
Την Τρίτη 30 Ιουνίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κέρδισαν το βραβείο χρηστής διοίκησης του Διαμεσολαβητή για το 2026 στην κατηγορία «Αριστεία στην ανοικτή διοίκηση» για το EU Law Tracker. Το βραβείο τιμά έργα των θεσμικών και λοιπών οργάνων ή οργανισμών της ΕΕ που υποστηρίζουν και προωθούν μια νοοτροπία χρηστής διοίκησης στην ΕΕ και έχουν θετικό αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών. Το EU Law Tracker, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από τα τρία θεσμικά όργανα, σε συνεργασία με την Υπηρεσία Εκδόσεων, είναι ένα φιλικό προς τον χρήστη διαδικτυακό εργαλείο που συγκεντρώνει βασικές νομοθετικές πληροφορίες σε ένα μέρος. Το εργαλείο αυτό επιτρέπει στους πολίτες να παρακολουθούν τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ από την αρχή ως το τέλος χάρη σε ένα φιλικό προς τον χρήστη χρονολόγιο, παρέχοντας άμεση πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα. Το EU Law Tracker καταδεικνύει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διαφανή, ανοικτή και προσβάσιμη νομοθετική διαδικασία.
Η πιλοτική έκδοση του EU Law Tracker παρέχει, από τις 30 Απριλίου 2024, πλήρη κάλυψη των συνήθων νομοθετικών διαδικασιών, δηλαδή της κύριας διαδικασίας με την οποία θεσπίζονται οι νομοθετικές πράξεις της ΕΕ. Προσφέρει μια προσαρμόσιμη λειτουργία αναζήτησης, καθώς και ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις και τα προσφάτως δημοσιευμένα έγγραφα. Το EU Law Tracker περιλαμβάνει επίσης το Joint Declaration Tracker, το οποίο ιχνηλατεί τις προτάσεις της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας που εμπίπτουν στην κοινή δήλωση του 2026 σχετικά με τις νομοθετικές προτεραιότητες. Μετά τις νέες βελτιώσεις και επικαιροποιήσεις, το εργαλείο είναι πλέον πλήρως λειτουργικό.
Το EU Law Tracker αντικατοπτρίζει την κοινή δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρέχουν εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο της νομοθεσίας της ΕΕ σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Κύριος στόχος του EU Law Tracker είναι η διαφάνεια και η ιχνηλασιμότητα των νόμων για το ευρύ κοινό.
Πηγή: consilium.europa.eu
Photo by Oliver Cole on Unsplash
Ένας νέος κανονισμός που προστατεύει τον χαλυβουργικό τομέα της ΕΕ από τις επιζήμιες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας τίθεται σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026. Αυτό αποτελεί ζωτικό βήμα προς τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας στρατηγικής σημασίας ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Στο πλαίσιο αυτών των νέων κανόνων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον εκτελεστικό κανονισμό που καθορίζει την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο σύστημα —το οποίο περιλαμβάνει μειωμένες συνολικές δασμολογικές ποσοστώσεις και υψηλότερο δασμό εκτός ποσόστωσης— αποσκοπεί στην προστασία της χαλυβουργίας της ΕΕ μετά τη λήξη της διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα.
Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων βασίζεται σε ένα σύνολο σαφώς καθορισμένων κριτηρίων στον νέο κανονισμό της ΕΕ για τον χάλυβα. Εξασφαλίζει προβλέψιμο επίπεδο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ για τους προμηθευτές τρίτων χωρών μέσω δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας, διασφαλίζοντας επίσης την πολυμορφία του εφοδιασμού για τους μεταγενέστερους χρήστες της ΕΕ.
Ο εκτελεστικός κανονισμός επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον αντίκτυπο του κανονισμού της ΕΕ για τον χάλυβα στους εταίρους της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα του μέτρου - το 80 % των εισαγωγών χάλυβα της ΕΕ προέρχεται από εταίρους ΣΕΣ.
Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ —που ορίστηκε σε 18,3 εκατομμύρια τόνους από τον κανονισμό για τον χάλυβα— προορίζεται αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (ΣΕΣ), ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ.
Ως εκ τούτου, οι εταίροι ΣΕΣ της ΕΕ θα διατηρήσουν σημαντικά υψηλότερο μερίδιο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ από τη μέση μείωση κατά 47 % που προβλέπεται στον κανονισμό για τον χάλυβα.
Η ΕΕ αντιμετώπισε τις ανησυχίες των εμπορικών εταίρων της μέσω εποικοδομητικών συζητήσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ (διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ), με αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός εταίρων να συμφωνήσουν προσωρινά για τις ποσοστώσεις που τους έχουν κατανεμηθεί.
Επόμενα βήματα
Λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης κατανομής των ποσοστώσεων από την 1η Ιουλίου, ο κανονισμός για τον χάλυβα προβλέπει τη χρήση της διαδικασίας επείγοντος. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα κληθούν να ψηφίσουν εντός 14 ημερών από την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού από το Σώμα των Επιτρόπων και ότι ο εκτελεστικός κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ για μέγιστο διάστημα 6 μηνών.
Στη συνέχεια, ο εκτελεστικός κανονισμός θα υποβληθεί εκ νέου στην αρμόδια επιτροπή του κράτους μέλους σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία επιτροπολογίας πριν από το τέλος του 2026.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εμπορικούς εταίρους στον ΠΟΕ στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων βάσει του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ.
Ιστορικό
Ο πρόσφατα εκδοθείς κανονισμός για τον χάλυβα αποτελεί μέρος της αντίδρασης της ΕΕ στη συνεχιζόμενη παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα του χάλυβα, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα και εξακολουθεί να στρεβλώνει τις διεθνείς αγορές.
Το μέτρο καθορίζει αδασμολόγητες ποσοστώσεις σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, εισάγοντας δασμό εκτός ποσόστωσης ύψους 50 % για 26 κατηγορίες προϊόντων χάλυβα που εισάγονται στην ΕΕ. Εισάγει επίσης απαίτηση ιχνηλασιμότητας για τη βελτίωση της διαφάνειας της αλυσίδας εφοδιασμού χάλυβα της ΕΕ. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το πού πραγματοποιείται το στάδιο «τήξης και τήξης» της εισαγόμενης παραγωγής χάλυβα.
Ως εκ τούτου, το μέτρο αποκαθιστά τον θεμιτό ανταγωνισμό σε μια αγορά που επηρεάζεται από στρεβλώσεις που συνδέονται με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, προασπίζοντας τις θέσεις εργασίας στην παραγωγή χάλυβα της ΕΕ και παρέχοντας στους ευρωπαίους χαλυβουργούς τον απαραίτητο οικονομικό χώρο για να επενδύσουν σε καθαρότερη και πιο καινοτόμο παραγωγή χάλυβα στην ΕΕ. Εξισορροπεί τα διάφορα συμφέροντα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ, των χρηστών χάλυβα, των εισαγωγέων και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσδιόρισε τη χαλυβουργία της ΕΕ ως βασική κινητήρια δύναμη για την ευρωπαϊκή ευημερία. Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ, που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2025, προσδιόρισε τον χάλυβα και τα μέταλλα ως βασικό τομέα δράσης, με το σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, το οποίο περιγράφει ένα εμπορικό μέτρο για την αντικατάσταση της διασφάλισης του χάλυβα. Η Επιτροπή θέσπισε για πρώτη φορά το τελευταίο μέτρο για τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα τον Ιούλιο του 2018, προκειμένου να αποτρέψει την οικονομική ζημία των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ από την εκτροπή του εμπορίου και την αύξηση των εισαγωγών.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Ahsanization ッ on Unsplash
Ποιες ποσοστώσεις έχουν τεθεί σε εφαρμογή για τις εισαγωγές χάλυβα στην ΕΕ και ποιους αφορούν;
Το μέτρο της ΕΕ για τον χάλυβα, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026, μειώνει τις αδασμολόγητες εισαγωγές 26 κατηγοριών προϊόντων χάλυβα στην ΕΕ κατά μέσο όρο 47 % σε σύγκριση με τις ποσοστώσεις στο πλαίσιο του μέτρου διασφάλισης για τον χάλυβα. Από την 1η Ιουλίου 2026, συνολικά 18,3 εκατομμύρια τόνοι χάλυβα θα επιτρέπεται να εισέρχονται στην ΕΕ αδασμολόγητα κάθε χρόνο. Ο σημερινός εκτελεστικός κανονισμός καθορίζει τη δίκαιη και αντικειμενική μεθοδολογία βάσει της οποίας η ποσόστωση αυτή θα κατανεμηθεί μεταξύ των εμπορικών εταίρων της ΕΕ. Οι εισαγωγές εκτός ποσόστωσης θα υπόκεινται σε δασμό 50%.
Τι είδους μεθοδολογία χρησιμοποίησε η Επιτροπή για να καθορίσει την κατανομή της ποσόστωσης χάλυβα;
Η ποσόστωση χάλυβα της ΕΕ κατανεμήθηκε μεταξύ των εμπορικών εταίρων της ΕΕ με τη χρήση δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στον κανονισμό για τον χάλυβα. Η μεθοδολογία αυτή συνάδει με τους κανόνες του ΠΟΕ και αναγνωρίζει τυχόν συμφωνίες που έχουν κατ' αρχήν συναφθεί μεταξύ της ΕΕ και ενός εμπορικού εταίρου στον ΠΟΕ (βάσει του άρθρου XXVIII των διαπραγματεύσεων της ΓΣΔΕ). Διακρίνει επίσης μεταξύ των εταίρων ΣΕΣ και των εταίρων εκτός ΣΕΣ, διασφαλίζοντας ότι οι εταίροι ΣΕΣ τυγχάνουν καλύτερης μεταχείρισης με τη μορφή υψηλότερου όγκου ποσοστώσεων. Τέλος, η μεθοδολογία λαμβάνει υπόψη τα ζητήματα διαφοροποίησης και ασφάλειας του εφοδιασμού.
Πόσο συγκεκριμένα κατανεμήθηκε η ποσόστωση μεταξύ των επιμέρους εμπορικών εταίρων;
Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ ύψους 18,3 εκατομμυρίων τόνων —δηλαδή 9,15 εκατομμύρια τόνοι— έχει διανεμηθεί αποκλειστικά σε εταίρους με συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) με την ΕΕ, ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους (συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ) χωρίς διακρίσεις.
Από το μέρος που διατίθεται αποκλειστικά για τις ΣΕΣ, μεγαλύτερο μερίδιο είναι οι ειδικές ανά χώρα κατανομές. Χορηγούνται σε χώρες που κατείχαν ιστορικά μερίδιο τουλάχιστον 5 % του όγκου των εισαγωγών (με βάση το μέσο μερίδιο των εισαγωγών κατά τα έτη 2022-2024). Οι υπόλοιποι όγκοι είναι διαθέσιμοι για εξαγωγές από όλους τους εταίρους ΣΕΣ σε ανταγωνιστική βάση.
Ποιες ειδικές παρατηρήσεις έχουν δοθεί στους εταίρους ΣΕΣ της ΕΕ;
Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων αποσκοπεί στην ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων του μέτρου της ΕΕ για τον χάλυβα στους εταίρους της ΣΕΣ εντός των ορίων του κανονισμού για τον χάλυβα και χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ προορίζεται αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (ΣΕΣ), ενώ το υπόλοιπο ήμισυ διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους —συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ— χωρίς διακρίσεις. Επιπλέον, πολλοί εταίροι ΣΕΣ θα λάβουν ασφαλείς ειδικές ανά χώρα ποσοστώσεις ανάλογες με τον ιστορικό όγκο των εισαγωγών τους.
Ως εκ τούτου, οι περισσότεροι από τους εταίρους ΣΕΣ της ΕΕ θα δουν μείωση της πρόσβασης στην αγορά σημαντικά χαμηλότερη από τη μέση μείωση κατά 47 % που προβλέπεται στον κανονισμό για τον χάλυβα.
Πώς είναι συμβατό με τον ΠΟΕ το νέο μέτρο της ΕΕ για τον χάλυβα και η κατανομή των ειδικών δασμολογικών ποσοστώσεων;
Το άρθρο 28 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) επιτρέπει σε μέλος του ΠΟΕ να τροποποιεί ή να αποσύρει τους δεσμευμένους δασμολογικούς συντελεστές του. Για να το πράξει νόμιμα, η χώρα πρέπει να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τους επηρεαζόμενους εμπορικούς εταίρους για να προσφέρει αντισταθμιστικές προσαρμογές για τη διατήρηση του συνολικού ισοζυγίου εμπορικών παραχωρήσεων.
Από τότε που πρότεινε το μέτρο για τον χάλυβα τον Οκτώβριο του 2025, η ΕΕ έχει συμμετάσχει σε εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου 28 με περισσότερους από είκοσι εμπορικούς εταίρους (κυρίως εταίρους ΣΕΣ) στον ΠΟΕ. Με βάση τις συζητήσεις αυτές, η Επιτροπή επεδίωξε να λάβει υπόψη τις κύριες ανησυχίες των εταίρων ΣΕΣ ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις του μέτρου για τον χάλυβα σε αυτούς χωρίς να υπονομευθεί η αποτελεσματικότητα του μέτρου. Ως εκ τούτου, σημαντικός αριθμός εταίρων συμφώνησε προσωρινά με τις ποσοστώσεις που τους είχαν κατανεμηθεί.
Γιατί οι εμπορικοί εταίροι της ΕΕ στον ΕΟΧ εξαιρέθηκαν από το μέτρο για τον χάλυβα;
Οι χώρες του ΕΟΧ δεν υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις ή δασμούς στο πλαίσιο του μέτρου για τον χάλυβα. Μια τέτοια διαφοροποιημένη προσέγγιση δικαιολογείται λόγω του πολύ στενού και μοναδικού επιπέδου ενσωμάτωσής τους στην εσωτερική αγορά της ΕΕ.
Οι χώρες του ΕΟΧ είχαν ήδη εξαιρεθεί από τη διασφάλιση για τον χάλυβα για τους ίδιους λόγους. Τα επίπεδα των εξαγωγών τους παρέμειναν σταθερά (και μάλλον περιορισμένα σε όγκο) σε διάστημα 8 ετών. Ως εκ τούτου, ο συνδυασμός του μοναδικού καθεστώτος τους έναντι της ΕΕ, το οποίο δεν έχει καμία άλλη ΣΕΣ, και του περιορισμένου όγκου των εξαγωγών τους δικαιολογούν μια τέτοια μεταχείριση.
Ωστόσο, για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο οι παραγωγοί τρίτων χωρών να προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν την εξαίρεση αυτή ως κενό στο μέλλον, οι εισαγωγείς καλυπτόμενων προϊόντων χάλυβα από τον ΕΟΧ θα πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις τήξης και συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων όπως και όλοι οι άλλοι ενδιαφερόμενοι.
Πώς σχετίζεται το μέτρο με τη λύση του πλαισίου του Ουίνδσορ όσον αφορά τη Βόρεια Ιρλανδία;
Το πλαίσιο του Ουίνδσορ περιλαμβάνει λύση για τον χάλυβα καταγωγής Ηνωμένου Βασιλείου που μετακινείται από τη Μεγάλη Βρετανία στη Βόρεια Ιρλανδία, η οποία συνίσταται σε ειδικές δασμολογικές ποσοστώσεις, προς όφελος της οικονομίας της Βόρειας Ιρλανδίας.
Ο εκτελεστικός κανονισμός προβλέπει τους ίδιους όγκους δασμολογικών ποσοστώσεων για τις εν λόγω κινήσεις, με πλήρη σεβασμό των δεσμεύσεων βάσει του πλαισίου του Ουίνδσορ.
Οι τρίτες χώρες δεν θα προβούν σε αντίποινα κατά του μέτρου της ΕΕ ή των ειδικών κατανομών ποσοστώσεων;
Το μέτρο της ΕΕ για τον χάλυβα εκπονήθηκε σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ και η ΕΕ συμμετείχε ενεργά στις συζητήσεις του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ με τους εμπορικούς εταίρους της στη Γενεύη, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι προτιμησιακοί εταίροι θα μπορούσαν να διατηρήσουν το συνολικό επίπεδο των παραχωρήσεών τους. Ως εκ τούτου, σημαντικός αριθμός των εταίρων ΣΕΣ της ΕΕ συμφώνησαν κατ' αρχήν για την κατανομή των δασμολογικών τους ποσοστώσεων.
Τελικά, ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί αυτός ο πολλαπλασιασμός των μονομερών μέτρων είναι να αντιμετωπιστεί συλλογικά η ρίζα της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας. Η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην προώθηση αυτού του στόχου από κοινού με ομοϊδεάτες εταίρους, τόσο σε διμερές όσο και σε συλλογικό επίπεδο, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Φόρουμ για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα (GFSEC).
Πώς θα αλληλεπιδράσουν οι νέες ποσοστώσεις με τα υφιστάμενα/μελλοντικά μέτρα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ) για διάφορα προϊόντα χάλυβα;
Τα μέτρα εμπορικής άμυνας, όπως οι δασμοί αντιντάμπινγκ και οι αντισταθμιστικοί δασμοί, εφαρμόζονται από τον πρώτο εισαγόμενο τόνο. Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες προϊόντων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης και υπόκεινται σε μέτρα εμπορικής άμυνας. Αυτό σημαίνει ότι οι εν λόγω εισαγωγές θα καταβάλλουν τους δασμούς που ισχύουν στο πλαίσιο των μέτρων εμπορικής άμυνας και, εάν εξαντλήσουν τη δασμολογική ποσόστωση στο πλαίσιο του μέτρου, θα εφαρμοστεί πρόσθετος δασμός 50 %.
Γιατί η ΕΕ θέσπισε μέτρο για τον χάλυβα;
Η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, η οποία συχνά οφείλεται σε πολιτικές και πρακτικές που δεν σχετίζονται με την αγορά, συνεχίζει να αυξάνεται αδιάκοπα και βρίσκεται ήδη σε μη βιώσιμα επίπεδα —επί του παρόντος πάνω από 620 εκατομμύρια τόνους, που εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 721 εκατομμύρια τόνους— υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης χάλυβα της ΕΕ.
Παράλληλα, όλο και περισσότερες τρίτες χώρες κλείνουν τις αγορές τους στις εισαγωγές, συχνά με τη μορφή δασμών. Αυτό δημιουργεί πολύ μεγάλο κίνδυνο εκτροπής του εμπορίου στην αγορά της ΕΕ, σε μια κατάσταση όπου η διείσδυση των εισαγωγών όσον αφορά το μερίδιο αγοράς των εισαγωγών παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Το μέτρο για τον χάλυβα τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2026 και, ως εκ τούτου, διασφαλίζει ένα συνεχές και εξαιρετικά αποτελεσματικό επίπεδο προστασίας για τον τομέα του χάλυβα της ΕΕ μετά τη λήξη της διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα στις 30 Ιουνίου 2026.
Είναι πολύ σημαντικό να διατηρηθεί μια ισχυρή χαλυβουργία, να εξασφαλιστούν επενδύσεις για την επιτυχή απαλλαγή της από τις ανθρακούχες εκπομπές και να αποφευχθεί η υπονόμευση της στρατηγικής αυτονομίας μας σε αυτόν τον βασικό τομέα.
Η Επιτροπή παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην εξεύρεση συλλογικής λύσης στο πρόβλημα της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας. Ωστόσο, έως ότου υλοποιηθεί αυτό, η ΕΕ πρέπει να αναλάβει αποφασιστική δράση και, με την παρούσα πρόταση, το πράττει.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Mads Eneqvist on Unsplash
Η Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το πέμπτο και τελικό αίτημα πληρωμής της Δανίας για επιχορηγήσεις ύψους 359 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον κεντρικό άξονα του NextGenerationEU.
Ως το εμβληματικό πρόγραμμα της Επιτροπής μετά την πανδημία, ο ΜΑΑ στηρίζει την ανάκαμψη, την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα των κρατών μελών.
Με αυτό το πέμπτο και τελικό αίτημα πληρωμής, η Δανία γίνεται το πρώτο κράτος μέλος που επιτυγχάνει το 100 % των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το οικείο σχέδιο ΜΑΑ —ποσό που αντιστοιχεί σε 1,63 δισ. EUR— πριν από την προθεσμία του τέλους Αυγούστου.
Αυτό αποτελεί σημαντικό ορόσημο στην εφαρμογή του ΜΑΑ και καταδεικνύει τη δέσμευση της Δανίας να υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στο πλαίσιο του εθνικού της σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Δανία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα εκκρεμή 4 ορόσημα και τους 12 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.
Το εν λόγω τελικό αίτημα ολοκληρώνει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στο πλαίσιο του δανικού σχεδίου, μεταξύ άλλων στους τομείς της πράσινης μετάβασης της γεωργίας, της ενεργειακής απόδοσης, των βιώσιμων οδικών μεταφορών και της αυξημένης ψηφιοποίησης.
Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Η Δανία έχει παραδώσει. Είναι το πρώτο κράτος μέλος που ολοκληρώνει το σχέδιο ανάκαμψης NextGenerationEU. Περισσότερα από 250.000 αυτοκίνητα μηδενικών εκπομπών βρίσκονται στο δρόμο και χιλιάδες σπίτια έχουν στραφεί σε καθαρή θέρμανση και βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση. Η Δανία δείχνει ότι η καθαρή μετάβαση αποφέρει πραγματικά αποτελέσματα για τους πολίτες και για την Ευρώπη.»
Μεταξύ των εμβληματικών μέτρων που υποστηρίζονται στο πλαίσιο του παρόντος αιτήματος πληρωμής είναι τα εξής:
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από τη Δανία των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ) του Συμβουλίου, η οποία έχει προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στη Δανία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή αργότερα.
Ιστορικό
Η Δανία υπέβαλε την αίτηση πληρωμής της στις 21 Μαΐου 2026. Το δανικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας —το οποίο υποστηρίζεται από επιχορηγήσεις ύψους 1,63 δισ. ευρώ— περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας, της πράσινης μετάβασης της γεωργίας, της ενεργειακής απόδοσης τόσο των ιδιωτικών νοικοκυριών όσο και των δημόσιων κτιρίων και του ιδιωτικού τομέα, των βιώσιμων οδικών μεταφορών, της ψηφιοποίησης του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, της έρευνας για την πράσινη μετάβαση και της ενεργειακής μετάβασης προς βιώσιμες πηγές.
Με την πληρωμή αυτή, τα συνολικά κονδύλια που εκταμιεύονται στη Δανία στο πλαίσιο του ΜΑΑ θα ανέλθουν σε 1,63 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 241 εκατ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει ότι το 100 % της χρηματοδότησης που διατίθεται στη Δανία στο πλαίσιο του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρασχεθεί μόλις το Συμβούλιο δώσει επίσης το πράσινο φως στο αίτημα πληρωμής, με την επιτυχή εκπλήρωση και των 79 οροσήμων και στόχων.
Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τις 31 Αυγούστου 2026 και να υποβάλουν τις τελευταίες αιτήσεις πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Daria Strategy on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκινά την εκταμίευση 3,9 δισ. ευρώ ως την πρώτη πληρωμή στο πλαίσιο της πρώτης δόσης ύψους περίπου 6 δισ. ευρώ που προορίζεται για την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών, μια βασική ικανότητα που επιτρέπει στην Ουκρανία να αντέξει τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας.
Η εκταμίευση αυτή ακολουθεί την πρώτη δόση ύψους 3,2 δισ. ευρώ της Επιτροπής προς την Ουκρανία στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιουνίου. Περαιτέρω πληρωμές θα πραγματοποιηθούν τις επόμενες ημέρες έως ότου καλυφθεί πλήρως η πρώτη δόση για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, σύμφωνα με τα αιτήματα πληρωμής της Ουκρανίας.
Η κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Η εφευρετικότητα της Ουκρανίας βρίσκεται στο επίκεντρο της επιτυχίας της να αντισταθεί στην εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας. Εφευρετικότητα που θέλουμε να υποστηρίξουμε. Αποδεσμεύουμε μια πρώτη δόση ύψους 3,9 δισ. ευρώ για προηγμένη τεχνολογία δρόνων για την ενίσχυση της άμυνας της Ουκρανίας. Και θα ακολουθήσουν κι άλλα. Οι επενδύσεις αυτές θα βοηθήσουν την Ουκρανία να προστατεύσει τους πολίτες της, να υπερασπιστεί την κυριαρχία της και να ενισχύσει την ασφάλεια της Ευρώπης. Η Ευρώπη στέκεται σταθερά στο πλευρό της Ουκρανίας για όσο διάστημα χρειαστεί για την επίτευξη δίκαιης και διαρκούς ειρήνης.»
Ως εμπόλεμη χώρα, το στρατιωτικό πλεονέκτημα της Ουκρανίας εξαρτάται από την ταχεία διαθεσιμότητα κρίσιμων προϊόντων στις απαιτούμενες ποσότητες και εντός πολύ σύντομων χρονικών πλαισίων. Το ποσό αυτό αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου δανείου στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ, το οποίο παρέχει 30 δισ. ευρώ για δημοσιονομική βοήθεια και 60 δισ. ευρώ για στήριξη στον τομέα της άμυνας κατά τη διάρκεια του 2026 και του 2027. Το 2026, 28,3 δισ. ευρώ από τη δέσμη μέτρων για την άμυνα ύψους 60 δισ. ευρώ θα εκταμιευθούν για τη στήριξη της αμυντικής βιομηχανικής ικανότητας της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με τον κανονισμό για τα δάνεια στήριξης της Ουκρανίας, η Επιτροπή ελέγχει τις συμβάσεις που παρέχονται προς υποστήριξη του παρόντος αιτήματος. Οι έλεγχοι αυτοί διασφαλίζουν ότι η χρηματοδοτική συνδρομή χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις που έχουν συμφωνηθεί με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.
Οι επικείμενες εκταμιεύσεις θα συνεχίσουν να καλύπτουν την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών, επεκτείνοντας παράλληλα τα πυρομαχικά, τους πυραύλους και τα συστήματα αεράμυνας, αντικατοπτρίζοντας τη σταθερή δέσμευση της Ένωσης για την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας έναντι της συνεχιζόμενης επίθεσης της Ρωσίας.
Τον Φεβρουάριο του 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2026/467 σχετικά με τη θέσπιση του δανείου στήριξης της Ουκρανίας (USL). Ο κανονισμός προβλέπει έως και 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας. Η στήριξη διαρθρώνεται γύρω από δύο συμπληρωματικές συνιστώσες: συνδρομή για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων και των ικανοτήτων της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας, και στήριξη για τη διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας του κράτους, τη διατήρηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών και την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας.
Μετά την υποβολή της χρηματοδοτικής στρατηγικής της Ουκρανίας τον Μάρτιο του 2026, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 23 Απριλίου 2026, εκτελεστική απόφαση για τον καθορισμό της συνδρομής που θα τεθεί στη διάθεση της Ουκρανίας το 2026. Η απόφαση προβλέπει στήριξη ύψους έως 45 δισ. ευρώ για το 2026, εκ των οποίων 16,7 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη και 28,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αμυντικών βιομηχανικών ικανοτήτων της Ουκρανίας. Η συνιστώσα της δημοσιονομικής στήριξης κατανέμεται ισομερώς μεταξύ μιας συμπληρωματικής ενίσχυσης στη διευκόλυνση για την Ουκρανία και μιας νέας πράξης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, ύψους έως 8,35 δισ. ευρώ έκαστη. Η Επιτροπή εκταμίευσε την πρώτη δόση ύψους 3,2 δισ. ευρώ στην Ουκρανία στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ στις 25 Ιουνίου.
Η αμυντική συνιστώσα επικεντρώνεται στην ανασυγκρότηση, την ανάκαμψη και τον εκσυγχρονισμό της αμυντικής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης της Ουκρανίας. Αποσκοπεί στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής ετοιμότητας της Ουκρανίας και στη στήριξη της σταδιακής ενσωμάτωσής της στην ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας, μέσω στενής συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης και της Ουκρανίας.
Οι αποφάσεις χρηματοδότησης βασίζονται στις εξελισσόμενες ανάγκες της Ουκρανίας. Όλες οι δαπάνες υπόκεινται σε συμφωνημένους όρους και παρακολούθηση.
Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει συνολική στήριξη ύψους 211,3 δισ. ευρώ στην Ουκρανία και τους Ουκρανούς, συμπεριλαμβανομένων 3,8 δισ. ευρώ από τα έσοδα ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Alice Kotlyarenko on Unsplash
Η ΕΕ καταργεί μια παρωχημένη απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς για πακέτα ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας μικρότερης των 150 ευρώ. Το μέτρο θα συμβάλει στη διασφάλιση δίκαιων συνθηκών για τις επιχειρήσεις της ΕΕ και ασφαλών επιλογών για τους καταναλωτές, ως απάντηση στην αύξηση δισεκατομμυρίων αγαθών ηλεκτρονικού εμπορίου χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ΕΕ. Εμπορεύματα προερχόμενα από τρίτες χώρες, τα οποία αγοράζονται μέσω διαδικτύου και αποστέλλονται απευθείας στους καταναλωτές, θα καταβάλλουν πλέον δασμό ύψους 3 ευρώ ανά τεμάχιο.
Η απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς ύψους 150 ευρώ σχεδιάστηκε για μια εποχή περιστασιακών διαδικτυακών αγορών και λιγότερο ψηφιοποιημένων τελωνειακών συστημάτων. Αυτό δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα και η εξάλειψή του διορθώνει μια μακροχρόνια διαρθρωτική ανισορροπία για τις επιχειρήσεις της ΕΕ. Σε όλη την Ευρώπη, οι υψηλοί δρόμοι των πόλεων ερημώνουν όλο και περισσότερο, υπονομεύοντας τις τοπικές ευκαιρίες απασχόλησης και αποδυναμώνοντας τη ζωή της κοινότητας. Από περιβαλλοντική άποψη, το γρήγορο μοντέλο ηλεκτρονικού εμπορίου συμβάλλει στα απορρίμματα συσκευασίας και στην εφοδιαστική με μεγάλο βάρος άνθρακα, με συχνές επιστροφές και μεταφορές μεγάλων αποστάσεων που διπλασιάζουν τη ρύπανση των μεταφορών.
Το μέτρο αυτό αποκαθιστά τη δικαιοσύνη μεταξύ των εισαγωγέων, διασφαλίζοντας ότι οι έμποροι λιανικής πώλησης της ΕΕ που εισάγουν χύδην και οι μεγάλης κλίμακας μη ενωσιακοί διαδικτυακοί φορείς εκμετάλλευσης ανταγωνίζονται υπό τους ίδιους κανονιστικούς όρους.
Οι ευρωπαίοι καταναλωτές δεν είναι υπεύθυνοι για την καταβολή των δασμών στις τελωνειακές αρχές.
Οι δασμοί εισπράττονται από τις τελωνειακές αρχές από τις πλατφόρμες ή από κάθε άλλη επιχείρηση που συμμετέχει στην πώληση και τη μεταφορά των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές που πραγματοποιούν διαδικτυακές αγορές απαλλάσσονται από την πρόσθετη πληρωμή κατά την παράδοση.
Αντιμετώπιση των αυξημένων κινδύνων για τους καταναλωτές της ΕΕ
Η ταχεία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει επίσης αυξήσει τους κινδύνους για τους καταναλωτές. Μια έρευνα σε επίπεδο ΕΕ για το 2025 διαπίστωσε ότι πάνω από το 60 % των εμπορευμάτων χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ΕΕ δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις ή τα πρότυπα ασφάλειας των προϊόντων. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να περιέχουν τοξικά συστατικά ή να φέρουν εσφαλμένη επισήμανση, θέτοντας σε κίνδυνο τους καταναλωτές.
Το νέο μέτρο εισάγει επίσης την ανάγκη δήλωσης των αναγνωριστικών κωδικών προϊόντος (PID). Η συμπερίληψη των PID βελτιώνει τις διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου και ελέγχου, συμβάλλοντας στην επιβολή απαγορεύσεων και περιορισμών. Αυτό θα στηρίξει τις αρχές ώστε να εντοπίζουν αποτελεσματικότερα τα μη συμμορφούμενα εμπορεύματα και να επεκτείνουν τους ελέγχους πέραν των μεμονωμένων αποστολών, ώστε να καλύπτουν όλα τα στοιχεία που παρουσιάζουν παρόμοιους κινδύνους. Αυτό θα ισχύει σε εθελοντική βάση από την 1η Ιουλίου 2026 και θα καταστεί υποχρεωτικό από τον Νοέμβριο του 2026.
Προσωρινό μέτρο έως το 2028
Το επιτόκιο των 3 ευρώ αποτελεί μεταβατική λύση, η οποία συμφωνήθηκε από τα κράτη μέλη της ΕΕ, ως επείγουσα απάντηση στις προκλήσεις που προκύπτουν από την ταχεία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου. Από τον Ιούλιο του 2028, ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ θα τεθεί σε λειτουργία, εφαρμόζοντας κανονικούς τελωνειακούς δασμούς με βάση τη δασμολογική κατάταξη, την καταγωγή και την αξία του εμπορεύματος, σύμφωνα με τους υφιστάμενους/τυποποιημένους τελωνειακούς κανόνες της ΕΕ.
Ιστορικό
Μόνο το 2025, 5,9 δισεκατομμύρια αντικείμενα σε συσκευασίες χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες πλημμύρισαν την αγορά της ΕΕ χωρίς να καταβάλουν τελωνειακούς δασμούς. Κάθε μέρα, περισσότερα από 16 εκατομμύρια δέματα εκτελωνίζονται από τα τελωνεία σε καταναλωτές στην ΕΕ. Σήμερα, οι συσκευασίες χαμηλής αξίας αντιπροσωπεύουν το 97 % του συνόλου των εισαγόμενων ειδών στην ΕΕ, αλλά αντιπροσωπεύουν μόνο το 2 % της αξίας των εισαγωγών της ΕΕ. Καθώς τα εμπορικά πρότυπα μεταβάλλονται, ο ανταγωνισμός σε αυτόν τον οικονομικό τομέα δεν είναι πλέον δίκαιος. Ο κανόνας εξαίρεσης αποτελούσε αντικείμενο συστηματικής εκμετάλλευσης μέσω της δήλωσης χαμηλότερης δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων ή του τεχνητού διαχωρισμού των παραγγελιών σε πολλαπλά δέματα ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο των 150 ευρώ.
Το μέτρο αποτελεί μέρος της ευρύτερης τελωνειακής μεταρρύθμισης της ΕΕ, η οποία συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη στις 26 Μαρτίου 2026. Είναι καίριας σημασίας για την προστασία της οικονομίας της ΕΕ από τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την προστασία των καταναλωτών από τους κινδύνους των μη ασφαλών προϊόντων. Η μεταρρύθμιση αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο τα αγαθά εισέρχονται στην ΕΕ, αναθέτοντας μεγαλύτερη ευθύνη στους πωλητές και τις πλατφόρμες.
Η μεταρρύθμιση εισάγει διάφορα στοχευμένα μέτρα για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Εκτός από την κατάργηση της απαλλαγής από τελωνειακούς δασμούς, θεσπίζει τέλος διεκπεραίωσης για τα εμπορεύματα που εισάγονται στην ΕΕ, προκειμένου να αντισταθμιστεί το αυξανόμενο κόστος για τις τελωνειακές αρχές. Το ποσό του τέλους θα καθοριστεί σε κατ' εξουσιοδότηση πράξη και θα βασίζεται στο ελάχιστο κόστος που αντιμετωπίζουν οι τελωνειακές αρχές κατά τη μεταποίηση των εμπορευμάτων. Το τέλος θα θεσπιστεί το αργότερο έως την 1η Νοεμβρίου 2026.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
Πώς εφαρμόζεται στην πράξη ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ;
Ο δασμός των 3 ευρώ επιβάλλεται ανά είδος σε αποστολές αξίας έως 150 ευρώ. Το μέτρο εφαρμόζεται σε αγαθά που αγοράζονται μέσω διαδικτύου και αποστέλλονται απευθείας στους καταναλωτές.
Το μέτρο θα εφαρμοστεί από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028, όταν θα τεθεί σε λειτουργία ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο, και οι τελωνειακοί δασμοί θα υπολογίζονται με βάση την αξία, την καταγωγή και τη δασμολογική κατάταξη του εμπορεύματος.
Ο κανονισμός του Συμβουλίου του Φεβρουαρίου 2026, με τον οποίο καταργείται το ελάχιστο όριο, διευκρινίζει ότι εφαρμόζεται ο απλουστευμένος προσωρινός δασμός που βασίζεται σε ενιαίο ειδικό ποσό τελωνειακού δασμού ανά είδος, ως απάντηση στην τεράστια αύξηση των πράξεων που θα πρέπει να διαχειριστούν οι τελωνειακές αρχές.
Ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ θα εφαρμόζεται ανά είδος, σύμφωνα με τις τελωνειακές διαδικασίες. Για παράδειγμα:
|
Παράδειγμα αποστολής |
Δασμοί |
|
5 μπλουζάκια |
3 ευρώ (ένα διακριτό στοιχείο) |
|
1 μπλουζάκι + 1 ρολόι |
6 ευρώ (δύο διακριτά στοιχεία) |
Ποιος είναι υπεύθυνος για την καταβολή του δασμού των 3 ευρώ;
Στην τελωνειακή ορολογία, το μέρος που πρέπει να καταβάλει τους τελωνειακούς δασμούς ονομάζεται διασαφιστής και καθίσταται οφειλέτης. Η νομοθεσία για την εφαρμογή του δασμού των 3 ευρώ ορίζει ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να είναι ο καταναλωτής.
Η νομική ευθύνη για την ορθή καταβολή του δασμού των 3 ευρώ κατά την άφιξη στην ΕΕ βαρύνει τις πλατφόρμες και τους πωλητές ή τον μεταφορέα ή τον πράκτορα που δηλώνει τα εμπορεύματα στις τελωνειακές αρχές. Επομένως, δεν πρόκειται για επιβάρυνση που εισπράττεται από τον αγοραστή κατά την παράδοση.
Ποιος είναι ο αντίκτυπος στους καταναλωτές;
Οι καταναλωτές που πραγματοποιούν διαδικτυακές αγορές δεν είναι νομικά υπεύθυνοι για την καταβολή των δασμών. Ο οφειλέτης είναι στις περισσότερες περιπτώσεις η πλατφόρμα (κάτοχος της IOSS) ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση που εμπλέκεται στην πώληση και τη μεταφορά των εισαγόμενων εμπορευμάτων, μπορεί να είναι ο μεταφορέας ή οποιοσδήποτε εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος. Γίνονται τελικά υπεύθυνοι. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές θα γλιτώσουν από το κόστος έκπληξης λόγω των τελωνειακών δασμών.
Ποιος είναι ο αντίκτυπος στις επιχειρήσεις;
Οι επιχειρήσεις που πωλούν απευθείας σε καταναλωτές και μεταφορείς πρέπει να προσαρμόσουν τα συστήματα και τις διαδικασίες τους για να χειριστούν τη νέα είσπραξη δασμών. Από τον Νοέμβριο του 2026 θα πρέπει επίσης να δηλώνουν τους σχετικούς αναγνωριστικούς κωδικούς προϊόντος στις τελωνειακές διασαφήσεις και μπορούν να αρχίσουν να το πράττουν οικειοθελώς από την 1η Ιουλίου 2026.
Η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές και οι επιχειρήσεις μπορούν να επικοινωνούν με τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών για περαιτέρω διευκρινίσεις.
Ποιος είναι ο αντίκτυπος στις τελωνειακές αρχές;
Για τις τελωνειακές αρχές, η διαδικασία διασάφησης απαιτεί την είσπραξη του δασμού στο σημείο όπου τα τελωνεία έχουν εκτελωνίσει τα εμπορεύματα, και τα υφιστάμενα συστήματα είναι ήδη προετοιμασμένα για το σκοπό αυτό.
Στο μέλλον, ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ θα συγκεντρώνει τις επιχειρήσεις και θα διευκολύνει τη διαδικασία, αλλά η αρχή παραμένει ομοιόμορφη σε όλα τα κράτη μέλη: μόλις τα εμπορεύματα εκτελωνιστούν σε μία χώρα, μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα σε άλλες χωρίς πρόσθετους ελέγχους.
Πώς θα εισπραχθούν τα 3 ευρώ;
Η είσπραξη του δασμού θα γίνεται σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες. Ο κανονισμός του Συμβουλίου του Φεβρουαρίου 2026 για την κατάργηση του κατώτατου ορίου de minimis διευκρινίζει ότι τα υφιστάμενα ψηφιακά εργαλεία σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση των πρακτικών επιπτώσεων που προκύπτουν από την εξάλειψη της ελάφρυνσης βάσει κατώτατου ορίου.
Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει ότι εφαρμόζονται πρακτικές λύσεις από την 1η ημέρα εφαρμογής του προσωρινού δασμού ύψους 3 ευρώ.
Μετά την 1η Ιουλίου 2028, ο δασμός θα είναι υψηλότερος ή χαμηλότερος από 3 ευρώ;
Το κανονικό δασμολόγιο θα εφαρμοστεί μετά τη λήξη του προσωρινού μέτρου των 3 ευρώ την 1η Ιουλίου 2028. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό του δασμού υπολογίζεται με βάση την αξία, την καταγωγή και τη δασμολογική κατάταξη του εμπορεύματος. Ανάλογα με το αγαθό, αυτό μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο από 3 ευρώ. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα προϊόντα χαμηλής αξίας που ταξινομούνται επί του παρόντος ως προϊόντα χαμηλής αξίας, όπως όλα τα άλλα εμπορεύματα που εισάγονται στην ΕΕ, διασφαλίζοντας θεμιτό ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά και πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.
Πού πηγαίνουν τα νέα τελωνειακά έσοδα;
Τα έσοδα που προέρχονται από τους τελωνειακούς δασμούς εξακολουθούν να διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη χρηματοδότηση των πολιτικών προτεραιοτήτων και των στρατηγικών στόχων της ΕΕ. Το 75 % των εσόδων θα εισρεύσει στον προϋπολογισμό της ΕΕ και το 25 % θα παρακρατηθεί από τα κράτη μέλη για την ενίσχυση των εθνικών προτεραιοτήτων. Και στις δύο περιπτώσεις αυτό ωφελεί τελικά τους πολίτες.
Είναι το ίδιο με το τέλος διαχείρισης;
Και τα δύο μέτρα αποτελούν μέρος των προσπαθειών μεταρρύθμισης και εκσυγχρονισμού της τελωνειακής ένωσης της ΕΕ σε ένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο εμπορικό τοπίο, ιδίως όσον αφορά τα εισαγόμενα αγαθά ηλεκτρονικού εμπορίου, αλλά αποτελούν χωριστά μέτρα.
Συνδέονται με τον στόχο τους για καλύτερη συμμόρφωση των προϊόντων, ασφάλεια των πολιτών και διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ, με παράλληλη διατήρηση των επιλογών για τους καταναλωτές. Αλλά είναι εντελώς διαφορετικά στη φύση τους.
οι τελωνειακοί δασμοί αφορούν τα ίδια τα εμπορεύματα· εφαρμόζονται σε όλα τα εισαγόμενα εμπορεύματα ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο· γενικά διαφέρουν ανάλογα με το είδος των εμπορευμάτων.
Το προτεινόμενο τέλος διεκπεραίωσης αποσκοπεί στην αντιστάθμιση του αυξανόμενου κόστους για τις τελωνειακές αρχές όσον αφορά τη διασφάλιση της θέσης των εν λόγω εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία μέσω του ελέγχου των παρεχόμενων δεδομένων, της διενέργειας ανάλυσης κινδύνου και της διενέργειας ελέγχων εγγράφων και φυσικών ελέγχων, όταν απαιτείται. Θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ το αργότερο τον Νοέμβριο του 2026.
Τι γίνεται με τις τακτικές αποφυγής, πώς θα τις καταπολεμήσουμε;
Στο παράγωγο δίκαιο έχει εισαχθεί ρήτρα κατά των καταχρήσεων για την εφαρμογή του προσωρινού δασμού ύψους 3 ευρώ. Η ρήτρα απαγόρευσης των καταχρήσεων επιτρέπει στις τελωνειακές αρχές να εφαρμόζουν αποτελεσματικά την έννοια της εξ αποστάσεως πώλησης. Αυτό σημαίνει ότι εάν τα εμπορεύματα πωλούνται πολλές φορές πριν από την είσοδό τους στην ΕΕ, και μία από αυτές τις πωλήσεις είναι μια «εξ αποστάσεως πώληση» (όπως μια διαδικτυακή πώληση σε πελάτη της ΕΕ), τότε τα τελωνεία θα επικεντρωθούν μόνο στην εν λόγω τελική εξ αποστάσεως πώληση κατά την εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων.
Εάν οι τελωνειακές αρχές καταλήξουν στο συμπέρασμα, μετά τον έλεγχο της τελωνειακής διασάφησης, ότι τα εμπορεύματα πωλήθηκαν στο πλαίσιο εξ αποστάσεως πώλησης, εφαρμόζουν τους κανόνες που διέπουν το σχετικό καθεστώς σαν να είχαν πωληθεί τα εμπορεύματα στο πλαίσιο εξ αποστάσεως πώλησης. Η ρήτρα θα επιτρέψει στις τελωνειακές αρχές να αγνοήσουν καθεστώτα για την απόκρυψη της πώλησης σε καταναλωτή με την τεχνητή τροποποίηση συμβάσεων, την ομαδοποίηση αγαθών ή παραγγελιών, με απώτερο στόχο την αποφυγή του προσωρινού δασμού.
Πώς θα ταιριάζει ο τελωνειακός δασμός με τα εθνικά τέλη διεκπεραίωσης που έχουν θεσπίσει ορισμένα κράτη μέλη;
Η ιδέα ενός ενωσιακού τέλους διεκπεραίωσης για εμπορεύματα που εισάγονται στην ΕΕ απευθείας στους καταναλωτές εισήχθη τον Φεβρουάριο του 2025 στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια ολοκληρωμένη εργαλειοθήκη της ΕΕ για ασφαλές και βιώσιμο ηλεκτρονικό εμπόριο, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση των προτεινόμενων μέτρων τελωνειακής μεταρρύθμισης με πρόσθετη στήριξη προς τις τελωνειακές αρχές.
Έκτοτε, αρκετά κράτη μέλη έχουν διερευνήσει τη δυνατότητα θέσπισης εθνικού τέλους διεκπεραίωσης τελωνείων, ενώ ορισμένα το έχουν θεσπίσει, με διαφορετικά σχέδια και σκεπτικό.
Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να θεσπίσουν εθνικό τέλος διεκπεραίωσης πριν από την έναρξη λειτουργίας της λύσης της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω τέλος συμμορφώνεται με το άρθρο 52 του ΕΤΚ και συνάδει με το συνολικό νομοθετικό πλαίσιο του ΕΤΚ.
Τα τέλη ή οι επιβαρύνσεις μπορούν να επιβάλλονται στους οικονομικούς φορείς μόνο κατ' εξαίρεση και μόνο όταν αντιστοιχούν σε συγκεκριμένη υπηρεσία που πράγματι παρέχεται από τη διοίκηση.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να σταματήσουν την εφαρμογή των εθνικών τελών διεκπεραίωσης μόλις αρχίσει να εφαρμόζεται το ενωσιακό τέλος παράδοσης, το αργότερο τον Νοέμβριο του τρέχοντος έτους. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθούν στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά ή η εκτροπή των εισαγωγών προς τα κράτη μέλη με το χαμηλότερο τέλος, τις λεγόμενες «συνοριακές αγορές».
Από την 1η Ιουλίου, ο δασμός των 3 ευρώ θα εφαρμόζεται επιπλέον των εθνικών τελών διεκπεραίωσης.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Reproductive Health Supplies Coalition on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ανακοίνωσαν την εκταμίευση 2,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για τη στήριξη 51 έργων που σχετίζονται με την ενέργεια σε 11 κράτη μέλη της ΕΕ.
Με την εκταμίευση, η οποία χρηματοδοτείται από έσοδα από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ), η συνολική χρηματοδότηση που διατίθεται από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού ανέρχεται σε 23,2 δισ. ευρώ από τον Ιανουάριο του 2021. Τα δικαιούχα κράτη μέλη αυτού του γύρου χρηματοδότησης είναι η Τσεχία (516,8 εκατ. ευρώ), η Εσθονία (44,8 εκατ. ευρώ), η Ελλάδα (233,9 εκατ. ευρώ), η Κροατία (109 εκατ. ευρώ), η Λετονία (40 εκατ. ευρώ), η Λιθουανία (169 εκατ. ευρώ), η Ουγγαρία (552,3 εκατ. ευρώ), η Πολωνία (180 εκατ. ευρώ), η Πορτογαλία (81,4 εκατ. ευρώ), η Ρουμανία (636,9 εκατ. ευρώ) και η Σλοβενία (20,2 εκατ. ευρώ).
Οι επενδύσεις αυτές θα συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης στους τομείς της ενέργειας, της βιομηχανίας και των μεταφορών, στηρίζοντας παράλληλα τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού στηρίζει τα δικαιούχα κράτη μέλη χαμηλότερου εισοδήματος ώστε να εκσυγχρονίσουν τα ενεργειακά τους συστήματα, να επιτύχουν τους στόχους τους για το κλίμα και την ενέργεια και να υλοποιήσουν τα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα. Η σημερινή εκταμίευση θα συμβάλει επίσης στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της ΕΕ, στηρίζοντας σύγχρονες, αποδοτικές και ανθεκτικές ενεργειακές υποδομές, ενισχύοντας την παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, προωθώντας την καινοτομία και συμβάλλοντας στη μείωση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων της ΕΕ.
Τα 51 επιτυχημένα έργα που προτάθηκαν επικεντρώνονται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, τη χρήση και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών δικτύων και την ενεργειακή απόδοση. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:
Ιστορικό
Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, το οποίο χρηματοδοτείται από έσοδα από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων εκπομπής στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ της ΕΕ, είναι ένα μέσο αλληλεγγύης που αποσκοπεί στη στήριξη 13 χωρών της ΕΕ με χαμηλότερο εισόδημα (με κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν κάτω από το 75 % του μέσου όρου της Ένωσης κατά τα έτη 2016 έως 2018) κατά τη μετάβασή τους σε καθαρές μορφές ενέργειας. Τα δικαιούχα κράτη μέλη είναι η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Κροατία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Σλοβακία.
Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού στηρίζει επενδύσεις στην παραγωγή και τη χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, την ενεργειακή απόδοση, την αποθήκευση ενέργειας, τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών δικτύων, συμπεριλαμβανομένης της τηλεθέρμανσης, των δικτύων και της δίκαιης μετάβασης σε περιφέρειες που εξαρτώνται από τον άνθρακα. Το Ταμείο συμπληρώνει άλλα μέσα της ΕΕ, όπως η πολιτική συνοχής, ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης. Κινητοποιεί σημαντικούς πόρους, οι οποίοι μπορούν να βοηθήσουν τις επιλέξιμες χώρες να στηρίξουν επενδύσεις σύμφωνα με το σχέδιο REPowerEU και τη δέσμη μέτρων προσαρμογής στον στόχο του 55 %. Λειτουργεί υπό την ευθύνη των δικαιούχων χωρών σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Οι επόμενες προθεσμίες για την υποβολή επενδυτικών προτάσεων από τα δικαιούχα κράτη μέλη για στήριξη από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού είναι η 11η Αυγούστου 2026 για προτάσεις χωρίς προτεραιότητα και η 8η Σεπτεμβρίου 2026 για προτάσεις προτεραιότητας. Οι επενδύσεις προτεραιότητας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90 % του χαρτοφυλακίου, επικεντρώνονται στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων, στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ενέργεια, τη βιομηχανία και τις μεταφορές και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Όλες οι άλλες επενδύσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις για το Ταμείο Εκσυγχρονισμού θεωρούνται επενδύσεις μη προτεραιότητας, οι οποίες υπόκεινται σε πρόσθετο έλεγχο.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Mariana Proença on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το τέταρτο αίτημα πληρωμής του Βελγίου για 567 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.
Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το παρόν αίτημα πληρωμής, στους τομείς της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, της κινητικότητας, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, καθώς και της στέγασης.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το Βέλγιο έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά 16 ορόσημα και 11 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.
Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν:
Έργα για την αποκατάσταση της οικολογικής συνδεσιμότητας: Σε ολόκληρη την περιφέρεια της Φλάνδρας, έχουν ολοκληρωθεί επτά έργα υποδομής για την επανασύνδεση κατακερματισμένων φυσικών περιοχών. Σε αυτές περιλαμβάνονται τρεις οικολογικές οδογέφυρες, μία οικολογική κοιλάδα, μια διάβαση άγριας ζωής που καθοδηγεί τα ζώα με ασφάλεια κάτω από το δρόμο, δύο οδογέφυρες προσαρμοσμένες για κοινή χρήση από ανθρώπους και άγρια ζώα και ένα σύστημα ανίχνευσης άγριας ζωής.
Μεταρρυθμίσεις για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης: Η περιφέρεια της Βαλονίας εισήγαγε βασικές μεταρρυθμίσεις για την επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα τη φύση. Οι νέοι κανόνες εξορθολογίζουν τις διαδικασίες εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για έργα ανανεώσιμης ενέργειας που βρίσκονται σε καθορισμένες «περιοχές επιτάχυνσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», αναθεωρούν τις απαιτήσεις σχεδιασμού για τα αιολικά πάρκα και αναγνωρίζουν την ανανεώσιμη ενέργεια ως υπέρτερο δημόσιο συμφέρον. Επιπλέον, από το 2026, νέα μέτρα θα αποτρέψουν την εγκατάσταση συστημάτων θέρμανσης με καύση άνθρακα ή πετρελαίου σε νέα κτίρια, υποστηρίζοντας τη στροφή προς καθαρότερη χρήση ενέργειας.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από το Βέλγιο των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στο Βέλγιο μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή αργότερα.
Ιστορικό
Το Βέλγιο υπέβαλε την αίτηση πληρωμής στις 19 Δεκεμβρίου 2025. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη πράσινων, ψηφιακών και κοινωνικών στόχων, όπως η ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών, η κοινωνική στέγαση και τα δημόσια κτίρια, η ψηφιοποίηση των δημόσιων διοικήσεων, οι επενδύσεις στις δημόσιες μεταφορές, οι υποδομές ηλεκτρικής οδήγησης και ποδηλάτων, καθώς και η κατασκευή και ο εξοπλισμός κέντρων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Το βελγικό σχέδιο χρηματοδοτείται από επιχορηγήσεις ύψους 5 δισ. EUR και δάνεια ύψους 230 εκατ. EUR στο πλαίσιο του ΜΑΑ.
Με το σημερινό αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στο Βέλγιο στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν σε 3,64 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 915 εκατ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 69 % του συνόλου των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στο βελγικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 59 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.
Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τις 31 Αυγούστου 2026 και να υποβάλουν τις αιτήσεις τελικής πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Patrick Robert Doyle on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το ένατο αίτημα πληρωμής της Πορτογαλίας για 2,32 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.
Αυτό αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το εν λόγω αίτημα πληρωμής σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης, της διαχείρισης αποβλήτων και της κυκλικής οικονομίας, της απλούστευσης των επιχειρήσεων, της διαχείρισης των δασών, της ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης και των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και της πρόσβασης σε χρηματοδότηση.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Πορτογαλία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα 22 ορόσημα και τους 29 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.
Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν:
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από την Portugal´ των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στην Πορτογαλία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή.
Ιστορικό
Η Πορτογαλία υπέβαλε την ένατη αίτηση πληρωμής στις 18 Μαΐου 2026. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί από 21,9 δισ. ευρώ συνολικά, με 16,3 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 5,6 δισ. ευρώ σε δάνεια.
Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε κοινωνικά, πράσινα και ψηφιακά στοιχεία, καθώς και σε ένα σημαντικό κεφάλαιο για το REPowerEU.
Οι βασικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις επικεντρώνονται στον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών, στην επιτάχυνση των αδειών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στην απλούστευση των δημόσιων οικονομικών και οφελών, στην ενίσχυση της υγείας και της στέγασης, στην προώθηση των βιώσιμων μεταφορών και στην προώθηση της καθαρής ενέργειας, της αποδοτικότητας και της ψηφιοποίησης.
Με το σημερινό αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στην Πορτογαλία στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν σε 17,23 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 2,33 δισ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 78,67 % του συνόλου των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 74,54 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.
Ενόψει του κλεισίματος της διευκόλυνσης στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Den Harrson on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε πέντε νέα έργα μεγάλης κλίμακας, γνωστά ως ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος (EDPCI), για να βοηθήσει τις χώρες της ΕΕ να ενισχύσουν τις αμυντικές τους ικανότητες αναπτύσσοντας από κοινού βασικά στρατιωτικά συστήματα.
Τα βιομηχανικά έργα επικεντρώνονται σε πέντε τομείς προτεραιότητας: μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα αναχαίτισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών· ναυτική άμυνα και άμυνα του θαλάσσιου βυθού· χώρος· αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα· καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειας κατά μήκος της εξωτερικής πτέρυγας της ΕΕ. Ανταποκρίνονται σε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη για την υποβολή προτάσεων έργων για πιθανούς EDPCI.
Στο πλαίσιο του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP), ύψους 1,5 δισ. ευρώ, η Επιτροπή διέθεσε 325 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της δημιουργίας και της ανάπτυξης των EDPCI, όπως ορίζεται στο πρόγραμμα εργασίας που δημοσιεύτηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
Τα νέα έργα παρέχουν ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των χωρών της ΕΕ σε μείζονες αμυντικές πρωτοβουλίες που είναι υπερβολικά μεγάλες ή πολύπλοκες ώστε οι επιμέρους χώρες να μπορούν να αναπτυχθούν μόνες τους. Υποστηρίζοντας τη μακροπρόθεσμη συνεργασία, αποσκοπούν στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης και στη βελτίωση της ικανότητας της ΕΕ να ανταποκρίνεται σε κοινές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας, σύμφωνα με τις προτεραιότητες δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ.
Κατά μέσο όρο, 18 κράτη μέλη συμμετέχουν σε κάθε έργο και η Ουκρανία συμμετέχει σε τέσσερα από τα πέντε έργα. Η Εpiιτροpiή piρέpiει να συετέχει στα EDPCI, να piαρέχει χρηατοδοτική στήριξη και να συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη έλη στον συντονισό τη εφαρογή του. Θα παρακολουθεί επίσης την πρόοδο σε σχέση με τα συμφωνηθέντα ορόσημα για τη στήριξη της έγκαιρης υλοποίησης των έργων EDPCI.
Επόμενα βήματα
Το Συμβούλιο θα συζητήσει τώρα σχετικά με την επίσημη θέσπιση των EDPCI, προσδιορίζοντας τους στόχους και τα χαρακτηριστικά τους, τις συμμετέχουσες χώρες και τις εκτιμώμενες επενδύσεις που αναμένεται να προκύψουν από τον EDPCI.
Αφού το Συμβούλιο εγκρίνει τον κατάλογο των προσδιορισμένων EDPCI, αυτά θα καταστούν επιλέξιμα για χρηματοδότηση από την ΕΕ μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος για την αμυντική βιομηχανία (EDIP) σύμφωνα με ειδική διαδικασία. Η χρηματοδότησή τους θα επιτρέψει την αρχική ανάπτυξη των έργων και θα θέσει τα θεμέλια για πιθανή περαιτέρω χρηματοδότηση μέσω του επικείμενου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας.
Ιστορικό
Ο κανονισμός EDIP εκδόθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2025. Το μέσο αυτό αποσκοπεί στην ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης, στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας τεχνολογίας αιχμής, στην αύξηση της παραγωγικής ικανότητας, στη στήριξη των κοινών προμηθειών, καθώς και στην ανθεκτικότητα μέσω της σταθερής προμήθειας στρατιωτικού εξοπλισμού στις ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών και στην ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού.
Ο κανονισμός εισάγει τη θέσπιση EDPCI ως μελλοντικά φιλόδοξα συνεργατικά βιομηχανικά έργα που αποσκοπούν να ωφελήσουν ένα ευρύτερο μέρος της ΕΕ και είναι επίσης ανοικτά στη Νορβηγία και την Ουκρανία.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Homa Appliances on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συσπείρωσε ορισμένους υπουργούς ενέργειας της ΕΕ, φορείς ανάπτυξης και κατασκευής εγκαταστάσεων αποθήκευσης, φορείς ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, βιομηχανίες που καταναλώνουν ενέργεια και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα γύρω από την πρώτη τριμερή συμφωνία της ΕΕ για την αποθήκευση ενέργειας. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της σημερινής συνόδου του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας στο Λουξεμβούργο. Στόχος αυτής της πρώτης τριμερούς συνεδρίασης είναι να επιταχυνθεί η ανάπτυξη της αποθήκευσης βραχυπρόθεσμα, γεγονός που θα καταστήσει το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας ασφαλέστερο και πιο ευέλικτο. Η δρομολόγηση αυτής της τριμερούς συμφωνίας σηματοδοτεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την επίτευξη ενός συστήματος απαλλαγμένου από ανθρακούχες εκπομπές, το οποίο θα είναι πιο αποδοτικό και ικανό να παρέχει φθηνότερη ενέργεια.
Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί τον ελλείποντα κρίκο της ενεργειακής μετάβασης και μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο στη μείωση και τη σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας. Η ΕΕ πρέπει να επεκτείνει τις εγχώριες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για να μειώσει την εξάρτησή της από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και να ενισχύσει την ασφάλεια του εφοδιασμού. Ωστόσο, η αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από μόνη της δεν αρκεί. Πρέπει να συνδυαστεί με τη βελτιστοποίηση του τρόπου λειτουργίας του ενεργειακού συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, η αποθήκευση είναι απαραίτητη. Η αποθήκευση ενέργειας έως ότου καταστεί περισσότερο αναγκαία μπορεί να βελτιώσει την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη στους καταναλωτές.
Αυτή η πρώτη στο είδος της τριμερής συμφωνία θα συμβάλει στη δημιουργία ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος για την ταχεία και ευρεία κλιμάκωση της αποθήκευσης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Θα συμβάλει στη μείωση του λειτουργικού κόστους του συστήματος, στη μείωση της πίεσης από τις υψηλές και ασταθείς τιμές της ενέργειας στις επιχειρήσεις της ΕΕ, ενώ παράλληλα θα στείλει ισχυρό μήνυμα στην αγορά και θα ενισχύσει την παραγωγική ικανότητα της ΕΕ στον εν λόγω τομέα.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, 22 κράτη μέλη της ΕΕ δεσμεύτηκαν να αναλάβουν φιλόδοξες δεσμεύσεις για την αποθήκευση ενέργειας κατά τα επόμενα δύο έτη. Συνολικά, οι δεσμεύσεις αυτές αντιπροσωπεύουν χωρητικότητα αποθήκευσης μεταξύ 30-35 GW.
Δεσμεύσεις στο πλαίσιο της τριμερούς συμφωνίας για την αποθήκευση ενέργειας
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι φορείς ανάπτυξης έργων αποθήκευσης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα παρέχουν ετήσιες εκτιμήσεις των νέων έργων αποθήκευσης ενέργειας και υβριδικών έργων και των όγκων τους, ενώ οι βιομηχανίες που καταναλώνουν ενέργεια έχουν δεσμευτεί να αναπτύξουν έργα αποθήκευσης ενέργειας στις δικές τους εγκαταστάσεις και να παρέχουν σαφέστερες πληροφορίες σχετικά με το πότε και πόση ηλεκτρική ενέργεια χρησιμοποιούν. Αυτή η προβολή στη δεξαμενή έργων είναι απαραίτητη για την παροχή σαφήνειας και βεβαιότητας στους επενδυτές.
Από την πλευρά τους, τα κράτη μέλη θα στηρίξουν τον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας με την άρση των φραγμών που επιβραδύνουν την πρόοδο. Δεσμεύτηκαν να δώσουν τη δυνατότητα στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να καθορίζουν ή να εγκρίνουν τιμολόγια δικτύου που αντικατοπτρίζουν το κόστος και δεν εισάγουν διακρίσεις, τα οποία τονώνουν την ευελιξία. Όπου απαιτείται, τα κράτη μέλη θα παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη για την ανάπτυξη και την παραγωγή αποθήκευσης ενέργειας μέσω εθνικής και ενωσιακής χρηματοδότησης, και σύμφωνα με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, όπως το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για καθαρή βιομηχανία (CISAF).
Ως σημαντική συμβολή στην υλοποίηση των συμφωνημένων δράσεων, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (δηλαδή οι εθνικές και περιφερειακές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων των αναπτυξιακών τραπεζών) θα ανταλλάσσουν εμπειρογνωσία σχετικά με έργα αποθήκευσης, ώστε να καταστούν πιο ελκυστικά για τους επενδυτές, και θα συνεργάζονται με τον όμιλο της ΕΤΕπ και μεταξύ τους για την αύξηση του αντικτύπου της χρηματοδότησης για λύσεις αποθήκευσης.
Η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη μέλη της ΕΕ στη δημιουργία συστημάτων χρηματοδότησης για την αποθήκευση και θα συμβάλει στην απαλλαγή των βιομηχανιών που καταναλώνουν ενέργεια από τις ανθρακούχες εκπομπές, μεταξύ άλλων μέσω της Τράπεζας Απαλλαγής της Βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Θα διερευνήσει επίσης τρόπους στήριξης της ανάπτυξης της αποθήκευσης ενέργειας στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας, θα επικαιροποιήσει τους κανόνες δικτύου για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της αποθήκευσης και θα αξιολογήσει πιθανούς τρόπους βελτίωσης του τρόπου με τον οποίο οι επενδύσεις μετάβασης του δημόσιου τομέα ανταποκρίνονται στους περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ κατά την επανεξέταση των κανόνων περί γνωστοποιήσεων ταξινομίας στις αρχές του 2027.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή θα ηγείται και θα συντονίζει την επίτευξη των στόχων αυτής της τριμερούς συμφωνίας και θα παρακολουθεί την πρόοδο σε ετήσια βάση έως το 2028. Θα στηρίξει επίσης τις ανταλλαγές μεταξύ των υπογραφόντων σχετικά με τις προκλήσεις και τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας μέσω της ειδικής ομάδας για την Ενεργειακή Ένωση , περιφερειακών ομάδων και άλλων υφιστάμενων φόρουμ, όπως η συντονισμένη δράση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (CA-RES).
Ιστορικό
Εκτιμάται ότι η ΕΕ χρειάζεται περίπου 200 GW δυναμικότητας αποθήκευσης έως το 2030 για να καλύψει τις ανάγκες του ενεργειακού της συστήματος, σε σύγκριση με περίπου 55 GW που εγκαταστάθηκαν στις αρχές του τρέχοντος έτους. Η επίτευξη αυτού του στόχου θα απαιτήσει σημαντική επιτάχυνση των διαφόρων τεχνολογιών αποθήκευσης, σε συνδυασμό με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλες πηγές ευελιξίας χωρίς ορυκτά καύσιμα.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 19ης Μαρτίου 2026, ζήτησε επίσης την επιτάχυνση της ανάπτυξης και της ενσωμάτωσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της αποθήκευσης ενέργειας, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και να ενισχυθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού. Η έννοια των τριμερών συμφωνιών εισήχθη στο σχέδιο δράσης για την οικονομικά προσιτή ενέργεια. Σκοπός τους είναι να φέρουν σε επαφή τα κύρια ενδιαφερόμενα μέρη σε έναν δεδομένο ενεργειακό τομέα από τη βιομηχανία, τις δημόσιες αρχές και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, γύρω από ένα κοινό σύνολο δεσμεύσεων που αποσκοπούν στη μείωση των επενδυτικών κινδύνων. Με τον τρόπο αυτό, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των τιμών της ενέργειας βραχυπρόθεσμα και, πιο διαρθρωτικά, για τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις της ΕΕ με την πάροδο του χρόνου.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Zbynek Burival on Unsplash
Παρότι οι οικονομικές ανησυχίες αυξάνονται, οι Ευρωπαίοι εκτιμούν τον ειρηνικό, προστατευτικό και συνεργατικό χαρακτήρα της ΕΕ, αναγνωρίζοντας την ποιότητα ζωής που προσφέρει.
Τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που δημοσιεύτηκαν την Τετάρτη, αναδεικνύουν ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ΕΕ ως ασφαλές καταφύγιο εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Το 75% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ΕΕ προσφέρει σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο, ποσοστό αυξημένο κατά 8 μονάδες από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2025, το δεύτερο υψηλότερο που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία.
Στην Ελλάδα, το 71% συμμερίζεται αυτή την άποψη — ελαφρώς χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το 28% να διαφωνεί. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 69%, αυξημένο κατά μόλις 1 μονάδα από το φθινόπωρο του 2025 — αύξηση σαφώς μικρότερη από τη μέση ευρωπαϊκή τάση.
Οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις έχουν εντείνει την απαισιοδοξία των Ευρωπαίων για το μέλλον του κόσμου: το 58% δηλώνει απαισιόδοξο, έναντι μόλις 38% που δηλώνει αισιόδοξο, με το ποσοστό των απαισιόδοξων απαντήσεων να αυξάνεται κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Η γενικότερη διάθεση των πολιτών ταλαντεύεται ανάμεσα στην αβεβαιότητα (44%) και την ελπίδα (43%), που είναι τα δύο συναισθήματα τα οποία οι πολίτες επιλέγουν συχνότερα για να περιγράψουν την τρέχουσα συναισθηματική τους κατάσταση.
Στην Ελλάδα, η απαισιοδοξία για το μέλλον του κόσμου βρίσκεται σε παρόμοια επίπεδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (57% έναντι 58%), ωστόσο η συναισθηματική κατάσταση των πολιτών είναι σαφώς χειρότερη: τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (59%), το άγχος (50%) και η απογοήτευση (48%), με την ελπίδα να συγκεντρώνει μόλις 36%. Στην Κύπρο, η απαισιοδοξία είναι επίσης παρόμοια με τον ευρωπαϊκό μέσο (56%), ενώ τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (56%) και η απογοήτευση (42%), ενώ η ελπίδα (39%) και το άγχος (38%) ακολουθούν με διαφορά μόλις μιας μονάδας μεταξύ τους.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει και στον οποίο οι συμμαχίες αναδιατάσσονται, το 74% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ είναι επωφελής, ποσοστό που ισοδυναμεί με το ιστορικό υψηλό που καταγράφηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο του 2025. Ως κυριότερο όφελος της συμμετοχής, με αυξητική τάση μάλιστα, θεωρείται η συμβολή της ΕΕ στην προστασία της ειρήνης και την ενίσχυση της ασφάλειας: 40%, +3 μονάδες από την άνοιξη του 2025. Δεύτερη έρχεται η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που συνεπάγεται η συμμετοχή (34%).
Στην Ελλάδα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή στην ΕΕ (63%) υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με το 32% να εκφράζει αντίθετη άποψη. Ωστόσο, οι Έλληνες πολίτες συμφωνούν με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ως προς το κυριότερο όφελος: πρώτη έρχεται η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας (44%), ακολουθούμενη από τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών (30%) και τη συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη (30%). Στην Κύπρο, αντίθετα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή (77%) υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας αναδεικνύεται επίσης ως κυριότερο όφελος (49%, +10 μονάδες από την άνοιξη του 2025), ενώ δεύτερες έρχονται οι ευκαιρίες εργασίας (37%) και τρίτη η οικονομική ανάπτυξη (34%).
«Εν μέσω παγκόσμιας αβεβαιότητας, οι Ευρωπαίοι βλέπουν όλο και περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση ως φάρο σταθερότητας. Σε έναν ταραγμένο κόσμο, αυτή η εμπιστοσύνη είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ευρώπης. Συνοδεύεται όμως από μια σαφή προσδοκία: να ενεργήσουμε αποφασιστικά για να εξασφαλίσουμε ασφάλεια, ευημερία και ευκαιρίες για τους πολίτες μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola.
Υψηλές προσδοκίες από την ΕΕ να αποκτήσει μεγαλύτερη γεωπολιτική ανεξαρτησία
Για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο, οι πολίτες θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στην άμυνα και την ασφάλεια (39%) και στην ενεργειακή ανεξαρτησία (35%). Το δεύτερο αυτό ποσοστό έχει αυξηθεί κατά 6 μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Στην τρίτη θέση, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομία θεωρούνται επίσης τομέας προτεραιότητας για την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στην Ελλάδα, οι προτεραιότητες διαφοροποιούνται ως προς τη σειρά κατάταξης: πρώτη έρχεται η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία (42%), ακολουθούμενη από την άμυνα και την ασφάλεια (37%) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (32%). Αξιοσημείωτη είναι επίσης η ισχυρή ανησυχία τόσο για τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (28%), όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια και την αγροτική παραγωγή (27%). Στην Κύπρο, η άμυνα και η ασφάλεια αναδεικνύεται σαφώς πρώτη προτεραιότητα (53%) με ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ακολουθούμενη από την εκπαίδευση και την έρευνα (41%), την ενεργειακή ανεξαρτησία (30%) και τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (24%).
Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες θέλουν να εντείνει η ΕΕ τις προσπάθειές της: το 68% πιστεύει ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας πρέπει να ενισχυθεί. Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων επιθυμεί τα κράτη μέλη να είναι πιο ενωμένα στις τρέχουσες διεθνείς συνθήκες και θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να προωθεί τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλες τις χώρες (90% και στις δύο περιπτώσεις). Επιπλέον, το 73% επιθυμεί να διαθέτει η ΕΕ περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίζει τις παγκόσμιες προκλήσεις.
Στην Ελλάδα και την Κύπρο, τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 81% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών πρέπει να ενισχυθεί, ενώ το 82% επιθυμεί η ΕΕ να διαθέτει περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Στην Κύπρο, η τάση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη: το 92% ζητά ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ στην προστασία των πολιτών, ενώ το 87% επιθυμεί περισσότερα μέσα. Όσον αφορά την ενότητα των κρατών μελών και την προώθηση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι 92% και για τα δύο ερωτήματα, ενώ στην Κύπρο ανέρχεται στο 94%.
Καλή ποιότητα ζωής, αλλά φόβος για πτώση του βιοτικού επιπέδου
Το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Κοινοβουλίου για το 2026 εξέτασε επίσης πώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες την ποιότητα ζωής στην ΕΕ. Γενικά, η εικόνα είναι θετική: το 83% των ερωτηθέντων δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα ζωής του, ενώ το 17% δηλώνει ότι δεν είναι ικανοποιημένο. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 69% μεταξύ όσων αντιμετωπίζουν κατά καιρούς δυσκολίες στην εξόφληση των λογαριασμών τους και σε μόλις 40% μεταξύ όσων αντιμετωπίζουν συστηματικά τέτοιες δυσκολίες. Κύρια στοιχεία μιας καλής ποιότητας ζωής θεωρούνται η καλή σωματική και ψυχική υγεία (51%) και η καλή οικονομική κατάσταση (49%).
Στην Ελλάδα, η ικανοποίηση από την ποιότητα ζωής (63%) υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου (83%). Ως κυριότερα στοιχεία μιας καλής ποιότητας ζωής, οι Έλληνες πολίτες κατατάσσουν πρώτη την οικονομική κατάσταση και την ικανότητα κάλυψης καθημερινών εξόδων (72%), ακολουθούμενη από την ποιότητα και την προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη (68%) και τη σωματική και ψυχική υγεία (66%), διαφοροποιούμενοι ως προς τη σειρά κατάταξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Κύπρο, η ικανοποίηση από την ποιότητα ζωής (82%) βρίσκεται σε επίπεδα παρόμοια με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ως κυριότερα στοιχεία αναδεικνύονται η οικονομική κατάσταση (65%) και η σωματική και ψυχική υγεία (62%).
Σχεδόν 3 στους 10 πολίτες (29%) αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα χειροτερεύσει τα επόμενα χρόνια, έναντι 50% που θεωρεί ότι θα παραμείνει σταθερό και 18% που αναμένει ότι θα βελτιωθεί. Ο φόβος για πτώση του βιοτικού επιπέδου είναι εντονότερος στη Γαλλία (44%), την Πορτογαλία (39%), καθώς και στην Αυστρία και τη Γερμανία (38% και στις δύο χώρες).
Στην Ελλάδα, ο φόβος αυτός είναι επίσης έντονος: το 37% αναμένει επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου, ενώ το 46% εκτιμά ότι θα παραμείνει σταθερό και μόλις το 14% αναμένει βελτίωση. Στην Κύπρο, η ανησυχία είναι επίσης αυξημένη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο: το 34% αναμένει επιδείνωση, το 38% σταθερότητα και το 21% βελτίωση.
Σύμφωνα με τους πολίτες, ο πληθωρισμός είναι το κορυφαίο θέμα που πρέπει να αντιμετωπίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Στο ερώτημα για το ποια είναι τα θέματα στα οποία πρέπει να δώσει προτεραιότητα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι πολίτες απαντούν ότι πρέπει να βελτιωθεί η κατάσταση της οικονομίας. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, το σημαντικότερο θέμα με το οποίο πρέπει να ασχοληθεί το Κοινοβούλιο είναι ο πληθωρισμός, η ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης (47%, +6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025). Το ζήτημα αυτό, που εμφανιζόταν ήδη ως πρώτη προτεραιότητα σε προηγούμενες έρευνες, θεωρείται πλέον ακόμη πιο σημαντικό και βρίσκεται πια στην κορυφή με διαφορά 12 μονάδων. Ακολουθούν η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35%, αμετάβλητο) και η άμυνα και ασφάλεια της ΕΕ (34%, αμετάβλητο). Σχετικά με τον συνολικό ρόλο του Κοινοβουλίου, 60% των ερωτηθέντων θα ήθελε αυτός να ενισχυθεί (+1 μονάδα).
Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός αναδεικνύεται επίσης ως κορυφαία προτεραιότητα (52%), σε ευθυγράμμιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο οι Έλληνες πολίτες εκφράζουν εντονότερες ανησυχίες για την οικονομία και τις θέσεις εργασίας (51%), τη δημόσια υγεία (49%) και τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό (45%) — θέματα που κατατάσσονται υψηλότερα απ' ό,τι στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Κύπρο, η σειρά κατάταξης διαφοροποιείται: πρώτη έρχεται η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (45%, +2 μονάδες), ακολουθούμενη από τον πληθωρισμό (43%, +9 μονάδες), ενώ η άμυνα και η ασφάλεια της ΕΕ και η δημόσια υγεία μοιράζονται την τρίτη θέση (37% και οι δύο). Στην Ελλάδα 77% παραμένει σταθερό στην άποψη ότι το ο ρόλος του Κοινοβουλίου πρέπει να ενισχυθεί, ενώ στην Κύπρο το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 93%, αυξημένο κατά 3 μονάδες.
«Η Ευρώπη είναι μια μεγάλη οικονομική δύναμη. Διαθέτουμε ταλαντούχους ανθρώπους και μεγάλες δυνατότητες. Όταν είμαστε ενωμένοι, μπορούμε να πετύχουμε οικονομική ανάπτυξη. Τώρα όμως είναι η στιγμή να αξιοποιήσουμε πλήρως όλες τις δυνατότητές μας, ώστε να πετύχουμε σαφείς βελτιώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola.
Η ΕΕ και το Κοινοβούλιό της: μια ανθεκτική δημοκρατία
Οι γενικοί δείκτες που μετρούν την αποδοχή της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου παρέμειναν σταθεροί στο εαρινό Ευρωβαρόμετρο του 2026, με μία αξιοσημείωτη εξαίρεση: το 59% των ερωτηθέντων δηλώνει πλέον ικανοποιημένο από τον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία στην ΕΕ, ποσοστό αυξημένο κατά 5 μονάδες σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2025 και ισοδύναμο με το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, το 2022.
Στην Ελλάδα, το ποσοστό ικανοποίησης από τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην ΕΕ ανέρχεται στο 39%, σημαντικά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 45%, επίσης κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο, αλλά υψηλότερο από εκείνο της Ελλάδας.
Δείτε όλα τα πορίσματα της έρευνας στον ιστότοπο του Ευρωβαρόμετρου.
Σχετικές πληροφορίες
Η έρευνα για το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2026 διεξήχθη από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Verian από τις 9 Απριλίου έως τις 4 Μαΐου του 2026 στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Οι συνεντεύξεις έγιναν κυρίως δια ζώσης, ενώ σε ορισμένα κράτη μέλη (Δανία, Κύπρος, Μάλτα, Φινλανδία και Σουηδία) πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις και μέσω διαδικτύου. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 26.421 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα και 504 στην Κύπρο. Τα «ποσοστά σε επίπεδο ΕΕ» που αναφέρονται έχουν σταθμιστεί με βάση τον πληθυσμό κάθε χώρας.
Πηγή: europarl.europa.eu
Photo by Frederic Köberl on Unsplash
Επισκόπηση των κύριων θεμάτων και εργασιών του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το επόμενο δεκαπενθήμερο.
Μεταξύ άλλων σημείων, οι υπουργοί θα διεξαγάγουν επίσης συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με τη δέσμη μέτρων για την ολοκλήρωση των αγορών και την εποπτεία —βασικό στοιχείο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων της ΕΕ. Η ιρλανδική Προεδρία θα παρουσιάσει το πρόγραμμα εργασιών της στον τομέα των οικονομικών και δημοσιονομικών θεμάτων. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, το Συμβούλιο θα κληθεί να εγκρίνει τις ολοκληρωμένες ειδικές ανά χώρα συστάσεις για κάθε κράτος μέλος.
Η ιρλανδική Προεδρία θα παρουσιάσει το πρόγραμμα εργασιών της και τις κύριες προτεραιότητές της στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας. Στη συνέχεια, οι υπουργοί θα ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με τη στρατηγική της Επιτροπής για το ζωικό κεφάλαιο και το σχέδιο για τις πρωτεΐνες, σχετικά με γεωργικά θέματα που συνδέονται με το εμπόριο και σχετικά με τις γυναίκες στη γεωργία.
Το Συμβούλιο θα ανταλλάξει απόψεις σχετικά με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή υπό το φως των τελευταίων εξελίξεων. Οι υπουργοί θα συζητήσουν επίσης τη στρατηγική για τον Εύξεινο Πόντο.
Σε σύνοδο των αρμόδιων για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις υπουργών που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες, η ιρλανδική Προεδρία θα παρουσιάσει τις προτεραιότητές της για το δεύτερο εξάμηνο του 2026, δίνοντας έμφαση σε εκείνες που εμπίπτουν συγκεκριμένα στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων. Το Συμβούλιο θα προβεί επίσης σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την πορεία των εργασιών και τον μελλοντικό προσανατολισμό των εργασιών του όσον αφορά την απλούστευση.
Πηγή : www.consilium.europa.eu
Εικόνα :Photo by Glenn Carstens-Peters on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση