θυμάτων:Να διασφαλιστεί ότι λαμβάνουν την αναγκαία στοχευμένη και κατάλληλη για την ηλικία τους υποστήριξη για τα παιδιά-θύματα (υγειονομική περίθαλψη, τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας, κέντρα παραπομπής) και το δικαίωμα να διεκδικήσουν πλήρη αποζημίωση. Το καθεστώς παραγραφής παρατείνεται επίσης, παρέχοντας στα θύματα τον χρόνο που απαιτείται για να προσφύγουν στη δικαιοσύνη.
Η ψηφιακή απειλή της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ στον τομέα αυτό συμφωνήθηκαν το 2011 και χρειάστηκε να προσαρμοστούν για να αντιμετωπίσουν την επανάσταση στον ψηφιακό κόσμο που έλαβε χώρα έκτοτε. Οι αναφορές σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο αυξήθηκαν από ένα εκατομμύριο το 2010 σε περισσότερα από 23 εκατομμύρια το 2025. Οι αναφορές αυτές περιείχαν61,8 εκατομμύρια αρχεία,συμπεριλαμβανομένων29,4 εκατομμυρίων εικόνων και 26,3 εκατομμυρίων βίντεο.Τα στοιχεία δείχνουν επίσης μια εκθετική αύξηση της διαδικτυακής άγρας παιδιών (grooming), με τον αριθμό των αναφορών να αυξάνεταικατά περισσότερο από 30 φορέςτα τελευταία 5 χρόνια.
Η παρούσα οδηγία αποτελεί σημαντικό επίτευγμα. Ωστόσο, θα είναι αποτελεσματικό μόνο εάν είμαστε σε θέση να εντοπίσουμε τους παραβάτες. Σήμερα, έως και το 80 % των ποινικών ερευνών για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών κινούνται λόγω αναφορών εικόνων και βίντεο τέτοιας κακοποίησης από παρόχους διαδικτυακών υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό οι συννομοθέτες να καταλήξουν επειγόντως σε συμφωνία σχετικά με τους κανόνες για τις εν λόγω καταγγελίες που αποτρέπουν και καταπολεμούν αποτελεσματικά τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στο διαδίκτυο.
Επόμενα βήματα
Η νέα αυτή οδηγία πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Μόλις εγκριθεί, θα τροποποιήσει την ισχύουσα νομοθεσία (απόφαση-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ του Συμβουλίου) και θα τεθεί σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιστορικό
Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την επικαιροποίηση των κανόνων του ποινικού δικαίου σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών το 2024. Οι εν λόγω αναθεωρημένοι κανόνες διευρύνουν πλέον τους ορισμούς των αδικημάτων και θεσπίζουν υψηλότερες ποινές και ειδικότερες απαιτήσεις για την πρόληψη και την παροχή βοήθειας στα θύματα. Συμπληρώνουν τηνπρόταση κανονισμούπου υπέβαλε η Επιτροπή το 2022, η οποία θεσπίζει υποχρεώσεις για τις εταιρείες του διαδικτύου όσον αφορά τον εντοπισμό, την καταγγελία και την αφαίρεση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στις υπηρεσίες τους.
Ενώ η οδηγία ενισχύει την ασφάλεια δικαίου μέσω ευθυγραμμισμένων ποινικών πλαισίων, ο κανονισμός θεσπίζει επιχειρησιακές υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες, δημιουργώντας ένα σύστημα δύο επιπέδων για την κάλυψη των κενών προστασίας. Ακόμη και με τους νέους ποινικούς κανόνες που συμφωνήθηκαν, δεδομένου ότι ο προσωρινός κανονισμός που επιτρέπει τον εντοπισμό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο έληξε στις 3 Απριλίου και δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί μακροπρόθεσμο πλαίσιο, τα παιδιά εξακολουθούν να προστατεύονται λιγότερο από τη σεξουαλική κακοποίηση. Απαιτείται επειγόντως ένα νέο νομικό πλαίσιο για τον εντοπισμό της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
34. Σε συνέχεια των εργασιών της κυπριακής Προεδρίας και μετά την παρουσίαση του διαπραγματευτικού πλαισίου με αριθμητικά στοιχεία, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προέβη σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
35. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την ιρλανδική Προεδρία να προωθήσει τις εργασίες σχετικά με το διαπραγματευτικό πλαίσιο έως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου, με σκοπό την έγκαιρη επίτευξη συμφωνίας. Μια συμφωνία πριν από το τέλος του 2026 θα καταστήσει δυνατή την έκδοση νομοθετικών πράξεων το 2027, πράγμα αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη παροχή ενωσιακής χρηματοδότησης στους δικαιούχους τον Ιανουάριο του 2028.
VI. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
47. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προέβη σε απολογισμό της προόδου που έχει σημειωθεί ως προς το νομοθετικό θεματολόγιο και την εφαρμογή παλαιότερων συμπερασμάτων του. Λαμβανομένης υπόψη της πρόσφατης επιστολής της Προέδρου της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί να συνεχιστούν οι εντατικές εργασίες σε όλους τους άξονες, μεταξύ άλλων όσον αφορά την εξωτερική διάσταση και τις συνολικές εταιρικές σχέσεις, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο.
48. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα διεξαγάγει στρατηγική συζήτηση σχετικά με τη μετανάστευση κατά τη σύνοδό του τον Οκτώβριο του 2026.
VII. ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ
49. Για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων προκλήσεων για την υγεία, την κοινωνία και την ασφάλεια που συνδέονται με τη χρήση και την παράνομη εμπορία και διακίνηση ναρκωτικών, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία της αντιμετώπισης όλων των πτυχών του φαινομένου των ναρκωτικών στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης και τεκμηριωμένης προσέγγισης που θα περιλαμβάνει το σύνολο της διακυβέρνησης και της κοινωνίας, με συντονισμένες προσπάθειες σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο. Αυτό περιλαμβάνει την αύξηση της ετοιμότητας, την προστασία της δημόσιας υγείας, την ενίσχυση της ασφάλειας, την πρόληψη των επιβλαβών συνεπειών των ναρκωτικών και την προώθηση ευρωπαϊκών και διεθνών εταιρικών σχέσεων και πρωτοβουλιών συνεργασίας, όπως ο Ευρωπαϊκός Συνασπισμός κατά των Ναρκωτικών, καθώς και η συνεργασία με τρίτες χώρες στον τομέα της επιβολής του νόμου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο της πρόληψης, της πρόσβασης σε θεραπεία και των μέτρων κοινωνικής επανένταξης. Τονίζει τη σημασία ενός παγκοσμίως εναρμονισμένου και αποτελεσματικά εφαρμοζόμενου πλαισίου για την ασφάλεια και ανθεκτικότητα στη θάλασσα και τους λιμένες και ζητεί συνεκτική δράση έναντι τρίτων χωρών που υποθάλπουν διακινητές ναρκωτικών και δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου να υποβάλουν πρόταση για νέο οριζόντιο καθεστώς κυρώσεων που θα στρέφεται κατά ομάδων διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος. Ένα τέτοιο καθεστώς δεν θα πρέπει να επηρεάζει δυσμενώς την επιβολή του νόμου και τις δικαστικές διαδικασίες και συνεργασία.
50. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί την αποτελεσματική εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τα ναρκωτικά, σύμφωνα με το πλαίσιο εφαρμογής που συμφωνήθηκε από το Συμβούλιο. Για τον σκοπό αυτόν, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παροτρύνει το Συμβούλιο, την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους αρμόδιους οργανισμούς της ΕΕ να ενισχύσουν τον συντονισμό σε όλα τα σχετικά πεδία πολιτικής.
51. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο ζήτημα αυτό όταν κριθεί σκόπιμο για να αξιολογήσει την πρόοδο.
VIII. ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
52. Με δεδομένη τη νέα ώθηση που δόθηκε στη διαδικασία διεύρυνσης και με τη δήλωση της Γρανάδας κατά νου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα διεξαγάγει στρατηγική συζήτηση σχετικά με τη διεύρυνση και τις μεταρρυθμίσεις κατά τη σύνοδό του τον Οκτώβριο του 2026.
IX. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ
53. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει τη διεξαγωγή της διακυβερνητικής διάσκεψης για την προσχώρηση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το άνοιγμα της ομάδας κεφαλαίων «Θεμελιώδη πεδία» στις 15 Ιουνίου 2026, και προσβλέπει στο άνοιγμα των άλλων ομάδων, σύμφωνα με την αξιοκρατική προσέγγιση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσβλέπει επίσης στη διάσκεψη κορυφής ΕΕ – Δημοκρατίας της Μολδαβίας στις 22 Ιουνίου 2026.
X. ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ
54. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επικροτεί τη διεξαγωγή της διάσκεψης κορυφής ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων στο Τίβατ του Μαυροβουνίου, στις 5 Ιουνίου 2026, η οποία συνέβαλε στη νέα ώθηση που δόθηκε στη διαδικασία διεύρυνσης. Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τα Δυτικά Βαλκάνια και να στηρίζει τις μεταρρυθμιστικές τους προσπάθειες στις πορείες τους προς την ένταξη στην ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παραμένει προσηλωμένο στην προώθηση της σταδιακής ολοκλήρωσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της περιοχής στη διάρκεια της διαδικασίας διεύρυνσης αυτής καθαυτήν με τρόπο αξιοκρατικό και αναστρέψιμο.
XI. ΛΟΙΠΑ
Ιός Έμπολα
55. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την ανησυχία του για την εξάπλωση της νόσου του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα. Εκφράζει ικανοποίηση για την ταχεία αποδέσμευση κονδυλίων έκτακτης ανάγκης από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και άλλους διεθνείς και ευρωπαϊκούς εταίρους που καθιστά δυνατή την άμεση αντίδραση, η οποία περιλαμβάνει την επιδημιολογική επιτήρηση, την ιχνηλάτηση επαφών, την κλινική ετοιμότητα και την ενίσχυση της εργαστηριακής ικανότητας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενεργοποιήσει την παροχή χρηματοδοτικής και υλικοτεχνικής βοήθειας, όπως και σε προηγούμενες επιδημικές εξάρσεις, προκειμένου να στηρίξει το έργο του ΠΟΥ, του Αφρικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων και άλλων ανταποκριτών υγείας και ανθρωπιστικής βοήθειας πρώτης γραμμής κατά τον συντονισμό και την υλοποίηση επειγόντων μέτρων ανάσχεσης και αντίδρασης.
56. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να παρακολουθούν την κατάσταση και την εξέλιξή της και, κατά περίπτωση, να καθορίζουν και να συντονίζουν τις σχετικές επιχειρησιακές προτεραιότητες.
57. Οι πρόσφατες κρίσεις στον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένης της κρίσης του χανταϊού, υπογραμμίζουν τη σημασία μιας ισχυρής παγκόσμιας διακυβέρνησης και συντονισμένων αντιδράσεων στον τομέα αυτόν, μεταξύ άλλων μέσω του ΠΟΥ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει επίσης την προστιθέμενη αξία των συντονιστικών μέσων της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της στηρίζουν τον ΠΟΥ κατά την εκπλήρωση της εντολής του για ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της αντίδρασης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αρμενία
58. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγχαίρει τις αρχές της Αρμενίας, διότι εγγυήθηκαν με αποτελεσματικό τρόπο την ακεραιότητα της εκλογικής διαδικασίας σύμφωνα με τα δημοκρατικά πρότυπα. Εν προκειμένω, καταδικάζει τις συνεχείς απόπειρες της Ρωσίας να υπονομεύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και την κοινωνική συνοχή στην Αρμενία μέσω οικονομικού εξαναγκασμού, πίεσης, χειραγώγησης των πληροφοριών και παρεμβάσεων και διαρκών υβριδικών ενεργειών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει την εταιρική σχέση της με την Αρμενία και να στηρίξει την κυριαρχία, την ανθεκτικότητα, τους δημοκρατικούς θεσμούς, την οικονομία και το ολοκληρωμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της χώρας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την πρώτη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Αρμενίας που πραγματοποιήθηκε στο Ερεβάν στις 5 Μαΐου 2026 και την υπογραφή της εταιρικής σχέσης συνδεσιμότητας ΕΕ-Αρμενίας. Η εμβάθυνση των διμερών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Αρμενίας συνιστά επένδυση στην ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία στον Νότιο Καύκασο και πέραν αυτού.
Εγγύηση της προστασίας του διεθνούς δικαίου
59. Υπενθυμίζοντας τα συμπεράσματά του του Μαρτίου του 2026, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τους θεσμούς που εγγυώνται την προστασία του διεθνούς δικαίου, μεταξύ άλλων μέσω της ουσιαστικής προστασίας των διεθνών δικαστηρίων και των λειτουργών τους από απειλές ή κυρώσεις κάθε μορφής, και υπογραμμίζει εν προκειμένω τη σημασία της απρόσκοπτης πρόσβασης σε χρηματοπιστωτικές και άλλες υπηρεσίες.
Νησιά και παράκτιες κοινότητες
60. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λαμβάνει υπό σημείωση τις ανακοινώσεις της Επιτροπής με τίτλο «Στρατηγική της ΕΕ για τα νησιά» και «Στρατηγική της ΕΕ για ανθεκτικές, ευημερούσες και βιώσιμες παράκτιες κοινότητες».
Ευρωπαϊκό Εξάμηνο
61. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζήτησε τις ολοκληρωμένες ειδικές ανά χώρα συστάσεις βάσει οριζόντιου σημειώματος, ώστε να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026.
Το Συμβούλιο καθόρισε τη μερική διαπραγματευτική του θέση σχετικά με τον κανονισμό για τη σύσταση του νέουΕυρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ), κεντρικού πυλώνα του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ (ΠΔΠ).
Το Ταμείο έχει σχεδιαστεί για να συμβάλει στην αντιμετώπιση του χάσματος καινοτομίας της ΕΕ με τους κύριους παγκόσμιους ανταγωνιστές της, να μειώσει τις εξαρτήσεις και να αυξήσει τη συνολική ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Βάσειενιαίου εγχειριδίου κανόνων και μέσω ενιαίας πύλης για την υποβολή αιτήσεων, θα διοχετεύει τις επενδύσεις της ΕΕ στις στρατηγικές τεχνολογίες και βιομηχανίες που είναι απαραίτητες ώστε η Ευρώπη να ενισχύσει την παγκόσμια θέση της. Το ΕΤΑ θα αξιοποιεί επίσηςιδιωτικές επενδύσειςπαράλληλα με τη δημόσια χρηματοδότηση ώστε να μεγιστοποιείται ο αντίκτυπος κάθε ευρώ.
Η διαπραγματευτική θέση του Συμβουλίου είναι «μερική», διότι δεν περιλαμβάνονται δημοσιονομικά και οριζόντια ζητήματα, τα οποία συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των συνολικών διαπραγματεύσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034.
Η διασφάλιση ότι η Ευρώπη παραμένει ανταγωνιστική, καινοτόμα και ανθεκτική σε ένα όλο και πιο απαιτητικό παγκόσμιο περιβάλλον συνιστά σαφή προτεραιότητα και γνώμονα του έργου μας. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την κλιμάκωση των επενδύσεων, τη χρηματοδότηση έργων υψηλής ποιότητας και υψηλού αντικτύπου σε ολόκληρη την Ένωση και την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.
Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η θέση του Συμβουλίουαποσαφηνίζει τις συνέργειεςμε άλλα ταμεία της ΕΕ, όπως το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», με τηνπρόβλεψη ειδικών μέτρων για τις ΜΜΕ.Εισάγει επίσης βελτιώσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής για τηνενίσχυση του ρόλου των κρατών μελώνστη διακυβέρνηση του ταμείου.
Χρηματοδότηση της ανταγωνιστικότητας
Το Ταμείο αποσκοπεί στην ενοποίηση 14 υφιστάμενων μέσων σε ένα ενιαίο πλαίσιο, με σκοπό την απλούστευση της ενωσιακής χρηματοδότησης και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Επικεντρώνεται σε τέσσερις βασικούς τομείς πολιτικής:
καθαρή μετάβαση και απανθρακοποίηση της βιομηχανίας
υγεία, βιοτεχνολογία, γεωργία και βιοοικονομία
ψηφιακή πρωτοκαθεδρία
ανθεκτικότητα και ασφάλεια, αμυντική βιομηχανία και διάστημα
Συντονισμός με άλλα ταμεία και μέσα της ΕΕ
Στη μερική γενική προσέγγιση αποσαφηνίζονται οι συνέργειες μεταξύ του ΕΤΑ και άλλων ταμείων και προγραμμάτων της ΕΕ, δίνεται δε ιδιαίτερη προσοχή στο πρόγραμμα«Ορίζων Ευρώπη»και διασφαλίζεται ο καθορισμός κοινών προτεραιοτήτων.
Στη θέση του Συμβουλίου ευθυγραμμίζονται επίσης τα βασικά χαρακτηριστικά τουμέσου InvestEUτου ΕΤΑ με το υφιστάμενο πρόγραμμα InvestEU, η δε χρηματοδότηση έργων υψηλότερου κινδύνου παραμένει στόχος του ΕΤΑ.
Εστίαση στις ΜΜΕ και στήριξη των επιχειρήσεων
Στη θέση του Συμβουλίου προβλέπεταιιδιαίτερη έμφαση στις ΜΜΕμέσω προγραμμάτων εργασίας και ειδικών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, σε συνδυασμό με κίνητρα για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων. Η πρωτοβουλία για τησυμβουλευτική έργων του ΕΤΑκαι άλλες υπηρεσίες στήριξης των επιχειρήσεων θα επεκταθούν, αποκαθιστώντας καλύτερη σύνδεση μεταξύ του συμβουλευτικού κόμβου InvestEU και του δικτύου «Η ΕΕ για τις επιχειρήσεις».
Διακυβέρνηση και στρατηγική
Με τη θέση του Συμβουλίου ενισχύεται ο ρόλος των κρατών μελών στην υλοποίηση του Ταμείου. Όλες οι διαδικασίες επιτροπολογίας θα υπόκεινται πλέον σε διαδικασία εξέτασης, και θα απαιτούνται επίσημες γνώμες από τα κράτη μέλη σχετικά με τις προτεινόμενες εκτελεστικές πράξεις.
Επιπλέον, με τη θέση του Συμβουλίου ενισχύεται η συμμετοχή των κρατών μελών στη γενική επιτροπή του ΕΤΑ —το συμβουλευτικό όργανο αρμόδιο για τη διακυβέρνηση του προγράμματος— και τους παρέχεται ρόλος στην παροχή στρατηγικής συμβολής στη συνολική κατεύθυνση του Ταμείου και στον καθορισμό των προτεραιοτήτων.
Πολιτική για την αμυντική βιομηχανία
Οι αλλαγές που εισήγαγε το Συμβούλιο ευθυγραμμίζουν τους κανόνες του ΕΤΑ με το ισχύον Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, διασφαλίζοντας ισχυρότερη κυριότητα και έλεγχο από τα κράτη μέλη όσον αφορά τις αποφάσεις ανάθεσης/χορήγησης/απονομής. Με τις αλλαγές διασφαλίζεται επίσης η συνοχή με το υφιστάμενο κεκτημένο στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Διαστημική πολιτική
Όσον αφορά τη διαστημική πολιτική, τα κράτη μέλη έχουν εισαγάγει σημαντικές αλλαγές όσον αφορά τη νέακυβερνητική υπηρεσία γεωσκόπησης(EOGS), η οποία θα αξιοποιεί τα διαστημικά δεδομένα για τη στήριξη της αυτόνομης ευρωπαϊκής λήψης αποφάσεων στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας. Το Συμβούλιο εισάγει μια σταδιακή προσέγγιση που περιλαμβάνει τη συγκέντρωση πόρων και την ανάλυση των ελλείψεων. Αποσαφηνίστηκαν η συμμετοχή στην EOGS και οι ρόλοι του Δορυφορικού Κέντρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.
Επόμενα βήματα
Η μερική διαπραγματευτική θέση είναι η εντολή του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το ΕΤΑ. Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ.
Ιστορικό
Στις εκθέσεις του Enrico Letta (Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά) και του Mario Draghi (Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας) του 2024 τονίζεται το σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα στην Ευρώπη. Ειδικότερα, σύμφωνα με την έκθεση Draghi απαιτούνται πρωτοφανή επίπεδα ετήσιων επενδύσεων για τη χρηματοδότηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης και την ενίσχυση της άμυνας, ενώ ο Enrico Letta τόνισε ότι η ενιαία αγορά της ΕΕ παραμένει υπερβολικά κατακερματισμένη, πράγμα που εμποδίζει την επέκταση καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων.
Η πρόταση για το ΕΤΑ αποσκοπεί στην αντιμετώπιση αυτών των διττών προκλήσεων και αποτελεί βασικό στοιχείο του επόμενου ΠΔΠ, του επταετούς σχεδίου δαπανών της ΕΕ. Μετά τις αρχικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2028-2034, που υποβλήθηκαν τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο του 2025, μια συμφωνία της ΕΕ για το συνολικό ΠΔΠ έως το τέλος του 2026 θα επιτρέψει την έκδοση νομοθετικών πράξεων το 2027 και θα διασφαλίσει την αδιάλειπτη παροχή ενωσιακής χρηματοδότησης στους δικαιούχους από τον Ιανουάριο του 2028.
Το Συμβούλιο κατέληξε σε μερική διαπραγματευτική θέση σχετικά με τον μηχανισμό«Παγκόσμια Ευρώπη», τονκύριο χρηματοδοτικό μηχανισμό της ΕΕ για την εξωτερική δράσητης περιόδου 2028-2034.
Ο μηχανισμός «Παγκόσμια Ευρώπη» εξορθολογίζει την αρχιτεκτονική της εξωτερικής χρηματοδότησης της ΕΕ,καθώς πολλαπλά προγενέστερα μέσα ενοποιούνται σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Ο μηχανισμός συγκεντρώνει εργαλεία ανάπτυξης, γειτονίας, διεύρυνσης και εξωτερικής πολιτικής, συνδυάζοντας προγραμματιζόμενες και μη προγραμματιζόμενες δράσεις στο πλαίσιο μιας δομής που διαρθρώνεται γύρω απόέξι συμπληρωματικούς πυλώνες, πέντε γεωγραφικούς πυλώνες και έναν ενισχυμένο παγκόσμιο πυλώνα.Αποσκοπεί στην προάσπιση των αξιών της Ένωσης, την προώθηση των στρατηγικών της συμφερόντων παγκοσμίως, την προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης και ισχυρότερων αμοιβαία επωφελών εταιρικών σχέσεων, την ενίσχυση της αποτελεσματικής πολυμέρειας και τη στήριξη των υποψήφιων χωρών και των δυνάμει υποψήφιων μελών στην πορεία τους προς την ένταξη στην ΕΕ.
Σε έναν ολοένα και πιο απρόβλεπτο κόσμο, η ΕΕ χρειάζεται ένα αφενός στρατηγικό και αφετέρου ευέλικτο μέσο εξωτερικής δράσης. Η σημερινή συμφωνία ενισχύει την ικανότητά μας να προσφέρουμε στήριξη στους εταίρους μας, να προωθήσουμε τη διεύρυνση, να ανταποκριθούμε στις αναδυόμενες προκλήσεις και να προωθήσουμε τα συμφέροντα και τις αξίες της Ένωσης παγκοσμίως. Στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να δράσει με ενότητα και φιλοδοξία στην παγκόσμια σκηνή.
Κωνσταντίνος Κόμπος, Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η διαπραγματευτική θέση είναι «μερική», διότι δεν περιλαμβάνει οικονομικά και οριζόντια ζητήματα. Τα εν λόγω ζητήματα συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) που καλύπτει την περίοδο 2028 έως 2034.
Κύριες τροποποιήσεις στη θέση του Συμβουλίου
Το συμβιβαστικό κείμενο που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο εισηγείται ορισμένες τροποποιήσεις στο πλαίσιο, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο μηχανισμός «Παγκόσμια Ευρώπη» παραμένει ένα ευέλικτο και αποτελεσματικό μέσο, ενώ παράλληλα ενισχύεται ο ρόλος των κρατών μελών ως προς τον καθορισμό στρατηγικών προτεραιοτήτων και την εποπτεία της εφαρμογής.
Με τη συμφωνηθείσα μερική εντολή δίνεται επίσης μεγαλύτερη έμφαση στη διεύρυνση και την ευρωπαϊκή γειτονία και ενισχύεται η ικανότητα του μέσου έναντι της μετανάστευσης και για την απόκριση στις προκλήσεις που προκύπτουν σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ισχυρότερη στρατηγική καθοδήγηση από το Συμβούλιο
Κεντρικό στοιχείο της θέσης του Συμβουλίου είναι η ενίσχυση του πλαισίου διακυβέρνησης του μέσου, μεταξύ άλλων με τηνισχυροποίηση του ρόλου του Συμβουλίου όσον αφορά την παροχή στρατηγικής και πολιτικής καθοδήγησηςκαθ’ όλη τη διάρκεια της εφαρμογής του μηχανισμού «Παγκόσμια Ευρώπη». Η εντολή καθιερώνει πιο δομημένες ανταλλαγές απόψεων και πληροφοριών μεταξύ του Συμβουλίου και της Επιτροπής, μεταξύ άλλων μέσω ετήσιων στρατηγικών και τακτικών συζητήσεων σχετικά με τον προγραμματισμό και την εφαρμογή.
Η συμφωνηθείσα προσέγγιση ενισχύει επίσης την εποπτεία των μηχανισμών ευελιξίας από το Συμβούλιο και ενισχύει τη διαδικασία εξέτασης στο πλαίσιο της επιτροπολογίας, διασφαλίζοντας ότι τακράτη μέλη διατηρούν τη στενή συμμετοχή τουςστις αποφάσεις που αφορούν την εφαρμογή του μέσου.
Ισχυρότερος ρόλος για τη στήριξη της διεύρυνσης και της γειτονίας
Το Συμβούλιο συμφώνησε σε ενίσχυση του ρόλου του για την υλοποίηση της στήριξης που παρέχεται στο πλαίσιο του πυλώνα Ευρώπη, ιδίως για τουςεταίρους της διεύρυνσηςκαι τις χώρες της ανατολικής γειτονίας. Ο συμβιβασμός εισάγειμεγαλύτερη χρήση εκτελεστικών πράξεων του Συμβουλίουγια τον καθορισμό των όρων που θέτουν το πλαίσιο και σχετίζονται με τα σχέδια βάσει επιδόσεων —δηλαδή το πλαίσιο για τον προγραμματισμό και τις μεταρρυθμίσεις που θα υποβάλουν στην ΕΕ ορισμένες χώρες-εταίροι προκειμένου να λάβουν χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού «Παγκόσμια Ευρώπη».
Όσον αφορά τους εταίρους της διεύρυνσης, το Συμβούλιο θα συμμετάσχει καιστην έγκριση των θετικών αξιολογήσεωντων σχεδίων βάσει επιδόσεων. Όσον αφορά τηνΟυκρανία, το Συμβούλιο θα συνεχίσει να καθορίζει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για τις εκταμιεύσεις, διατηρώντας κεντρικό ρόλο στη διακυβέρνηση της ενωσιακής στήριξης.
Αποτελεσματικότερη απόκριση στις αναδυόμενες προκλήσεις
Ο κανονισμός καθορίζει ένααποθεματικό αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτωνγια την ταχεία αντιμετώπιση απρόβλεπτων παγκόσμιων κλυδωνισμών, φυσικών καταστροφών ή μεταναστευτικών κρίσεων. Αναγνωρίζοντας το ολοένα και πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον, το Συμβούλιο συμφώνησε επί διατάξεων πουενισχύουν την πολιτική εποπτείατου μηχανισμού που έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων.
Το συμφωνηθέν κείμενο διευκρινίζει ότι ο μηχανισμός θα πρέπει να χρησιμοποιείταιγια την απόκριση σε απρόβλεπτες περιστάσειςκαι αναδυόμενες προκλήσεις και προβλέπειτακτικές ανταλλαγές απόψεων μεταξύ της Επιτροπής και του Συμβουλίου πριν από πιθανές κινητοποιήσεις. Στόχος είναι να παρέχεται ισόρροπα ευελιξία και στρατηγική καθοδήγηση για την έγκαιρη απόκριση σε κρίσεις και σε εξελισσόμενες και νέες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Ισορροπημένη προσέγγιση της μετανάστευσης και του αναγκαστικού εκτοπισμού
Η μερική εντολή θεσπίζει ένα ισορροπημένο πλαίσιο συνεργασίας με τις χώρες εταίρουςγια τη μετανάστευση και τον αναγκαστικό εκτοπισμό. Οι συμφωνηθείσες διατάξεις συνδυάζουνθετικά κίνητραπου προάγουν τη συνεργασία με ένανμηχανισμό αναστολήςπου συνδέεται με τις υποχρεώσεις των χωρών εταίρων βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της επανεισδοχής των υπηκόων τους. Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο θα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο όσον αφορά την αξιολόγηση του αν ενδείκνυται από πολιτική άποψη η ενεργοποίηση των εν λόγω μέτρων, διασφαλίζοντας ότι οι αποφάσεις λαμβάνουν υπόψη το ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων της ΕΕ με τις χώρες εταίρους.
Με την εν λόγω προσέγγιση, επιδιώκεται να ενισχυθούν οι ολοκληρωμένες εταιρικές σχέσεις για τη μετανάστευση, ενώ παράλληλα θα τηρούνται οι διεθνείς υποχρεώσεις και θα συνεχιστεί η στήριξη για βιώσιμες λύσεις όσον αφορά τον εκτοπισμό.
Προώθηση των ευρωπαϊκών συμφερόντων και «Ομάδα Ευρώπη»
Η θέση του Συμβουλίουδιατηρεί την αρχή του ανοικτού και θεμιτού ανταγωνισμού, ενώ παράλληλα επιτρέπει την προώθηση τηςευρωπαϊκής προτίμησηςκαι την άμεση συμμετοχή των ευρωπαϊκών εταιρειών στις διαδικασίες προμηθειών, χορήγησης, ανάθεσης και απονομής, ιδίως σε βασικούς στρατηγικούς τομείς (όπως οι ενεργειακές, οι ψηφιακές και οι κρίσιμες υποδομές) όπου διακυβεύονται η στρατηγική αυτονομία και τα συμφέροντα ασφάλειας της ΕΕ.
Το συμφωνηθέν κείμενο ενισχύει επίσης τις διατάξεις σχετικά με τηνπροσέγγιση «Ομάδα Ευρώπη», ενδυναμώνοντας τη συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων για την υλοποίηση της εξωτερικής δράσης της Ένωσης. Επιπλέον, η μερική εντολή προβλέπει την ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, αλλά και του ρόλου της στρατηγικής της ΕΕ Global Gateway για βιώσιμες και αξιόπιστες παγκόσμιες επενδυτικές εταιρικές σχέσεις.
Επόμενα βήματα
Η μερική διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα είναι η εντολή του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον μηχανισμό «Παγκόσμια Ευρώπη». Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Ιστορικό
Στις 16 Ιουλίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση του μηχανισμού «Παγκόσμια Ευρώπη», του μελλοντικού χρηματοδοτικού μέσου της ΕΕ για την εξωτερική δράση για την περίοδο 2028-2034, με συνολικό χρηματοδοτικό κονδύλιο ύψους 200 δισ. ευρώ.
Το πρόγραμμα «Παγκόσμια Ευρώπη» αποτελεί βασικό στοιχείο του επόμενου ΠΔΠ, του επταετούς σχεδίου δαπανών της ΕΕ. Μετά τις αρχικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2028-2034 που υποβλήθηκαν τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο του 2025, μια συμφωνία της ΕΕ για το συνολικό ΠΔΠ πριν από το τέλος του 2026 θα επιτρέψει την έκδοση νομοθετικών πράξεων το 2027, η οποία είναι απαραίτητη προκειμένου να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη χορήγηση ενωσιακής χρηματοδότησης στους δικαιούχους από τον Ιανουάριο του 2028 και έπειτα.
We use cookies to improve your experience on our website. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Read more about our Privacy Policy.
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση